گستردگی تخلفات در حوزه اعزام دانشجو و ضرورت تشدید برخورد قانونی
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری مهر (مطابق خبر منتشر شده در ۲۹ آبان ماه 1404): مشکلات از آنجایی شروع میشود که عدهای با سوءاستفاده از اهداف متعالی جوانان و خانوادههای آنها در تحصیل در دانشگاههای معتبر خارج از کشور رؤیا فروشی کرده و با تأسیس مؤسسات غیرمجاز در حوزه اعزام دانشجو و دانش آموز به خارج از کشور ضمن تضییع حقوق شهروندی افراد خانوادهها، دانش آموزان و دانشجویان را درگیر پروندههایی میکنند که با موضوعات تضییع حقوق شهروندان، تحصیل مال از طریق نامشروع و کلاهبرداری تشکیل شده و تا مدتها هم دستگاه قضائی را درگیر کرده و هم خانوادهها را مراجع دستگاه قضائی میکنند.
۲۹ مهر ماه سال ۱۴۰۳ بود که جلسه تعیین تکلیف مؤسسات غیرمجاز در حوزه اعزام دانشجو به خارج از کشور با حضور معاون حقوق عامه دادستانی تهران و جمعی از مدیران و مسئولان دستگاههای اجرایی متولی، در سالن جلسات دادستانی تهران برگزار شد.
در جلسه مورد اشاره ولیالله مهبودی معاون حقوق عامه دادستان تهران با بیان اینکه این جلسه در راستای عمل به تکالیف قانونی دادستانی تهران در صیانت از حقوق عامه و جلوگیری از وقوع جرایم، برگزار شده است، اظهار کرد: این جلسه با دستور تشریح اقدامات صورت گرفته در خصوص شناسایی و پلمب مراکز غیرمجاز و مسدود سازی سایتهای اطلاعرسانی و مؤسسات فاقد مجوز در حوزه اعزام دانشجو به خارج از کشور و ارائه برنامهها و پیشنهادات دستگاههای مسئول، در خصوص پیشگیری از فعالیت این مؤسسات برگزار میشود.
وی افزود: مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو به خارج از کشور موجب ایجاد بستر برای تحصیل مال از طریق نامشروع و همچنین تضییع حقوق شهروندان بهویژه قشر دانشجو و دانشآموز شدهاند. ضمن اینکه در این حوزه، شاهد کلاهبرداریهایی بودهایم که نارضایتی این دانشجویان و خانوادههای آنان را در پی داشته است. فلذا دادستانی تهران در راستای حفظ حقوق شهروندان، به موضوع ساماندهی این مؤسسات ورود پیدا کرده است.
ورود جدی دستگاه قضائی به ساماندهی مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو
بعد از این جلسه و در فاصله کمتر از دو ماه از اعلام معاون حقوق عامه دادستان تهران، علی صالحی در جلسه پیشگیری از فعالیت مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجویان و دانش آموزان به خارج از کشور که با حضور جمعی از مدیران و مسئولان دستگاههای مربوطه برگزار شد گفت: در این جلسه مقرر شد، اسامی سایتهای این مؤسسات از طریق وزارت علوم در اختیار پلیس فتا قرار گیرد تا ظرف مدت یک هفته صفحات و سایتهای این مؤسسات در فضای مجازی مسدود شود.
وی افزود: همچنین دفاتر فیزیکی این مؤسسات با حضور معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادستانی تهران پلمب و اطلاعرسانیهای لازم در این رابطه از طریق رسانه ملی به عمل میآید تا از این طریق مردم در جریان فعالیت این مؤسسات غیرمجاز قرار گیرند.
دادستان تهران با تاکید بر اینکه اطلاعرسانی و آگاهسازی عمومی از مهمترین ارکان پیشگیری است، بیان کرد: در همین راستا صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران و رسانههای دیگر زمینه اطلاعرسانی، آگاهسازی و ارتقای فرهنگ قانونمداری و مسئولیتپذیری اجتماعی را فراهم کند و ضمن تولید و پخش برنامههای متناسب، با همکاری وزارت علوم در این رابطه و انعکاس اخبار مربوط به برخورد با مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو به خارج از کشور، زمینه آگاهسازی عمومی را فراهم کند.
