تصویب رشته های جدید کاردانش ۱۴۰۵-۱۴۰۶: تحولی در مهارت آموزی و ارتقای اشتغال پذیری
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری مهر (مطابق خبر منتشر شده در 04 اسفند ماه 1404): حسن آقابابایی مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنی و حرفهای و کاردانش سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در تشریح این اقدام تحولآفرین در حوزه آموزشهای مهارتی اظهار کرد: در ادامه مسیر بازطراحی آموزشهای مهارتی، ۲۲ رشته جدید در شاخه کاردانش تصویب گردید. این رشتهها مصوب جلسات ۲۲۰ و ۲۲۱ کمیته برنامههای درسی شاخه کاردانش است که در چارچوب مصوبه جلسه ۶۷۷ شورایعالی آموزش و پرورش و مستند به آییننامه تشکیل کمیتههای برنامهریزی درسی این شاخه به تصویب رسیده و از سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ اجرایی خواهد شد.
گام برداشتن در مسیر اسناد بالادستی و برنامه هفتم پیشرفت
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنی و حرفهای و کاردانش با بیان اینکه این اقدام را باید در امتداد الزامات اسناد بالادستی تحلیل کرد و نه صرفاً بهعنوان یک توسعه ساختاری، گفت: نخست، در چارچوب سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، بهویژه در ساحت تربیت اقتصادی و حرفهای، بر توسعه شایستگیهای پایه و تخصصی، تقویت مهارتآموزی و آمادهسازی هنرجویان برای ورود آگاهانه، توانمند و مسئولانه به عرصه کار و تولید تأکید شده است. تصویب این رشتهها ناظر به همین مأموریت بنیادین است.
وی افزود: دوم، مطابق با سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش ابلاغی مقام معظم رهبری دامت برکاته، بر گسترش و ارتقای کیفیت آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی و تقویت ارتباط آموزش با نیازهای واقعی جامعه و بازار کار تصریح شده است. بازطراحی رشتههای کاردانش دقیقاً در راستای تقویت همین پیوند ساختاری میان آموزش و اقتصاد ملی صورت گرفته است.
آقابابایی تصریح کرد: سوم، در چارچوب احکام مندرج در برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، بر توسعه مهارتآموزی، ارتقای بهرهوری سرمایه انسانی، تقویت اقتصاد دانشبنیان و کاهش فاصله میان نظام آموزشی و نیازهای بازار کار و آینده پژوهشی تأکید شده است.
نگاه متوازن به نیازهای صنعتی و توسعه اقتصاد فرهنگی
وی با اشاره به اهمیت مشاغل خلاق خاطرنشان کرد: در کنار نیازهای صنعتی، توجه به حوزه فرهنگ، هنر و صنایع خلاق نیز از منظر اقتصاد فرهنگی و توسعه صنایع خلاق، یک ضرورت راهبردی است. تصویب رشتههایی در حوزه سینما، نقاشی،گرافیک، هنرهای نمایشی، عکاسی، موسیقی و نوازندگی، نشاندهنده نگاه متوازن به سرمایه انسانی در دو عرصه صنعت و فرهنگ است؛ رویکردی که همسو با سیاستهای کلان توسعه اقتصاد فرهنگی و حمایت از مشاغل خلاق تعریف شده است.
طراحی شایستگی محور بر اساس نیاز بازار کار و ظرفیت استان ها
آقابابایی در خصوص جزئیات فنی این تغییرات توضیح داد: از منظر فنی برنامهریزی درسی، این رشتهها با رویکرد «شایستگیمحور»، مبتنی بر استانداردهای حرفه آموزی، تحلیل نیاز بازار کار، و قابلیت اجرا در سطح استانها طراحی یا بازنگری شدهاند.
وی افزود: در این فرآیند، تلاش شده است تا «همپوشانیهای برنامه های درسی حذف یا کاهش یابد» ، «رشتهها ، متناسب با آمایش سرزمینی و آینده پژوهی بازطراحی شوند» و «ظرفیتهای منطقهای و مزیتهای نسبی دستگاه های متولی حرفه و استاندارد مورد توجه قرار گیرد».
بازطراحی و تصویب رشته ها؛ آغاز یک فرآیند کیفی در نظام آموزشی مهارتی
مدیرکل دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنی و حرفهای و کاردانش با تأکید بر اینکه این بازطراحی و تصویب رشته های جدید، پایان کار نیست بلکه آغاز یک فرآیند کیفی است، مأموریتهای آتی دفتر خود را اینگونه برشمرد: دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنی و حرفهای و کاردانش، مسئولیت دارد برنامههای درسی مبتنی بر شایستگی را تدوین و نهایی کند، بستههای یادگیری و منابع آموزشی استاندارد را تولید نماید و زمینه توانمندسازی نیروی انسانی برای اجرای مطلوب این رشتهها را فراهم آورد.
