کلاس های هوشمند؛ نقطه آغاز تحول نظام یادگیری در مدارس ایران
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری مهر (مطابق خبر منتشر شده در 12 آذر ماه 1404): آئین آغاز فعالیت آزمایشی «کلاس های هوشمند» پیش از ظهر امروز چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۴۰۴، با حضور مسعود پزشکیان در دبیرستان دخترانه امام حسن مجتبی (ع) منطقه نظامآباد تهران برگزار شد.
رئیسجمهور در این مراسم با حضور در کلاس درس علوم پایه هفتم و در جمع دانشآموزان گفت: این ساعت کلاس شما به زنگ علوم اختصاص دارد و مبحث آموزشی درباره انرژیهای پاک است؛ قطعاً اگر در همین فضاهای آموزشی و علمی به مسئله اصلاح الگوی مصرف و ضرورت بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر و پاک توجه کنیم، یکی از چالشهای اساسی کشورمان که ناترازی انرژی و آلودگی هوا است، برطرف خواهد شد.
پزشکیان با تأکید بر اینکه ارائه مباحث در کلاس درس باید مسئلهمحور و کاربردی باشد، تصریح کرد: ضروری است در کنار ارائه مباحث آموزشی به دانشآموزان به شکل تئوری، به موضوعات عملی و مهارتی نیز توجه شود. در این راستا تیمسازی و انجام کار گروهی راهحلی مؤثر برای توسعه و رشد فردی و جمعی آیندهسازان کشورمان است.
رئیسجمهور با یادآوری این نکته که شاخص نمرهدهی و ارزیابی یا سنجش مهارت در نظام تعلیم و تربیت باید منطقی و واقعبینانه باشد، اظهار کرد: سنجش عملکرد دانشآموزان باید واقعبینانه، هوشمندانه و مبتنی بر هدفی تعریف شده صورت گیرد، تا دانشآموزان و فرزندانمان را به تلاش برای بهترین شدن ترغیب کند. همچنین در انجام کارهای مرتبط با رشد و توسعه عدالت آموزشی باید تمام افعال ما مبتنی بر «میتوانیم» و «میشود» باشد.
پزشکیان خاطرنشان کرد: در راستای توسعه عدالت آموزشی و تجهیز فضاهای آموزشی، باید امکانات و زیرساختهای مناسب ارتباطاتی تأمین شود. در این زمینه، اتصال و توسعه شبکه فیبر نوری ضرورت دارد و نصب پنلهای خورشیدی بر پشتبام تمام مدارس نیز باید با سرعت انجام شود. استفاده از این دانش و تکنولوژی همچنین برای دانشآموزان میتواند الهامبخش باشد تا در خانواده خود مباحث مرتبط با اصلاح الگوی مصرف را ترویج دهند.
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنان خود بیان کرد: اجرای آزمایشی شیوههای نوین آموزشی که امروز از این مدرسه شروع شد، یک نقطه آغاز است. تمام این موارد یعنی بهرهگیری از فضای تعاملی و روشهای نوین آموزشی میتواند بیش از پیش توسعه یابد. هدف ما از تغییر شیوه آموزش تنها انتقال تکنولوژی نیست، بلکه در انجام تمام فعالیتها و اقدامات باید ماندگاری، کارآمدی، کیفیتبخشی و اثربخشی مورد توجه قرار گیرد.
پزشکیان با بیان اینکه افراد نخبه به تنهایی به موفقیت نخواهند رسید، افزود: کار گروهی و تشکیل تیم، ضامن موفقیت یک مجموعه است، زیرا هر یک از شما دانشآموزان و آحاد جامعه، استعداد و تواناییهای خاص خود را دارید که میتواند مجموعهای خلاق شکل دهد و اقداماتی درخشان به همراه داشته باشد. سعی کنید هیچگاه به خود نمره کامل ندهید تا ذهنتان به پیشرفت و بهترین شدن عادت کند.
رئیسجمهور با تأکید بر اینکه فراگیری رقابت سالم یک اولویت است، توصیه کرد: معلمان و کارشناسان حوزه تعلیم و تربیت به دانشآموزان یادآور شوند که بدون رقیب، تلاشی برای بهتر شدن و تحول امور صورت نمیگیرد یا حداقل به نتیجه نمیرسد. همچنین رقابت به معنای دعوا کردن نیست؛ بنابراین دوستی و صداقت از دیگر ارکان آموزش و پرورش هستند. اگر دانشآموزان بدانند که میتوانند بهترین باشند، برای تمام مشکلات راهحل خواهند یافت و به این ترتیب جامعه ما مقاوم خواهد شد.
