عدالت آموزشی؛ فراتر از ساخت مدرسه، نزدیک به ساخت انسان
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری شورای عالی آموزش و پرورش (مطابق خبر منتشر شده در 14 دی ماه 1404): رئیسجمهور با تأکید بر مردمی بودن توسعه عدالت آموزشی و نقش آن در زنده نگهداشتن امید اجتماعی، این حرکت را پویا و برخاسته از باور و مسئولیتپذیری جمعی دانست و تصریح کرد : استعداد در صورت شناسایی و پرورش میتواند به سرمایهای آیندهساز برای کشور تبدیل شود و باور و امید، زیربنای ساخت آیندهای روشن برای ایران است.
دکتر مسعود پزشکیان رئیسجمهور در ادامه برنامههای سفر دولت وفاق به چهارمحال و بختیاری، در جلسه توسعه عدالت آموزشی با مشارکت مردم، با اشاره به مسیر طیشده در شکلگیری این حرکت مردمی اظهار داشت: در آغاز راه جلسات متعددی برگزار شد تا به یک زبان مشترک برسیم، اما امروز وقتی به مسیر طیشده نگاه میکنیم، میبینیم که زندگی در دل این حرکت جریان پیدا کرده و رشد، بالندگی، ایثار و فداکاری بهروشنی خود را نشان میدهد.
رئیس جمهور با اشاره به جلوههای انسانی و اخلاقی شکلگرفته در این مسیر گفت: صحنههایی که در این مسیر دیده میشود، دل انسان را به لرزه میاندازد؛ از پدر و مادری که برای آینده فرزندشان از داشتههای خود میگذرند تا معلمی که برای آموزش شاگردانش از دارایی شخصی خود هزینه میکند. اینها جلوههایی از انسانیت، عشق و مسئولیتپذیری است که جامعه را زنده نگه میدارد.
دکتر پزشکیان با تأکید بر نقش معلمان در ساخت آینده کشور افزود: شما سرمایههای این سرزمین هستید و آینده کشور در دستان شما شکل میگیرد. هر نگاهی که به دانشآموز منتقل میشود، فردای جامعه را میسازد. اگر توانمندی، عزتنفس و باور به خود را منتقل کنیم، نسلی توانمند شکل میگیرد و اگر ناامیدی و ناتوانی القا شود، همان در آینده تکرار خواهد شد.
رئیس جمهور با اشاره به نقش آموزش در پرورش انسانهای توانمند گفت: آموزش فقط انتقال دانش نیست؛ آموزش یعنی ساختن باور، ایجاد اعتماد بهنفس و پرورش انسانهایی که بتوانند بایستند، تصمیم بگیرند و مسئولیت بپذیرند. بسیاری از آنچه انسان در زندگی میآموزد، نه از کتاب بلکه از رفتار و منش معلمان و الگوها شکل میگیرد.
دکتر پزشکیان با بیان خاطراتی از دوران تحصیل خود افزود: بسیاری از معلمانم نه با درس گفتن، بلکه با رفتارشان به من آموختند. رفتار آنها، شیوه نگاهشان و نحوه برخوردشان با دانشآموزان، بیش از هر سخنی اثرگذار بود. همین رفتارهاست که شخصیت انسان را میسازد.
رئیس جمهور با تأکید بر اینکه ساخت مدرسه هدف نهایی نیست گفت: ساختمان وسیله است، نه هدف. مدرسه ساخته میشود تا درون آن انسان ساخته شود. هدف، پرورش نسلی است که بتواند بیاندیشد، خلق کند و آینده را بسازد.
دکتر پزشکیان با اشاره به ضرورت باور به توانایی نسل جوان اظهار داشت: اگر به جوانان اعتماد کنیم و زمینه رشدشان را فراهم کنیم، آنان خواهند توانست کارهای بزرگ انجام دهند. هیچ ملتی با ناامیدی پیشرفت نکرده است. پیشرفت از ایمان به توانستن آغاز میشود.
رئیس جمهور با بیان اینکه آینده ساخته میشود نه اینکه اتفاق بیافتد تصریح کرد: آینده را کسانی میسازند که باور دارند میتوانند. اگر به نسل جوان بیاموزیم که آینده را خودشان میسازند، آنها نیز مسئولیت آن را میپذیرند و برایش تلاش میکنند.
دکتر پزشکیان با اشاره به نقش استعدادهای متنوع در جامعه گفت: هر انسانی توانمندی خاص خود را دارد؛ یکی در علم، یکی در هنر، یکی در مهارتهای فنی و دیگری در مدیریت. جامعه زمانی پیشرفت میکند که همه این استعدادها دیده شوند و فرصت بروز پیدا کنند.
رئیس جمهور با تأکید بر لزوم شناسایی و پرورش استعدادها افزود: هیچ انسانی بیاستعداد نیست؛ وظیفه ما این است که شرایط شکوفایی استعدادها را فراهم کنیم. جامعهای که استعدادهایش را نادیده بگیرد، خود را از پیشرفت محروم کرده است.
دکتر پزشکیان با اشاره به نمونههایی از مشارکت مردمی در ساخت مدارس و توسعه آموزشی گفت: تجربههای موفق نشان داده است که وقتی مردم پای کار میآیند، میتوان کارهای بزرگی انجام داد. مشارکت مردمی، رمز موفقیت بسیاری از طرحهاست و باید تقویت شود
رئیس جمهور با تأکید بر نقش معلمان در شکلدهی آینده کشور اظهار داشت: معلمان با رفتار، گفتار و باور خود آینده را میسازند. هر کلمه، هر نگاه و هر رفتار معلم میتواند سرنوشت یک انسان را تغییر دهد.
