تفاهم نامه طرح همنوا؛ هم افزایی سه وزارتخانه برای تحول مهارت آموزی
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری مهر (مطابق خبر منتشر شده در 25 بهمن ماه 1404): تفاهمنامه همکاری اجرای طرح «همنوا» با هدف توسعه عدالت آموزشی، گسترش آموزشهای مهارتی و بهرهگیری مشترک از ظرفیتها و منابع آموزشی کشور، با مشارکت دستگاههای اجرایی و آموزشی به امضا رسید؛ طرحی که به گفته مسئولان، میتواند مسیر توانمندسازی نیروی انسانی و عبور از چالشهای اقتصادی را هموار کند. تفاهم نامه طرح همنوا با رویکرد اشتراک فراساختاری منابع، تجهیزات و ظرفیتهای آموزشی و در راستای منافع جمعی فرزندان ایران منعقد شد و بر اساس آن، دستگاههای امضاکننده متعهد شدند با همافزایی بینبخشی، زمینه توسعه آموزشهای مهارتی، گسترش هنرستانها و استفاده بهینه از زیرساختهای موجود را فراهم کنند.
طرح «همنوا» بهعنوان یکی از محورهای اصلی تفاهم نامه طرح همنوا، با هدف افزایش دسترسی دانشآموزان به آموزشهای مهارتی و هنرستانی، کاهش هزینههای دولت در ایجاد زیرساختهای جدید و استفاده مؤثر از ظرفیت مراکز آموزش فنیوحرفهای طراحی شده است. در قالب این طرح، تاکنون با صرف هزینهای بهمراتب کمتر نسبت به ساخت زیرساختهای آموزشی جدید، ۱۳۵ هزار نفر تحت آموزشهای مهارتی قرار گرفتهاند؛ در حالی که برآوردها نشان میدهد دولت سالانه حدود ۱۵ میلیارد دلار برای توسعه زیرساختهای آموزشی هزینه میکند.
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، راهاندازی هنرستانها در مراکز آموزش فنیوحرفهای سراسر کشور، توسعه آموزشهای مهارتی در سنین پایین و افزایش سهم دانشآموزان از آموزشهای مهارتمحور، از مهمترین اهداف این تفاهمنامه به شمار میرود.
سیدمصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، ورود به کسبوکار، بهویژه در دنیای دیجیتال از سنین پایین و لزوم ارائه آموزشهای متناسب با آن را از ضرورتهای امروز نظام آموزشی دانست و تأکید کرد: طرح همنوا بهانهای برای توسعه همکاریهای جدید شد و برای نخستینبار، سازمان آموزش فنیوحرفهای بهعنوان متولی هنرستانها، ایفای نقش کرد.
در ادامه معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش با بیان اینکه اجرای طرح همنوا ناشی از یک باور قلبی و نماد همبستگی ملی است، اظهار کرد: در این طرح، منابع مشترک به نفع فرزندان کشور احصا شد و آموزش در دولت تقویت و به یک نظام فراوزارتخانهای تبدیل شده است.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس سازمان آموزش فنیوحرفهای کشور، در این مراسم با تأکید بر اینکه «هدایت عدالت آموزشی امروز به یک مطالبه ملی تبدیل شده است»، گفت: موضوع آموزش و مهارتآموزی در دستور کار مردم، دولت و دستگاههای اجرایی و سیاستگذار قرار دارد و بدون توجه به این مقوله، نمیتوان آیندهای روشن برای کشور متصور بود.
غلامحسین محمدی، شکلگیری باور عمومی نسبت به آموزش مهارت و توانمندسازی نیروی انسانی را تنها راه عبور از مشکلات اقتصادی دانست و افزود: طرح همنوا نمونهای از اشتراک منافع و تصمیم درست بیندستگاهی است که با اشتراک منابع و تجهیزات، توانسته اقدامی بزرگ با هزینهای اندک رقم بزند.