پزشکیان اظهار داشت: همه باید تلاش کنیم تا افرادی مفید و مؤثر در جامعه باشیم و خصایص نیک انسانی را در درون خود نهادینه کنیم. مهم این است که شرایط و وضعیت موجود کشور را نپذیریم تا بتوانیم برای برونرفت از چالشها و نجات کشور راهحل بیابیم. در این امر کار گروهی فرآیند غلبه بر مشکلات را سرعت میبخشد.
رئیسجمهور با اشاره به مشارکت والدین، خیرین و مسئولان در ساخت و تجهیز مدارس و فضاهای آموزشی خاطرنشان کرد: فرزندان و دانشآموزان ما امید آینده کشور هستند. آنها میتوانند با فضایی که برایشان فراهم میشود، در کنار تحصیل، مباحثی همچون اخلاق، وحدت و انسجام را با کمک شما معلمان و کارشناسان تعلیم و تربیت بیاموزند. در این راستا مردم، خیرین و دولتمردان نیز در کنار شما حضور خواهند داشت تا عدالت آموزشی در تمام نقاط کشور و مناطق محروم در حوزه نرمافزاری و سختافزاری برقرار شود.
پزشکیان در بدو ورود به این مدرسه، در یادمانی که در این مدرسه برای گرامیداشت یاد شهدای دانشآموز جنگ تحمیلی ۱۲ روزه برپا شده بود، به قرائت فاتحه پرداخت و یاد همه شهدا را گرامی داشت.
همچنین تعدادی از گروههای دانشآموزی در جریان این مراسم با ارائه ماکتهای دست ساخته خود، به تشریح علمی و عملی آموختهها و یافتههای خود در مسئله رفع ناترازی پرداختند.
در مراسم امروز، شیوه جدید آموزش با هدف تحول، عینیسازی و تعمیق یادگیری مفاهیم درسی با بهرهگیری از پلتفرمهای نوین و استفاده از تجهیزات و تکنولوژیهای پیشرفته آموزشی رونمایی شد.
بر اساس این شیوه، ارائه محتواهای درسی به جای تکیه صرف بر توضیحات کلامی معلم، با بهرهگیری از تکنولوژیهای جدید و قرار گرفتن تلویزیونهای بزرگ در کلاسهای درس، به شکل هوشمند و با بهرهگیری از هوش مصنوعی، بازیهای ویدئویی و ویدئوهای آموزشی تهیه شده بر اساس محتوای درسی، ارائه میشوند تا آموزش به شکل عینی ارائه و روند فراگیری دانشآموزان تعمیق شود.
امروز علاوه بر دبیرستان دخترانه امام حسن مجتبی (ع) در منطقه نظامآباد تهران، ۳۵ مدرسه دیگر نیز -یک مدرسه در هر استان و به شکل ویژه در سه منطقه محروم- به صورت همزمان استفاده از این فناوری را به شکل آزمایشی آغاز کردند و به تدریج همه مدارس سراسر کشور، با اولویت مناطق محروم به این روش نوین تجهیز خواهند شد.
کلاس های هوشمند و زیرساخت آموزش نوین؛ آغاز یک تغییر ملی
آغاز آزمایشی کلاس های هوشمند در ۳۶ مدرسه کشور، از جمله دبیرستان امام حسن مجتبی(ع)، نشان میدهد که دولت وارد مرحله اجرای میدانی تحول آموزشی شده است. این طرح تنها نصب تلویزیون یا ابزار دیجیتال نیست، بلکه یک پارادایم شیفت در یادگیری است که با محتوای درسی هوشمند، فناوری تعاملی و بهرهگیری از هوش مصنوعی همراه شده است.
آموزش مبتنی بر مسئله؛ پیوند میان علم و زندگی
پزشکیان با حضور در کلاس علوم پایه هفتم، پیام کلیدی خود را چنین مطرح کرد: برای حل چالشهایی مانند ناترازی انرژی و آلودگی هوا، باید از مدرسه شروع کرد.
از نگاه او، کلاس های هوشمند میتوانند:
- آموزش انرژیهای پاک را عینی کنند
- دانشآموز را درگیر مسئله واقعی کنند
- ذهن نسل آینده را به سمت راهحلسازی هدایت کنند
این نگاه، در نقطه مقابل حفظکردنهای سنتی و آموزش غیرکاربردی است.
