آموزش مهارتی؛ مسیر واقعی آماده سازی دانش آموزان برای بازار کار
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری پانا (مطابق خبر منتشر شده در 16 دی ماه 1404): سید مصطفی آذرکیش در آیین امضای تفاهمنامه سهجانبه میان وزارت آموزشوپرورش، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و خانه معدن ایران، با اشاره به الگوهای موفق آموزش مهارتی در کشورهای مختلف از جمله آلمان، استرالیا و برخی کشورهای آسیایی نظیر چین، ژاپن و کره جنوبی، گفت: تجربههای جهانی نشان میدهد حضور ذینفعان اصلی آموزشهای مهارتی در مراحل طراحی، اجرا، ارزیابی و صدور گواهینامه، نقش مؤثری در افزایش اثربخشی و بهرهوری این آموزشها دارد؛ رویکردی که منطبق با اسناد بالادستی نظام تعلیم و تربیت کشور است.
آذرکیش با بیان اینکه بهترین سن برای دریافت آموزش مهارتها، دوره آموزش متوسطه است، افزود: آموزش مهارتی زنجیرهای کامل از تدوین استانداردها تا اجرای آموزش، برگزاری آزمون و صدور گواهینامه را شامل میشود و مشارکت بخشهای تخصصی، بهویژه در حوزه معدن، میتواند به تربیت نیروی کار ماهر و متناسب با نیاز بازار کار منجر شود.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش، معدن را یکی از محرکهای اصلی اقتصاد جهانی دانست و تصریح کرد: در راستای خروج از اقتصاد تکمحصولی، توسعه آموزشهای مهارتی متناسب با ظرفیتهای معدنی کشور، از اولویتهای جدی آموزشوپرورش است و این موضوع در اسناد بالادستی نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
وی با اشاره به وضعیت هنرستانهای معدنی کشور گفت: در حال حاضر، ۲۸ هنرستان مرتبط با رشته معدن در ۱۱ استان کشور فعال هستند که بیش از ۱۶۷۰ هنرجو در آنها تحصیل میکنند و این هنرستانها با استقبال روزافزون دانشآموزان مواجهاند.
عضو شورای عالی آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: رویکرد آموزشوپرورش آن است که آموزشها با حضور مستقیم صنعت معدن طراحی و اجرا شود تا پس از فراغت از تحصیل، نیروی انسانی ماهر مورد نیاز این بخش، توسط خود صنعت تربیت شود و گواهینامههای مهارتی نیز با مشارکت ذینفعان اصلی صادر شود.
وی با تأکید بر جایگاه مهارتآموزی در سند تحول بنیادین آموزشوپرورش، اظهار داشت: بر اساس این سند، دانشآموزان باید در هر مرحلهای که از نظام تعلیم و تربیت خارج میشوند، توانایی امرار معاش حلال را داشته باشند و هنرستانها نقش کلیدی در تحقق این هدف ایفا میکنند.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش با اشاره به گستره آموزشهای مهارتی در کشور افزود: اکنون، حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار هنرجو در بیش از ۸۹۰۰ هنرستان کشور، در چهار حوزه صنعت، خدمات، کشاورزی و هنر و در بیش از ۱۵۰ رشته مهارتی مشغول آموزش هستند.
وی همچنین از راهاندازی هنرستانهای «جوار کارخانه» خبر داد و گفت: امسال با همکاری معاونت هماهنگی اقتصادی و توسعه منطقهای وزارت کشور، ۸۴۹ هنرستان جوار کارگاه شناسایی شد که پس از مراحل پایش، ۸۷ هنرستان از این تعداد به مرحله راهاندازی رسیدند.
آذرکیش در پایان تأکید کرد: تقویت آموزشهای مهارتی، علاوه بر تأمین نیاز بازار کار و ارتقای بهرهوری اقتصادی، میتواند به کاهش مدرکگرایی و افزایش پویایی نظام آموزشی کشور منجر شود.
آموزش مهارتی در جهان؛ تجربه هایی که مسیر را روشن کرده اند
بررسی الگوهای موفق آموزش مهارتی در کشورهایی مانند آلمان، استرالیا، ژاپن و کره جنوبی نشان میدهد که آموزش مهارتی متناسب با بازار کار تنها زمانی اثربخش است که ذینفعان اصلی، از مرحله طراحی تا صدور گواهینامه، نقش مستقیم داشته باشند. این رویکرد، که اکنون در سیاستهای آموزشوپرورش ایران نیز مورد توجه قرار گرفته، موجب افزایش بهرهوری، کاهش فاصله آموزش و اشتغال و ارتقای کیفیت مهارتآموزی میشود.