وی با تأکید بر لزوم تقویت گرایش فرزندان ایران به آموزشهای مهارتی و هنرستانی، از تدوین برنامهای برای راهاندازی هنرستانها در مراکز آموزش فنیوحرفهای سراسر کشور خبر داد و گفت: هدفگذاری انجامشده، ایجاد دستکم ۱۵۰ هنرستان در این مراکز تا سال آینده است.
مشاور وزیر و مدیر نظارت بر طرحهای عمرانی مناطق نفتخیز نیز با اشاره به نگاه ملی و ارزشمند به طرح همنوا، بر تعریف دقیق نقشها برای هر بخش بهمنظور جلوگیری از کاهش بهرهوری تأکید کرد و گفت: بسترسازی فرهنگی، شرط موفقیت این طرح است. بابک دارابی همچنین به رویکرد صنعت نفت در حوزه مهارتآموزی اشاره کرد و بیان داشت: توسعه آموزشهای مهارتی در چارچوب نظامنامه مسئولیتهای اجتماعی، از اولویتهای این بخش به شمار میرود.
آیا تفاهم نامه طرح همنوا می تواند نقطه عطف عدالت آموزشی در ایران باشد؟
امضای تفاهم نامه طرح همنوا برای توسعه آموزش مهارتی میان وزارتخانههای آموزشوپرورش، نفت و تعاون، کار و رفاه اجتماعی را میتوان یکی از نمونههای کمسابقه همکاری ساختاری در حوزه آموزش دانست. در این مدل، به جای توسعه پرهزینه زیرساختهای جدید، از ظرفیتهای موجود مانند مراکز آموزش فنیوحرفهای استفاده میشود.
این رویکرد، مفهوم «اشتراک فراساختاری منابع» را وارد ادبیات اجرایی کشور کرده است؛ یعنی دستگاهها بهجای موازیکاری، منابع، تجهیزات و فضای آموزشی خود را در خدمت هدفی مشترک قرار میدهند: گسترش آموزشهای مهارتمحور.
کاهش هزینه ها و افزایش بهره وری آموزشی
بر اساس آمار ارائهشده، تاکنون ۱۳۵ هزار نفر در قالب این طرح تحت آموزشهای مهارتی قرار گرفتهاند؛ آن هم با هزینهای بسیار کمتر نسبت به ساخت زیرساختهای جدید. این در حالی است که سالانه میلیاردها دلار برای توسعه فضاهای آموزشی هزینه میشود.
در واقع، تفاهم نامه طرح همنوا برای توسعه آموزش مهارتی تلاش دارد با استفاده بهینه از ظرفیت موجود، هزینههای سرمایهای دولت را کاهش دهد و بهرهوری را افزایش دهد. این همان نقطهای است که عدالت آموزشی از یک شعار به یک اقدام اجرایی تبدیل میشود.
توسعه هنرستان ها و تغییر مسیر تحصیلی دانش آموزان
یکی از اهداف کلیدی این تفاهمنامه، افزایش سهم آموزشهای فنی و حرفهای و راهاندازی حداقل ۱۵۰ هنرستان در مراکز فنیوحرفهای تا سال آینده است. این اقدام میتواند نگرش خانوادهها نسبت به هنرستان و مهارتآموزی را تغییر دهد.
کارشناسان معتقدند اگر گرایش دانشآموزان به رشتههای مهارتی افزایش یابد، بخشی از چالشهای بیکاری فارغالتحصیلان نظری نیز کاهش پیدا میکند. از این منظر، تفاهم نامه طرح همنوا صرفاً یک قرارداد اداری نیست، بلکه گامی در مسیر اصلاح ساختار آموزشی کشور است.
پیوند آموزش با اقتصاد دیجیتال
سیدمصطفی آذرکیش به ضرورت ورود زودهنگام دانشآموزان به مهارتهای مرتبط با کسبوکار و دنیای دیجیتال اشاره کرده است. این موضوع نشان میدهد سیاستگذاران به تغییر ماهیت بازار کار واقفاند.