دکتر پزشکیان در پایان با تأکید بر ضرورت امید، باور و تلاش جمعی گفت: آینده این کشور به دست کسانی ساخته میشود که ایمان دارند میتوانند. اگر باور کنیم، اگر تلاش کنیم و اگر کنار هم بایستیم، میتوانیم آیندهای روشن، آباد و سربلند برای ایران بسازیم.
عدالت آموزشی؛ یک پروژه عمرانی یا یک حرکت انسانی؟
سخنان رئیسجمهور درباره توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها، تصویری متفاوت از مفهوم عدالت در آموزش ترسیم میکند. در این نگاه، عدالت آموزشی صرفاً به معنای افزایش تعداد مدارس یا توزیع امکانات فیزیکی نیست، بلکه فرآیندی انسانی، فرهنگی و عمیق است که از دل باور، امید و مشارکت جمعی شکل میگیرد.
تأکید بر مردمیبودن این مسیر، نشان میدهد سیاستگذار آموزش، توسعه را نه از بالا به پایین، بلکه از متن جامعه و با اتکا به سرمایه اجتماعی دنبال میکند.
استعداد؛ سرمایه پنهان توسعه ملی
رئیسجمهور با تأکید بر اینکه «هیچ انسانی بیاستعداد نیست»، به یکی از مهمترین خلأهای نظام آموزشی اشاره میکند: نادیدهگرفتن تنوع استعدادها. توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها زمانی محقق میشود که نظام تعلیم و تربیت، تنها بر یک الگوی موفقیت تحصیلی متمرکز نباشد.
علم، هنر، مهارتهای فنی، خلاقیت، مدیریت و کارآفرینی، همگی ظرفیتهایی هستند که در صورت شناسایی و پرورش، میتوانند به سرمایههای آیندهساز کشور تبدیل شوند.
نقش معلم؛ معمار خاموش آینده در توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها
در این سخنرانی، معلم نه صرفاً انتقالدهنده محتوا، بلکه سازنده باور معرفی میشود. تجربه شخصی رئیسجمهور از تأثیر رفتار معلمان، بر یک واقعیت تربیتی تأکید دارد: بخش عمدهای از یادگیری پایدار، از الگوگیری رفتاری شکل میگیرد نه از کتابهای درسی.
در مسیر توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها، معلم نقشی کلیدی در کشف، تقویت و جهتدهی استعدادهای دانشآموزان ایفا میکند؛ نقشی که بدون انگیزه، عزتنفس و حمایت ساختاری محقق نخواهد شد.
مدرسه؛ بستر شکل گیری انسان توانمند
تأکید رئیسجمهور بر اینکه «ساخت مدرسه هدف نهایی نیست»، نقطه عطفی در تحلیل این خبر است. مدرسه، ابزار است نه مقصد. مقصد، پرورش انسانی است که بتواند بیندیشد، انتخاب کند، مسئولیت بپذیرد و آینده خود و جامعهاش را بسازد.
این نگاه، آموزش را از چارچوب حافظهمحور خارج کرده و آن را به فرآیند توانمندسازی فردی و اجتماعی ارتقا میدهد.
امید؛ زیرساخت نرم توسعه پایدار
پیوند مکرر میان «باور»، «امید» و «پیشرفت»، نشان میدهد رئیسجمهور توسعه را پیش از آنکه مسئله بودجه و ساختار بداند، مسئله ذهن و نگرش میداند. هیچ جامعهای با القای ناتوانی و ناامیدی پیشرفت نکرده است.
توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها زمانی پایدار خواهد بود که دانشآموز باور کند دیده میشود، توانمند است و آینده در دستان اوست.
مشارکت مردمی؛ پیشران توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها
اشاره به فداکاری خانوادهها، معلمان و خیرین آموزشی، نشاندهنده ظرفیت عظیم مشارکت مردمی در تحقق عدالت آموزشی است. تجربههای موفق ساخت مدرسه و توسعه فضاهای آموزشی، ثابت کردهاند که وقتی مردم پای کار میآیند، توسعه شتاب میگیرد.
این مشارکت، نهتنها شکافهای زیرساختی را کاهش میدهد، بلکه حس تعلق اجتماعی و مسئولیت جمعی را نیز تقویت میکند.
آی نو؛ بستری برای دیده شدن استعدادهای متنوع
در مسیر توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها، آی نو میتواند نقش مکملی مؤثر ایفا کند. این پلتفرم با ارائه آموزشهای متنوع، قابل فهم و متناسب با سبکهای مختلف یادگیری، به دانشآموزان کمک میکند استعدادهای خود را کشف کرده و بدون فشارهای رایج آموزشی، مسیر رشد فردیشان را طی کنند.
آی نو با کاهش اضطراب یادگیری و افزایش اعتمادبهنفس، بستری فراهم میکند تا دانشآموزان از هر منطقه و با هر سطح امکانات، فرصت دیدهشدن و پیشرفت داشته باشند.
منبع: خبرگزاری شورای عالی آموزش و پرورش
سوالات متداول
توسعه عدالت آموزشی با شناسایی استعدادها به چه معناست؟
یعنی فراهمکردن فرصت رشد برای همه دانشآموزان بر اساس توانمندیهای واقعی آنها، نه صرفاً نمره و قالبهای آموزشی سنتی.
چرا نقش معلم در عدالت آموزشی کلیدی است؟
زیرا معلم با رفتار، نگاه و باور خود، مسیر آینده دانشآموز را شکل میدهد و میتواند استعدادها را شکوفا یا سرکوب کند.
آموزش آنلاین چگونه به شناسایی استعدادها کمک میکند؟
پلتفرمهایی مانند آی نو با تنوع محتوا و انعطاف آموزشی، امکان بروز استعدادهای مختلف را بدون محدودیتهای سنتی فراهم میکنند.