وی تأکید کرد: ما بر این باوریم که توسعه آموزشهای مهارتی، یک الزام راهبردی برای تحقق عدالت آموزشی، ارتقای اشتغالپذیری جوانان، و تقویت بنیانهای تولید ملی است. مدرسه مهارتی باید به کانون تربیت نیروی کار ماهر، خلاق و کارآفرین تبدیل شود. امیدواریم با همراهی مدیران کل استانها، هنرستانها، بخشهای صنعتی و فرهنگی، و سایر دستگاههای همکار،اجرای این رشتهها به الگویی موفق در همراستاسازی آموزش و اشتغال تبدیل شود.
آقابابایی در پایان، گفت: از همه اعضای کمیتههای تخصصی، کارشناسان حوزه برنامهریزی درسی و همکاران پرتلاش سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی که در این مسیر نقشآفرین بودند، صمیمانه قدردانی میکنم. انشاءالله این گام، مقدمهای برای تحولی عمیقتر در نظام آموزشهای مهارتی کشور باشد.
گفتنی است؛ رشتههای مصوب در حوزه منابع طبیعی، فرهنگ، هنر و رسانه ۱۴ رشته هستند که شامل محیطبانی، سینما _ کارگردانی و فیلمنامهنویسی، سینما ـ تدوین و فیلمبرداری، گرافیک ـ نشر و مطبوعات، گرافیک ـ تبلیغات، گرافیک ـ بستهبندی، عکاسی، نقاشی، نقاشی ـ نگارگری، نمایش ـ بازیگری و کارگردانی، نمایش ـ دستیاری صحنه، نوازندگی ساز ایرانی، نوازندگی ساز کلاسیک و نوازندگی ساز کلاسیک ـ آهنگسازی است.
همچنین رشتههای مصوب در حوزه صنعت ۸ رشته هستند که شامل الکترونیک ـ ابزار دقیق، الکتروتکنیک ـ نصب و تعمیر آسانسور، صنایع فلزی ـ صافکاری خودرو، صنایع شیمیایی ـ آبکاری فلزات، شبکه و نرمافزار رایانه ـ تجهیزات فناوری، صنایع چوب و مبلمان ـ دکوراسیون، مکانیک خودرو ـ موتورهای دیزلی و صنایع شیمیایی ـ پلاستیک کار است.
چرا تصویب رشته های جدید کاردانش ۱۴۰۵-۱۴۰۶ اقدامی ضروری برای آینده نظام آموزشی کشور است؟
در راستای تحولات نظام آموزشی و همراستایی با اسناد بالادستی، تصویب ۲۲ رشته جدید در شاخه کاردانش از سال تحصیلی ۱۴۰۵_۱۴۰۶ انجام شد. این اقدام در جهت ارتقای مهارتآموزی، آشنایی دانشآموزان با بازار کار و نیازهای صنایع روز کشور صورت میگیرد.
این رشتهها با همکاری کمیتههای مختلف آموزشی تصویب شده و از منظر «شایستگیمحور» طراحی شدهاند تا دانشآموزان برای ورود به بازار کار توانمند شوند. گامهای مؤثر در جهت کاهش فاصله میان آموزش و نیازهای بازار کار در قالب این تغییرات اجرایی خواهد شد.
رویکرد تحولی در اسناد بالادستی
گام برداشتن در مسیر اسناد بالادستی و برنامه هفتم پیشرفت از جمله مهمترین ارکان این تغییرات است. این تصمیمات مبتنی بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و سیاستهای کلی مقام معظم رهبری است که بهویژه بر توسعه آموزشهای فنی و حرفهای و مهارتی تأکید دارد. تصویب رشتههای جدید نشاندهنده حرکت نظام آموزشی به سمت تحقق عدالت آموزشی، ارتقای اشتغالپذیری و تقویت بنیانهای تولید ملی است.
این اقدام نهتنها بهعنوان یک تحول ساختاری در نظام آموزشی، بلکه بهعنوان یک ضرورت استراتژیک در راستای توسعه مهارتهای حرفهای و پیوند آموزش با اقتصاد ملی و نیازهای بازار کار تلقی میشود.
توجه به صنایع خلاق و اقتصاد فرهنگی
یکی از نکات مهم در این تغییرات، توجه به مشاغل خلاق و صنایع فرهنگی است. رشتههایی مانند سینما، گرافیک، عکاسی، نوازندگی سازهای ایرانی و کلاسیک، نقاشی و هنرهای نمایشی، همگی نشاندهنده نگاه متوازن به نیازهای صنعتی و توسعه اقتصاد فرهنگی هستند.