در جهان امروز، مهارتهایی مانند برنامهنویسی، تولید محتوای دیجیتال، فناوریهای نوین و کارآفرینی آنلاین اهمیت ویژهای دارند. اگر تفاهم نامه طرح همنوا برای توسعه آموزش مهارتی بتواند این مهارتها را از سنین پایین وارد چرخه آموزشی کند، میتوان آن را یک تحول واقعی دانست.
نقش صنعت نفت و مسئولیت اجتماعی
حضور وزارت نفت در این تفاهمنامه، از منظر مسئولیت اجتماعی قابل توجه است. صنعت نفت با برخورداری از زیرساختها و منابع گسترده، میتواند در توسعه آموزشهای مهارتی در مناطق نفتخیز نقش مهمی ایفا کند.
در صورتی که نقش هر دستگاه بهدرستی تعریف شود و موازیکاری کاهش یابد، این مدل همکاری میتواند به الگویی برای سایر حوزههای سیاستگذاری تبدیل شود.
جمع بندی تحلیلی
تفاهم نامه طرح همنوا برای توسعه آموزش مهارتی را میتوان تلاشی جدی برای پیوند آموزش با نیازهای واقعی اقتصاد دانست. موفقیت آن وابسته به سه عامل است:
- اجرای دقیق و نظارت مستمر
- فرهنگسازی برای گرایش به هنرستان
- بهروزرسانی محتوای مهارتی متناسب با اقتصاد دیجیتال
اگر این سه مؤلفه محقق شود، طرح همنوا میتواند نقطه عطفی در مسیر عدالت آموزشی و توانمندسازی نیروی انسانی کشور باشد.
نقش آی نو در تقویت یادگیری مهارتی و آمادگی دیجیتال دانش آموزان
در شرایطی که تفاهم نامه طرح همنوا برای توسعه آموزش مهارتی بر گسترش مهارتآموزی و ورود زودهنگام دانشآموزان به دنیای کسبوکار و فناوری تأکید دارد، بسترهای آموزش دیجیتال نقش مکملی بسیار مهم پیدا میکنند.
پلتفرم آموزشی آی نو با ارائه ویدیوهای آموزشی مفهومی، ساده و متناسب با نیازهای درسی دانشآموزان، به آنها کمک میکند پایههای علمی خود را تقویت کنند؛ موضوعی که پیشنیاز ورود موفق به مسیرهای مهارتی و هنرستانی است.
آی نو با فراهم کردن امکان یادگیری تدریجی، بدون فضای رقابتی و با دسترسی آسان، میتواند به دانشآموزان کمک کند پیش از ورود به دورههای مهارتمحور، دروس پایه را عمیقتر یاد بگیرند. همچنین آموزشهای دیجیتال آینو میتواند مکمل سیاستهای مهارتآموزی باشد و آمادگی ذهنی دانشآموزان برای ورود به مشاغل نوین را افزایش دهد.
منبع: خبرگزاری مهر
سوالات متداول
تفاهم نامه طرح همنوا برای توسعه آموزش مهارتی چه هدفی دارد؟
هدف این تفاهمنامه گسترش آموزشهای مهارتی، توسعه هنرستانها، استفاده مشترک از زیرساختهای موجود و تقویت عدالت آموزشی است.
طرح همنوا چه تأثیری بر آینده شغلی دانشآموزان دارد؟
با افزایش دسترسی به آموزشهای مهارتمحور و هنرستانی، دانشآموزان زودتر با بازار کار آشنا میشوند و مهارتهای کاربردی کسب میکنند.
نقش مراکز فنیوحرفهای در این طرح چیست؟
این مراکز بهعنوان بستر اجرایی طرح، فضای آموزشی و تجهیزات مهارتی خود را برای راهاندازی هنرستانها و آموزش دانشآموزان در اختیار قرار میدهند.
