بایدها و نبایدهای معذرت خواهی والدین از کودکان

معذرت خواهی والدین از کودکان چه اهمیتی دارد

یکی از مواردی که والدین در مواجهه با فرزندان خود باید به آن توجه ویژه‌ای داشته باشند، موضوع معذرت خواهی والدین از کودکان می‌باشد. قطعاً همه والدین تجربه این موضوع را داشته‌اند که نسبت به رفتار فرزند خود واکنش نشان داده و او را آزرده‌اند. معمولا بعد از بروز چنین اتفاق‌هایی هم والدین و هم فرزندان احساس غم و ناراحتی را تجربه می‌کنند.

اما سوال اینجاست که رفتار درست بعد از بروز چنین بحث‌هایی چیست و آیا والدین باید از فرزندان خود بابت این موضوع معذرت خواهی کنند یا خیر؟ گاهی اوقات والدین نسبت به بروز چنین رفتارهایی احساس گناه می‌کنند، اما موضوع این است که بهتر است به جای تجربه احساس‌های ناخوشایند، از فرزندان خود دلجویی کنید. معذرت خواهی والدین از کودکان می‌تواند پیامدهای بسیار تاثیرگذاری به همراه داشته باشد که مهمترین آن آموزش عذرخواهی کردن به کودکان می‌باشد.

البته والدین باید به این موضوع توجه داشته باشند که در هنگام معذرت خواهی از کودکان به گونه‌ای رفتار کنند که آسیب ناشی از اشتباه به حداقل رسیده و فواید معذرت خواهی کردن به حداکثر برسد. اما اینکه چطور این کار را انجام دهید نیاز به آموزش دارد. در ادامه شما را با فواید معذرت خواهی والدین از کودکان آشنا می‌کنیم.

اثرات مثبت معذرت‌ خواهی والدین از کودکان

گاهی اوقات والدین با خودشان فکر می‌کنند که چه خوب است فرزندشان در کلاس آموزش مهارت‌های زندگی شرکت کند و بتواند برای زندگی خود تصمیمات درستی بگیرد و از طرف دیگر روابط خوبی با هم‌نوعان خود برقرار نماید. اما باید بدانید که خانواده اولین و مهم‌ترین مرکز آموزشی کودکان به شمار می‌رود و پدر و مادر به عنوان ابرقدرت‌های زندگی کودکان بیشترین تاثیر را روی روح و روان آنها باقی می‌گذارند.

شاید با خودتان فکر کنید معذرت خواهی والدین از کودکان ممکن است منجر به پررو شدن فرزندانتان شود و یا باعث شود آنها بهانه‌ای برای انجام کارهایی که شما مایل به انجام آنها نیستید، پیدا کنند. اما در واقعیت اینطور نیست، بلکه وقتی شما بابت رفتارهای نامناسبی که با فرزندان خود داشتید از آنها معذرت خواهی و دلجویی می‌کنید، به آن‌ها این آموزش را می‌دهید که فرقی نمی‌کند شما چند سال دارید و از طرف مقابلتان کوچکتر یا بزرگتر هستید، وقتی رفتار اشتباهی دارید باید در قبال آن عذرخواهی کنید.

به این شکل تاثیر بسیار عمیقی بر شخصیت کودک خواهید گذاشت و به او یاد می‌دهید که انسان‌ها در قبال رفتارهای خود مسئول هستند و باید در هنگام حرف زدن یا رفتار کردن، کنترل احساسات خود را داشته باشند. به این شکل کودک شما یاد می‌گیرد که بدون فکر رفتار نکند و در قبال حرف‌هایی که به دوستان یا همنوعان خود می‌زند مسئولیت پذیر و دلسوز باشد.

ایجاد احساس امنیت

مورد بعدی که جزو مزایای معذرت خواهی والدین از کودکان به شمار می‌رود، ایجاد احساس امنیت برای کودکان می‌باشد. همانطور که می‌دانید احساس امنیت جز ضروری‌ترین نیازهای کودک به شمار می‌رود. وقتی والدین یا یکی از آنها رفتار نامناسبی با کودک داشته باشد، یک نیاز اساسی او را که احساس امنیت می‌باشد را زیر سوال می‌برد و ممکن است کودک احساس امنیت خود را در منزل از دست بدهد.