وی بیان کرد: در این جلسه سازمان امور دانشجویان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف شد نسبت به احصا شرح وظایف همه دستگاههای متولی که دارای وظیفه هستند اقدام تا نسبت به ابلاغ وظایف و مطالبهگری در راستای انجام وظایف قانونی دستگاهها اقدامات لازم انجام شود؛ بنابراین هرگونه ترک فعل دستگاهها و نهادهای متولی در این راستا توسط این دادستانی پیگیری خواهد شد.
وی ادامه داد: به منظور رسیدگی به شکایات مردم از این مؤسسات، شعبه ویژهای در دادسرای فرهنگ و رسانه تشکیل شده است و شکایات در این رابطه با جدیت پیگیری و رسیدگی میشود.
هفدهم بهمن ماه ۱۴۰۳ اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه در نشست خبری با خبرنگاران در رابطه با اقدامات دستگاه قضائی در برخورد با مؤسسات غیرمجاز دانشجو به خارج از کشور که به مرحله اعزام دانشآموزان به خارج از کشور رسیده است توضیحاتی ارائه داد.
جهانگیر با اشاره به تلاش مؤسسات غیرقانونی برای تحصیل مال نامشروع و یا کلاهبرداری از دانش آموزان و دانشجویان گفت: افرادی که مؤسسات غیرقانونی را تشکیل دادند و تلاش بر اعزام دانش آموزان و دانشجویان کرده و از این طریق مبادرت به تحصیل مال نامشروع و یا کلاهبرداری میکنند، علاوه بر اینکه باعث تضییع حقوق عامه میشوند، خود افراد و خانوادههای آنها را نیز درگیر مشکلات عدیدهای میکنند.
مسدود شدن بیش از ۵۰ سایت تبلیغاتی غیرمجاز اعزام دانشجو
با اعلام پلیس فتا تاکنون بیش از ۵۰ سایت به دادستانی اعلام شده که تبلیغ غیرمجاز میکردند و مسدود شدند و افرادی که در این سایتها اقدام میکردند در حال شناسایی و تعقیب هستند و با توجه به اهمیت موضوع بنا شد تخلفات و جرایم مرتبط به این موضوع در ناحیه ۳۵ دادسرای تهران مورد رسیدگی قرار بگیرد تا همه جوانب کار در دستورکار قرار بگیرد.
اعزام دانشآموز و دانشجو هم میتواند مجاز و هم غیرمجاز باشد، در جنبه مجاز به خانوادهها توصیه میکنیم با پیگیری موضوع از مبادی ذیربط، اگر دانشآموزی دارند از طریق آموزش و پرورش و اگر دانشجو دارند از طریق وزارت علوم و بهداشت پیگیری کنند و اطلاعات لازم را از دانشگاههای مقصد و مدارس مقصد و حتی توسط مؤسسات مجاز به عمل بیاورند تا درگیر دانشگاههای فاقد اعتبار لازم نشوند.
پلمب مراکز فاقد مجوز و بستن ۴۷ صفحه مرتبط با مؤسسات مهاجرتی غیرقانونی
پیگیریهای دادستانی تهران در برخورد با مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو به خارج از کشور ادامهدار بوده و علی صالحی دادستان تهران در سومین جلسه تخصصی پیشگیری از فعالیت مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو به خارج از کشور، از پلمب دو مرکز فاقد مجوز و مسدودسازی صفحات مجازی ۴۷ مؤسسه غیرمجاز خبر داده است. صالحی همچنین در این جلسه با هشدار به خانوادهها و متقاضیان، خواستار هوشیاری در برابر تبلیغات فریبنده هلدینگهای مهاجرتی شد.
علی صالحی، دادستان تهران، در این نشست که با حضور مدیران دستگاههای اجرایی مسئول در محل دادستانی برگزار شد، با تأکید بر ضرورت صیانت از حقوق عامه، مقابله با فعالیتهای غیرقانونی در حوزه اعزام دانشجو را از اولویتهای دستگاه قضائی برشمرد و اظهار داشت: «در راستای اجرای مصوبات جلسات پیشین و با همکاری پلیس فتا و معاونت فضای مجازی دادستانی کل کشور، تاکنون صفحات و سایتهای متعلق به ۴۷ مؤسسه غیرمجاز مسدود و دو مرکز فاقد مجوز نیز پلمب شدهاند.»