دوره متوسطه؛ بهترین زمان برای مهارت آموزی
بر اساس دیدگاه کارشناسی مطرحشده در این خبر، دوره آموزش متوسطه مناسبترین مقطع برای فراگیری مهارتهای کاربردی است. در این سن، دانشآموزان علاوه بر توان یادگیری بالا، در مرحله شکلگیری هویت شغلی قرار دارند و میتوانند مسیر تحصیلی و شغلی خود را آگاهانهتر انتخاب کنند.
آموزش مهارتی در این دوره، یک زنجیره کامل از استانداردسازی، آموزش عملی، ارزیابی و صدور گواهینامه را در بر میگیرد؛ زنجیرهای که مستقیماً به اشتغالپذیری منتهی میشود.
معدن؛ پیشران آموزش مهارتی و توسعه اقتصادی
صنعت معدن بهعنوان یکی از محرکهای اصلی اقتصاد جهانی، نقش مهمی در سیاستهای جدید آموزش مهارتی ایفا میکند. توسعه رشتههای مهارتی مرتبط با معدن، نهتنها به خروج از اقتصاد تکمحصولی کمک میکند، بلکه فرصتهای شغلی پایدار و تخصصی ایجاد میکند.
فعالیت ۲۸ هنرستان معدنی در ۱۱ استان کشور و استقبال رو به رشد دانشآموزان، نشاندهنده ظرفیت بالای این حوزه برای پیوند آموزش و اشتغال است.
هنرستان ها؛ قلب تپنده آموزش مهارتی
در حال حاضر، حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار هنرجو در بیش از ۸۹۰۰ هنرستان کشور، در چهار حوزه صنعت، خدمات، کشاورزی و هنر و در بیش از ۱۵۰ رشته مهارتی آموزش میبینند. این آمار، بیانگر گسترش کمّی قابلتوجه آموزش مهارتی متناسب با بازار کار است.
نقش هنرستانها، تنها آموزش یک مهارت نیست؛ بلکه تربیت نیروی انسانی توانمند، مسئولیتپذیر و آماده ورود به بازار کار است.
هنرستان های جوار کارخانه؛ آموزش در بطن صنعت
راهاندازی هنرستانهای «جوار کارخانه» یکی از مهمترین اقدامات ساختاری در نظام آموزش مهارتی کشور بهشمار میرود. شناسایی ۸۴۹ ظرفیت و راهاندازی ۸۷ هنرستان در این قالب، نشاندهنده حرکت بهسوی آموزش مبتنی بر واقعیتهای بازار کار است.
در این مدل، دانشآموزان از ابتدا با محیط واقعی کار آشنا میشوند و مهارتها را در شرایط عملی فرا میگیرند.
مهارت آموزی؛ پاسخی به چالش مدرک گرایی
تأکید سند تحول بنیادین آموزشوپرورش بر توانایی امرار معاش حلال، جایگاه آموزش مهارتی را بیش از پیش برجسته میکند. آموزش مهارتی متناسب با بازار کار میتواند یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش مدرکگرایی، افزایش پویایی نظام آموزشی و پاسخگویی به نیازهای واقعی اقتصاد کشور باشد.
آی نو؛ مکمل آموزش مهارتی برای آینده شغلی دانش آموزان
در کنار توسعه هنرستانها و آموزشهای مهارتی حضوری، آی نو میتواند نقش مهمی در تکمیل مسیر آموزش مهارتی متناسب با بازار کار ایفا کند. آی نو با ارائه محتوای آموزشی مهارتمحور، آموزشهای ویدیویی کاربردی و مسیرهای یادگیری هدفمند، به دانشآموزان کمک میکند مهارتهای پایه، تحلیلی و کاربردی موردنیاز بازار کار را تقویت کنند.
این پلتفرم آموزشی، بهویژه برای هنرجویان هنرستانها، فرصتی برای یادگیری عمیقتر، تمرین مستمر و آمادگی بهتر برای ورود به دنیای حرفهای فراهم میسازد.
منبع: خبرگزاری پانا
سوالات متداول
آموزش مهارتی متناسب با بازار کار یعنی چه؟
یعنی آموزش مهارتهایی که مستقیماً بر اساس نیاز واقعی صنایع و مشاغل طراحی شدهاند و منجر به اشتغالپذیری میشوند.
چرا دوره متوسطه برای مهارتآموزی اهمیت دارد؟
زیرا دانشآموزان در این دوره توان تصمیمگیری شغلی پیدا میکنند و یادگیری مهارت میتواند مسیر آینده آنها را مشخص کند.
آی نو چه نقشی در آموزش مهارتی دانشآموزان دارد؟
آی نو با آموزشهای دیجیتال و مهارتمحور، یادگیری را تکمیل کرده و دسترسی برابر به محتوای آموزشی را فراهم میکند.