اولویت مهارت به جای محفوظات
در مدل «آموزش نوین»، مهارتهایی مانند:
- کار گروهی
- تیمسازی
- تفکر نقاد
- یادگیری عملی
- حل مسئله
جایگاهی مرکزی دارند.
رئیسجمهور تأکید کرد که سنجش مهارت باید هوشمندانه، واقعی و هدفمند باشد؛ چیزی که با استفاده از کلاس های هوشمند قابل تحقق است.
زیرساخت؛ پیشران تحول کلاس های هوشمند
پزشکیان صراحتاً اعلام کرد: بدون زیرساخت، تحول آموزشی امکانپذیر نیست. دو رکن اصلی زیرساخت آموزش نوین:
- اتصال پایدار فیبر نوری برای پشتیبانی از محتوای آنلاین، هوش مصنوعی و تجهیزات هوشمند
- پنلهای خورشیدی روی سقف مدارس برای تأمین انرژی پایدار و کاهش هزینهها
این بخش از سخنان رئیسجمهور نشان میدهد که کلاس های هوشمند تنها یک «ابزار» نیستند، بلکه بخشی از نقشه کلان کشور برای مدیریت ناترازی انرژی و گسترش عدالت آموزشیاند.
هوش مصنوعی؛ قلب تپنده آموزش نوین
در شیوه جدید، محتواهای درسی:
- تعاملی
- تصویری
- مبتنی بر بازی (Game-based learning)
- همراه با هوش مصنوعی
ارائه میشود.
این مدل یادگیری، سرعت یادگیری را افزایش میدهد و کیفیت آموزش را از سطح «توضیح شفاهی» به سطح «تجربه عینی» میرساند.
عدالت آموزشی؛ هدف نهایی برنامه
نکته قابل توجه این است که، سه منطقه محروم کشور نیز همزمان با تهران وارد اجرای آزمایشی شدند. این موضوع نشان میدهد که هدف طرح، صرفاً نمایش تکنولوژی نیست، بلکه توزیع برابر فرصتهاست.
نقش جامعه و خیرین
پزشکیان با اشاره به مشارکت مردم و خیرین، بر این نکته تأکید کرد که تجهیز مدارس تنها بر دوش دولت نیست؛ شبکهای از ظرفیتهای مردمی باید در توسعه کلاس های هوشمند و زیرساخت آموزش نوین فعال شود.
تغییر از ابزار به نگرش
رئیسجمهور جمله مهمی گفت: «هدف ما از تغییر شیوه آموزش، تنها انتقال تکنولوژی نیست؛ بلکه کیفیت و اثربخشی آموزشی است.» این جمله نشان میدهد روح اصلی این سیاست، تحول فکری و کارکردی است، نه صرفاً دیجیتالی شدن فضا.
آی نو؛ دسترسی سریع دانش آموزان به محتوای کمک آموزشی در مسیر تحول کلاس های هوشمند
با اجرای آزمایشی کلاس های هوشمند، نیاز به محتوای استاندارد، قابل اعتماد و در دسترس برای دانشآموزان بیش از گذشته احساس میشود. آی نو با ارائه ویدئوهای آموزشی درسبهدرس، مقالات کاربردی، و دسترسی آسان آنلاین میتواند نقش مکمل کلاس های هوشمند را ایفا کند. دانشآموزان در این مدل جدید آموزشی به منابعی نیاز دارند که:
- مفاهیم درسی را سادهسازی کند
- یادگیری را عمیقتر کند
- در هر زمان و هر مکان قابل دسترس باشد
آی نو دقیقاً همین نیاز را پوشش میدهد و میتواند همراه دانشآموزانی باشد که از روشهای نوین یادگیری در کلاس های هوشمند استفاده میکنند.
منبع: خبرگزاری مهر
سوالات متداول
طرح کلاس های هوشمند چیست؟
طرحی ملی برای ارائه آموزش بر پایه فناوری، تعامل، محتواهای بصری و هوش مصنوعی است که با هدف افزایش کیفیت یادگیری و تحول نظام آموزشی اجرا میشود.
چرا کلاس های هوشمند و زیرساخت آموزش نوین اهمیت دارند؟
زیرا بدون زیرساختهای ارتباطی، انرژی پایدار و ابزارهای دیجیتال، امکان اجرای آموزش تعاملی، عمیق و مبتنی بر مهارت وجود ندارد.
نقش آی نو در کنار کلاس های هوشمند چیست؟
آی نو با ارائه ویدئوهای آموزشی و محتوای آنلاین قابلاعتماد، مکمل فرآیند یادگیری دانشآموزان در کلاس های هوشمند است.