وی از تشکیل شعبه ویژه رسیدگی به تخلفات این مؤسسات در دادسرای ناحیه ۳۵ تهران خبر داد و افزود: «بر اساس تصمیم اتخاذشده در جلسه امروز، دفاتر سایر مؤسسات غیرمجاز نیز حداکثر ظرف مدت یک ماه آینده، با رعایت کامل موازین قانونی و در فضایی آرام و منظم، تعطیل خواهند شد.»
صالحی با اشاره به آسیبهای ناشی از فعالیت مؤسسات فاقد مجوز، تصریح کرد: «اعزام نخبگان و دانشآموزان به خارج از کشور بدون نظارت قانونی، خسارات جبرانناپذیری به نظام آموزشی و سرمایه انسانی کشور وارد میکند. برخی از این مؤسسات با سوءاستفاده از عناوینی نظیر هلدینگ مهاجرتی، در پوشش کاریابی یا گردشگری، اقدام به تبلیغ و اعزام دانشجو میکنند که با آنان برخورد قاطع خواهد شد.»
همچنین مقرر شد کلیه سایتها و صفحات مجازی متعلق به مؤسسات غیرمجاز، ظرف مدت یک هفته توسط مراجع ذیربط شناسایی و مسدود شوند تا از ادامه فعالیتهای تبلیغاتی و جذب دانشجو توسط این مراکز جلوگیری بهعمل آید.
دادستان تهران با اشاره به ابعاد قضائی این موضوع اعلام کرد: تاکنون ۱۰ پرونده قضائی در دادسرای فرهنگ و رسانه (ناحیه ۳۵) در خصوص فعالیت مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو تشکیل شده که مقرر گردیده این پروندهها تا پایان آذرماه رسیدگی و تعیین تکلیف شوند.
بر پایه آمارهای رسمی، در حال حاضر ۱۳۸ مؤسسه غیرمجاز اعزام دانشجو در کشور فعال هستند که لازم است در اسرع وقت با پیگیری و همکاری همه دستگاهها با آنها برخورد شود.
تحلیل روند برخورد با مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو؛ چالشها، ریشهها و پیامدها
گزارشهای جدید از دستگاه قضائی نشان میدهد که برخورد با مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو وارد مرحله تازهای شده است. حجم بالای تخلفات، فعالیت بدون مجوز، فریب دانشجویان و خانوادهها، برداشتهای نامشروع مالی و بحرانهای حقوقی باعث شده این موضوع به یکی از اولویتهای اصلی دستگاههای نظارتی و قضائی تبدیل شود. افزایش تعداد شکایات، گسترش فعالیت صفحات تبلیغاتی در فضای مجازی و رشد هلدینگهای مهاجرتی فاقد مجوز، زنگ خطر جدی برای نظام آموزشی و امنیت تحصیلی خانوادههاست.
پیامدهای گسترش مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو
فعالیت مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو نهتنها موجب تضییع حقوق شهروندان میشود، بلکه اعتماد عمومی را نسبت به مسیرهای قانونی مهاجرت تحصیلی کاهش میدهد. بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان پس از پرداخت هزینههای سنگین با دانشگاههای فاقد اعتبار، مدارک نامعتبر یا حتی عدم پذیرش مواجه میشوند. این موضوع علاوهبر خسارت مالی، موجب مشکلات روحی، تأخیر تحصیلی و ایجاد پروندههای پیچیده قضائی میشود.
از سوی دیگر، رشد این مؤسسات باعث ریسک خروج بیبرنامه نخبگان و آمار بالای مهاجرت تحصیلی بدون نظارت میشود؛ امری که بر سرمایه انسانی و نظام آموزشی کشور اثر منفی میگذارد.