این موضوع می‌تواند اثرات بسیار مخربی بر روح و روان کودک باقی بگذارد. اما وقتی کودک معذرت خواهی شما را دریافت کند، متوجه می‌شود که چقدر برای شما ارزشمند است و احساس ناامنی تا حد زیادی از بین می‌رود. معذرت خواهی والدین از کودکان می‌تواند در روح و روان کودک تاثیر بسیار بزرگی بگذارد و شاید والدین از قدرت زیاد این تاثیرات بی‌خبر باشند.

وقتی والدین نسبت به رفتارهای پرخاشگرایانه خود از کودکشان عذرخواهی نکنند، ممکن است احساس دلبستگی ناایمن در کودک بروز پیدا کند که می‌تواند منجر به رفتارهای پرخاشگرایانه و عصبی در کودک شود. از طرفی اگر کودک احساس کند که نسبت به احساسات او و چیزی که تجربه می‌کند، بی‌تفاوت هستید، احساس تنهایی کرده و با عصبانیت و پرخاشگری به شما پاسخ خواهد داد.

بنابراین می‌توان گفت اولین فایده معذرت خواهی والدین از کودکان برطرف کردن احساس ناامنی و تقویت امنیت عاطفی در کودک می‌باشد که نقش بسیار موثری در شکل‌گیری شخصیت او خواهد داشت.

شکل‌گیری احترام متقابل

والدین همواره خواهان این هستند که فرزندانشان به آنها احترام بگذارند. برای اینکه بتوانید به این هدف برسید لازم است تا شما هم به فرزندتان احترام بگذارید. در واقع فرایند احترام گذاری و احترام گرفتن یک رفتار دوجانبه به شمار می‌رود و جزو فواید معذرت خواهی والدین از کودکان می‌باشد. اگر شما در یک رابطه احترام یک طرفه‌ای را دریافت می‌کنید، باید بدانید که این احترام از روی زور و اجبار می‌باشد و علاقه در آن جایگاهی ندارد.

اگر روحیه و شخصیت فرزندتان و چیزی که احساس می‌کند برای شما اهمیت دارد، لازم است تا احترام واقعی را به فرزندتان داشته باشید که لازمه آن عذر خواهی والدین از کودکان بابت رفتارهایی است که از روی عصبانیت و به صورت واکنش‌های لحظه‌ای و هیجانی شکل گرفته است.

در خانواده‌هایی که کودکان شاهد معذرت خواهی والدین خود بابت رفتارهای هیجانی می‌باشند، بروز رفتارهای پرخاشگرایانه بسیار کمرنگ می‌باشد و معمولاً احترام در این خانواده‌ها بین والدین و فرزندان کاملاً مشاهده می‌شود. علاوه بر آن کودکان در محیط خانوادگی خود احساس امنیت و آرامش بیشتری را تجربه می‌کنند و می‌توانند به واسطه این احساس آرامش، استعدادهای خود را شکوفا کرده و در نتیجه زندگی و آینده بهتری را برای خود رقم بزنند.

پس همانطور که مشاهده می‌کنید، معذرت خواهی والدین از کودکان فقط یک رفتار مودبانه محسوب نمی‌شود بلکه تاثیر عمیق بر روح و روان کودک می‌گذارد که می‌تواند در شکل گیری شخصیت او و زندگی آینده‌اش اثراتی بسیار بزرگ بر جای بگذارد.

بهبود الگوی ارتباطی در خانواده

یکی دیگر از مواردی که باید درباره معذرت خواهی والدین از کودکان به آن اشاره کرد، این است که کودکان یاد می‌گیرند عواطف خود را ابراز کنند و این موضوع منجر به رشد شخصیتی کودک خواهد شد. بسیاری از خانواده‌ها با این موضوع درگیر هستند که کودکشان از ابراز احساسات و هیجانات خود طفره می‌رود و مشکلات خود و چیزی که او را آزار می‌دهد را با والدین خود مطرح نمی‌کند.