توسعه این صنایع نهتنها به رشد اقتصاد کشور کمک میکند بلکه زمینهساز ایجاد مشاغل جدید و فرصتهای شغلی برای نسل جوان در حوزههای هنری و فرهنگی خواهد بود. این رویکرد نشاندهنده سیاستهای کلان کشور در حمایت از صنایع خلاق و توجه به نقش فرهنگ در رشد اقتصادی است.
طراحی شایستگی محور و نیازهای بازار کار
در طراحی این ۲۲ رشته، طراحی شایستگیمحور مبتنی بر نیازهای بازار کار و ظرفیتهای منطقهای در نظر گرفته شده است. این رشتهها بهطور خاص برای پاسخگویی به نیازهای واقعی و فوری صنایع کشور طراحی شدهاند. علاوه بر این، آموزشها بهگونهای تنظیم شدهاند که فارغالتحصیلان بتوانند بلافاصله در بازار کار حضور یابند و نقش مؤثری ایفا کنند.
این رویکرد آمایش سرزمینی و آیندهپژوهی را در نظر دارد تا نیروی انسانی متناسب با نیازهای بومی و منطقهای تربیت شود.
تصویب و بازطراحی رشته ها؛ آغاز یک فرآیند کیفی
تصویب این رشتهها فقط شروع یک تغییر است؛ بلکه بهعنوان آغاز یک فرآیند کیفی در نظر گرفته میشود که بر تمامی ابعاد آموزشهای مهارتی تأثیرگذار است. در این راستا، تدوین برنامههای درسی مبتنی بر شایستگیها و تولید منابع آموزشی استاندارد از وظایف دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی است.
این فرآیند همزمان با توانمندسازی نیروی انسانی برای اجرای مؤثر این رشتهها بهطور گسترده در سطح کشور اجرا خواهد شد. در نهایت، هدف این است که مدارس مهارتی به کانونهایی برای تربیت نیروی کار ماهر و کارآفرین تبدیل شوند.
بررسی رشته های جدید کاردانش ۱۴۰۵-۱۴۰۶
رشتههای جدید در حوزه منابع طبیعی، فرهنگ، هنر و رسانه
- محیطبانی
- سینما – کارگردانی و فیلمنامهنویسی
- گرافیک – نشر و مطبوعات
- عکاسی، نقاشی، گرافیک – تبلیغات
- نوازندگی ساز ایرانی و کلاسیک
رشتههای جدید در حوزه صنعت
- الکترونیک – ابزار دقیق
- مکانیک خودرو – موتورهای دیزلی
- صنایع شیمیایی – پلاستیک کار
این رشتهها بهطور ویژه در پاسخ به نیازهای صنایع جدید و بخشهای مختلف اقتصادی کشور ایجاد شدهاند و نقش مهمی در تقویت اقتصاد دانشبنیان ایفا خواهند کرد.
نقش آی نو در توانمندسازی دانش آموزان برای موفقیت در رشته های جدید کاردانش ۱۴۰۵-۱۴۰۶
آی نو به عنوان پلتفرم آموزشی نوین، در راستای تصویب و اجرای ۲۲ رشته جدید در شاخه کاردانش از سال ۱۴۰۵-۱۴۰۶، میتواند به دانشآموزان کمک کند تا برای ورود به این رشتههای شایستگیمحور آماده شوند.
آی نو با ارائه دورههای آنلاین و منابع آموزشی مرتبط با هر یک از این رشتهها، به دانشآموزان مهارتهای فنی و حرفهای لازم برای موفقیت در این رشتهها را ارائه میدهد. از جمله خدمات مهم آی نو میتوان به آموزش در زمینه شایستگیهای تخصصی، آموزشهای مهارتی و آمادهسازی برای حضور در بازار کار اشاره کرد.
منبع: خبرگزاری مهر

سوالات متداول
رشتههای جدید کاردانش از چه زمانی اجرایی میشوند؟
رشتههای جدید کاردانش از سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ اجرایی خواهند شد.
این رشتهها برای چه کسانی مناسب هستند؟
این رشتهها برای دانشآموزان علاقهمند به آموزشهای مهارتی و ورود به بازار کار طراحی شدهاند.
آیا آی نو میتواند در این مسیر به دانشآموزان کمک کند؟
بله، آی نو با ارائه دورههای آنلاین آموزشی و منابع مرتبط به دانشآموزان در موفقیت در این رشتهها کمک خواهد کرد.