چرا برخورد با مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو به یک ضرورت ملی تبدیل شده است؟
دلایل متعددی باعث شده برخورد با این مراکز اولویتدار شود:
- آمار بالای مؤسسات غیرمجاز (بیش از ۱۳۸ مورد طبق گزارش رسمی)
- افزایش صفحات مجازی و سایتهای تبلیغاتی فریبنده
- گسترش کلاهبرداری با عنوان اعزام دانشجو یا دانشآموز
- عدم وجود نظارت قانونی بر دانشگاهها و مدارس مقصد
- طرح ادعاهای جعلی از سوی هلدینگهای مهاجرتی غیرقانونی
در واقع، ریشه اصلی مشکل در نبود شفافیت، اطلاعرسانی ناکافی و عدم آگاهی خانوادهها از مسیرهای رسمی است. همین خلأ باعث شده بسیاری از جوانان به دام تبلیغات حرفهای اما غیرواقعی بیفتند و خسارتهای مالی و معنوی سنگینی را تجربه کنند.
نقش دستگاه قضائی و پلیس فتا در ساماندهی بازار مهاجرت تحصیلی
بر اساس گزارشها، تاکنون دهها سایت و صفحه اینستاگرامی مسدود و چند مرکز پلمب شدهاند. تشکیل شعبه ویژه برای رسیدگی به تخلفات این مؤسسات نیز نشاندهنده عزم جدی دستگاه قضائی است. اقداماتی مانند:
- مسدودسازی ۵۰ سایت و ۴۷ صفحه غیرمجاز
- پلمب دو مرکز فاقد مجوز
- تشکیل ۱۰ پرونده قضائی
- دستور تعطیلی سایر مؤسسات غیرمجاز ظرف یک ماه
نشان میدهد که روند برخورد سرعت گرفته و قرار است فضای مهاجرت تحصیلی شفافتر و قابل اعتمادتر شود.
نقش آی نو در افزایش آگاهی تحصیلی و کاهش وابستگی به مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو
یکی از دلایل افزایش مراجعه دانشآموزان به مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو، نبود آگاهی کافی درباره مسیرهای صحیح تحصیلی، انتخاب رشته، شرایط دانشگاههای معتبر و روند قانونی مهاجرت تحصیلی است. اینجاست که آی نو میتواند نقشی مهم و پیشگیرانه ایفا کند.
آی نو بهعنوان یک مدرسه مجازی و پلتفرم آموزش آنلاین، با ارائه ویدئوهای آموزشی درسبهدرس، محتوای تخصصی، معرفی رشتهها، تحلیل مسیرهای تحصیلی و راهنمای انتخاب رشته، به دانشآموزان کمک میکند مسیر شفافتری برای آینده تحصیلیشان انتخاب کنند. این آموزشها باعث میشود خانوادهها کمتر در معرض فریب تبلیغاتی مؤسسات غیرمجاز قرار بگیرند و با اطلاعات معتبر تصمیم بگیرند.
در شرایطی که دانشآموزان پایه دوازدهم باید برای کنکور ۱۴۰۵ آماده شوند، آینو با برنامههای تقویتی، مرور مباحث، آموزش نکتهای و ارائه نمونهسوال میتواند جایگزین مطمئنی برای دورههای پرهزینه و بیکیفیت برخی مؤسسات باشد. بهاینترتیب، این پلتفرم نقش مهمی در کاهش سردرگمی دانشآموزان و افزایش آگاهی خانوادهها دارد.
منبع: خبرگزاری مهر
سوالات متداول
آیا برخورد با مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو ادامه دارد؟
بله. طبق اعلام دادستان تهران، روند برخورد تشدید شده و تمامی مراکز فاقد مجوز طی یک ماه آینده تعطیل خواهند شد.
خانوادهها از چه طریقی میتوانند صحت یک مؤسسه اعزام دانشجو را بررسی کنند؟
از طریق وزارت علوم، وزارت بهداشت یا اداره کل آموزش و پرورش. این نهادها تنها مرجع معتبر اعلام مؤسسات مجاز هستند.
بهترین راه جلوگیری از فریب مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو چیست؟
افزایش آگاهی تحصیلی، مراجعه به مسیرهای قانونی و استفاده از منابع آموزشی معتبر مانند آی نو میتواند از گرفتارشدن در دام مؤسسات غیرمجاز اعزام دانشجو جلوگیری کند.