به این شکل والدین نمی‌توانند شناخت کافی نسبت به فرزندشان داشته باشند و از طرف دیگر کودک در دنیای بزرگ خود تنها می‌ماند. در بعضی مواقع مشاهده می‌شود که والدین عمیقاً از کاری که انجام داده‌اند متاسف هستند اما بیان عذرخواهی از کودک برایشان دشوار است.

گاهی اوقات معذرت خواهی والدین از کودکان برای گروهی از خانواده‌ها بسیار دشوار است اما والدین باید این را بدانند که فواید این رفتار به مراتب بسیار بیشتر از نگفتن آن است. همه والدین عاشق فرزندانشان هستند اما تعداد کمی از آنها به فرزندانشان می‌گویند که چقدر آنها را دوست دارند و برای آنها ارزش قائلند.

اینکه شما بتوانید احساسات خود را بروز دهید و به فرزندتان بفهمانید که چقدر او را دوست دارید و نسبت به رفتارهایی که از روی خشم عصبانیت و یا رفتارهای هیجانی مرتکب شده‌اید پشیمان هستید، به او این احساس را می‌دهید که عضو ارزشمندی در خانواده به شمار می‌رود و الگوی بسیار مناسب برای رفتارهای خود در بزرگسالی پیدا کرده است. به این شکل کانون خانواده می‌تواند گرمتر از همیشه باشد و این هدفی است که والدین به دنبال آن هستند.

آموزش معذرت خواهی به کودک

از دیگر فواید معذرت خواهی والدین از کودکان آموزش معذرت خواهی به کودک است که در رشد شخصیت او بسیار تاثیرگذار خواهد بود. بسیاری از کودکان در هنگام بازی و معاشرت با همسالان خود دعوا می‌کنند و اگر فرزندان شما بیاموزند که بدون احساس بد نسبت به رفتارهای ناپسند خود معذرت خواهی کنند، می‌توانند رابطه بهتر و سالم‌تر با هم سن و سال‌های خود برقرار کنند.

وقتی شما بابت رفتارهای اشتباه خود از کودکتان معذرت خواهی می‌کنید، او هم یاد می‌گیرد که در قبال رفتارهای اشتباه خود همین رفتار را داشته باشد و مسئولیت کارهای اشتباه خود را قبول کند. به این شکل کودک جبران کردن رفتارهای اشتباه خود را نیز می‌آموزد.

تقویت عزت نفس و اعتماد به نفس در کودک

یکی از واقعیت‌هایی که همه ما باید در زندگی آن را بپذیریم، این است که چه کودک باشیم و چه والد در زندگی دچار خطا و اشتباه می‌شویم و این موضوع اجتناب ناپذیر است. به همین دلیل باید یاد بگیریم که در قبال رفتارهای اشتباهی که داریم عذرخواهی کنیم. معذرت خواهی والدین از کودکان می‌تواند به آنها آموزش دهد که اگر اشتباه کردند، دنیا به آخر نرسیده و این بخشی از فرایند رشد و تکامل در بشر محسوب می‌شود.

فقط کافیست مسئولیت کار اشتباه خود را بپذیرند و با عذرخواهی از طرف مقابل خود دلجویی کنند. به این شکل عزت نفس و اعتماد به نفس در کودکان افزایش پیدا می‌کند و آنها خودشان را با اشتباهاتشان سرکوب نخواهند کرد. بلکه یاد می‌گیرند از اشتباهاتشان درس بگیرند و به این شکل به تجربه‌های زندگی خود اضافه کنند.

افزایش صمیمیت والدین با فرزندان

مورد بعدی که در معذرت خواهی والدین از کودکان باید از آن نام برد، افزایش صمیمیت بین والدین و فرزندان می‌باشد. وقتی فرزند شما ببیند که شما در قبال رفتار نامناسبی که با او داشته‌اید، غرور خود را کنار گذاشته و از او دلجویی می‌کنید، ارتباط نزدیک‌تر و صمیمی‌تر با شما برقرار خواهد کرد و این موضوع می‌تواند برای والدین ارزش بسیار زیادی داشته باشد.

