جایگاه مدارس غیردولتی در تقویت کیفیت آموزشی و کاهش فشار بر دولت
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری مهر (مطابق خبر منتشر شده در 8 آذر ماه 1404): احمد محمودزاده رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به اینکه خوشبختانه به برکت انقلاب اسلامی مدارس در همه مناطق کشور وجود دارد و هیچ دانش آموزی محروم از تحصیل نمیماند؛ گفت: در دوره ابتدایی نزدیک به ۹۸ درصد دانش آموزان در مدرسه حضور پیدا میکند.
وی با اذعان به اینکه آماری از میزان تخلفات مدارس غیردولتی و بازگشت شهریههای اضافی به خانوادهها ندارد گفت: عدالت آموزشی فقط بحث شهریه یا اختلاف شهریه مدارس غیر دولتی و دولتی نیست. همه دانش آموزان باید دسترسی مناسب به منابع آموزشی با کیفیت داشته باشند. وجود مدارس غیردولتی کمک میکند تا مدارس دولتی هم رشد کند و دولت بتواند توجه و تمرکز خود را به مدارس مناطق کمتر برخوردار بیشتر معطوف کند.
محمودزاده افزود: همت دولت چهاردهم این است که مدارس دولتی تقویت شوند. موفقیت دانش آموزان در المپیادهای علمی بین المللی نشان از رشد کیفیت آموزشی دارد. امروز به ازای هر دانش آموز، نزدیک به ۲۲ میلیون تومان از سوی دولت هزینه میشود.
وی در پاسخ به این سوال که مدارس غیردولتی چگونه به عدالت آموزشی کمک میکنند؛ گفت: نزدیک به ۳۲ میلیون تومان امروز برای هر یک از دانش آموزان غیر دولتی هزینه میشود. حدود دو و نیم میلیون دانش آموز هم در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند. ضرب همین دو عدد حداقل میزان کمکی است که مدارس غیر دولتی به دولت میکنند تا عدالت آموزشی در سراسر کشور محقق شود. وجود مدرسه غیردولتی باعث میشود همین عدد از میزان بودجهای که دولت باید برای کیفیت آموزشی همه دانش آموزان هزینه کند کاسته شود.
نقش بانک ها در تأمین مالی و توسعه مدارس غیردولتی
محمودزاده با بیان اینکه ۱۷ دستگاه باید برای تحقق عدالت آموزشی به وزارت آموزش و پرورش کمک کنند گفت: بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری استخدامی از جمله این نهادها هستند. بانکهای کشور موظف هستند با معرفی وزارت آموزش و پرورش از ۳۵ تا ۵۰ درصد نیازهای مادی مؤسسان مراکز غیردولتی جهت تهیه و توسعه فضاهای آموزشی و امکانات آموزشی به صورت قرض الحسنه تأمین کنند. این قانون است و اگر قانون اجرا شود ما میتوانیم بیشتر به ثبت تحقق عدالت آموزشی برویم.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی افزود: طبق قانون هر دانش آموز باید در طول یک سال تحصیلی یک بار به اردو برود. ۱۶ و نیم میلیون دانش آموز داریم که اگر هر کدام از آنها بخواهند یک بار در سال تحصیلی اردو برود نیازمند حجم عظیمی از منابع داریم که در بودجه وزارت آموزش و پرورش چنین عددی دیده نشده است.
محمودزاده خاطر نشان کرد: معلمان مدرسه موظف به تدریس ۴۴ ساعت در هفته بودند و خوشبختانه این عدد به ۳۰ ساعت در هفته رسید. امسال تفاهمنامهای هم با سازمان بیمه تأمین اجتماعی داشتیم که بیمه معلمان به ازای ۳۰ ساعت در هفته تحت پوشش بیمه قرار بگیرد. اگر معلم ۱۵ ساعت در هفته تدریس کند ۱۵ ساعت یا همان پانزده روز در ماه بیمه شود. در حال حاضر مشغول بررسی و کنترل این مسئله هستیم که مدیران مدارس معلمان خود را بر اساس ساعت موظفیشان به درستی بیمه کنند.
آیا مدارس غیردولتی می توانند به ابزار مکمل دولت برای تحقق عدالت آموزشی تبدیل شوند؟
مبنای عدالت آموزشی در کشور، فراهمکردن امکان تحصیل برای تمام دانشآموزان، بدون توجه به موقعیت جغرافیایی یا وضعیت اقتصادی است. طبق سخنان رئیس سازمان مدارس غیردولتی، حضور ۹۸ درصد دانشآموزان در دوره ابتدایی نشاندهنده موفقیت دولت در ایجاد پوشش تحصیلی گسترده است. در این میان، نقش مدارس غیردولتی در عدالت آموزشی بهعنوان یک بحث جدی مطرح شده است.
مدارس غیردولتی چگونه کیفیت آموزشی را تقویت میکنند؟
برخلاف تصور رایج که عدالت آموزشی فقط به «شهریه» محدود میشود، در این تحلیل تأکید میشود که عدالت یعنی دسترسی به آموزش با کیفیت برای همه.
حضور مدارس غیردولتی باعث میشود:
- رقابت آموزشی افزایش یابد
- بار مالی دولت کاهش پیدا کند
- دولت منابع بیشتری برای مناطق محروم آزاد کند
- امکان توسعه زیرساختی مدارس دولتی فراهم شود
بر اساس اعلام رسمی، برای هر دانشآموز غیردولتی ۳۲ میلیون تومان هزینه میشود که در حقیقت کمک مستقیمی به بودجه ملی است.
نقش اقتصادی مدارس غیردولتی در تحقق عدالت آموزشی
وجود ۲.۵ میلیون دانشآموز غیردولتی، یعنی کاهش چشمگیر هزینه دولت در تأمین امکانات آموزشی برای این گروه.
این صرفهجویی بودجهای، امکان تمرکز بیشتر بر:
- مدارس کمبرخوردار
- توسعه فضاهای آموزشی مناطق روستایی
- ارتقای کیفیت معلمان در مدارس دولتیرا فراهم میکند.
از این رو، نقش مدارس غیردولتی در عدالت آموزشی فراتر از یک جایگزین است؛ آنها بخشی از چرخه پشتیبان دولت هستند.
مشارکت دستگاهها در توسعه عدالت آموزشی
طبق قانون، ۱۷ نهاد موظفاند برای تحقق عدالت آموزشی با وزارت آموزش و پرورش همکاری کنند.
مهمترین آنها:
- بانک مرکزی
- سازمان برنامه و بودجه
- سازمان اداری و استخدامی
بر اساس قانون، بانکها باید ۳۵ تا ۵۰ درصد هزینههای توسعهای مدارس غیردولتی را با وام قرضالحسنه پوشش دهند. این حمایت مالی، نقش مستقیم در افزایش ظرفیت آموزشی کشور دارد.
چالش های اجرایی؛ اردوها، بیمه معلمان و ساعات موظفی
در کنار توسعه زیرساختها، چند چالش اصلی نیز مطرح شده است:
- نبود بودجه کافی برای اعزام سالانه ۱۶.۵ میلیون دانشآموز به اردو
- لزوم اصلاح پوشش بیمه معلمان براساس ساعات تدریس
- کاهش ساعات موظفی از ۴۴ به ۳۰ ساعت در هفته
برطرفکردن این چالشها بخشی از مسیر تکمیل عدالت آموزشی در کشور است.
آی نو؛ پشتیبان یادگیری دانش آموزان در مدارس دولتی و غیردولتی
با توجه به اینکه عدالت آموزشی تنها به بودجه و تجهیزات محدود نمیشود و یکی از ارکان آن دسترسی برابر به محتوای آموزشی با کیفیت است، سامانه آی نو میتواند نقش مؤثری در تکمیل این چرخه ایفا کند.
آی نو چگونه کمک میکند؟
- ارائه ویدئوهای آموزشی درسبهدرس برای تمام پایهها
- دسترسی از هر نقطه کشور، حتی مناطق کمبرخوردار
- پشتیبانی از یادگیری دانشآموزان مدارس دولتی و غیردولتی بهصورت برابر
- محتوای استاندارد و قابل اعتماد مطابق با برنامه درسی
- کاهش نیاز به کلاس اضافی و صرفهجویی اقتصادی برای خانوادهها
بنابراین، وقتی صحبت از نقش مدارس غیردولتی در عدالت آموزشی میشود، آی نو در کنار این چرخه قرار میگیرد و امکان دسترسی گسترده به منابع آموزشی را برای همه دانشآموزان فراهم میکند.
منبع: خبرگزاری مهر

سوالات متداول
نقش مدارس غیردولتی در عدالت آموزشی چیست؟
نقش مدارس غیردولتی در عدالت آموزشی این است که با کاهش بار مالی دولت، توسعه فضاهای آموزشی و ایجاد رقابت سازنده، به افزایش کیفیت آموزش و تمرکز بیشتر دولت بر مناطق محروم کمک کنند.
چرا بانک ها موظف به حمایت مالی از مدارس غیردولتی هستند؟
طبق قانون، بانکها باید ۳۵ تا ۵۰ درصد نیازهای مالی مؤسسان مدارس غیردولتی را با وام قرضالحسنه تأمین کنند تا توسعه ظرفیت آموزشی کشور سرعت بگیرد.
آیا وجود مدارس غیردولتی باعث کاهش کیفیت مدارس دولتی میشود؟
خیر. طبق تحلیل خبر، مدارس غیردولتی باعث افزایش رقابت، رشد سطح آموزشی و تمرکز بهتر دولت بر مناطق کمبرخوردار میشوند.