زیرا کودک، شما را دوست خود می‌بیند و به همین دلیل صحبت‌ها و درد دل‌های خود را با شما در میان می‌گذارد. در این صورت شما با این فرصت را خواهید داشت که دنیای او را بهتر بشناسید و در مسیر پرپیچ و خم زندگی همراه و یاور او باشید.

طفره رفتن از عذرخواهی

همانطور که گفته شد معذرت خواهی والدین از کودکان برای بعضی از خانواده‌ها و والدین سمی دشوار است و آنها ترجیح می‌دهند این کار را انجام ندهند. اما باید بدانید که طفره رفتن والدین از عذرخواهی می‌تواند نتایج بسیار مخرب بر روح و روان کودک بگذارد. در قدم اول کودک احساس می‌کند که آنگونه که شایسته او است با او رفتار نمی‌شود و اینکه او چه احساسی را تجربه می‌کند، برای والدین مهم نیست.

گاهی اوقات والدین از روی رفتارهای هیجانی خود بیش از آنچه که حق کودک بوده او را تنبیه می‌کنند و ممکن است بعد از آن دچار احساس پشیمانی و حتی احساس گناه شوند. اما از کودک عذرخواهی نکنند. به این شکل علاوه بر اینکه کودک فکر می‌کند که وجود او در خانواده ارزش چندانی ندارد، از روی رفتار شما الگوبرداری می‌کند و همین کار را در قبال سایر دوستان و هم سن و سال‌های خود انجام می‌دهد.

همانطور که می‌دانید کودکان آیینه والدین هستند. بنابراین اهمیت معذرت‌ خواهی والدین از کودکان بی‌اندازه زیاد است. وقتی شما بابت رفتار اشتباه خود از فرزندتان عذرخواهی نکنید، ممکن است او در خیال خود تصور کند که عذرخواهی کردن نشانه ضعف است یا عذرخواهی کردن کار بدی به شمار می‌رود.

همچنین ممکن است فکر کند که انسان‌های قوی عذرخواهی نمی‌کنند و عذرخواهی کردن از دیگران باعث می‌شود که او ضعیف و کوچک دیده شود. گاهی اوقات کودکان احساس می‌کنند که اگر در موضع قدرت باشند نیازی نیست در قبال رفتارهای اشتباه خود عذرخواهی کنند و در بدترین مواقع این احساس در کودکان ایجاد می‌شود که مهم نیست که با رفتارهایشان چه احساسی را در دیگران ایجاد می‌کنند، فقط خودشان و احساساتشان در اولویت می‌باشد.

همانطور که مشاهده می‌کنید طفره رفتن والدین در مورد عذرخواهی از کودکان می‌تواند نتایج بسیار وحشتناکی با خود به همراه بیاورد. اما معذرت خواهی والدین از کودکان به راحتی می‌تواند تمام این احساس‌های بد را از بین برده و شخصیت اجتماعی صلح طلب و انسان دوست را در کودک شکل دهد. اما سوال اینجاست که وقتی معذرت خواهی والدین از کودکان تا این اندازه مهم است، چرا برای برخی از والدین این کار تا این اندازه سخت می‌باشد؟

علت این موضوع می‌تواند این باشد که بعضی از والدین فکر می‌کنند که چون بزرگتر و عاقل‌تر هستند، اشتباه نمی‌کنند و اگر اشتباه بکنند هم نیاز به عذرخواهی از کسی که از آنها کوچکتر است را نمی‌بینند، یا شاید فکر کنند که اگر از فرزندشان در قبال رفتار اشتباهشان عذرخواهی کنند، در موضع ضعف قرار خواهند گرفت. اما حقیقت اینطور نیست و شما می‌توانید با یک عذرخواهی ساده فضای بین خانه را گرمتر و صمیمی‌تر کنید.

روش‌های معذرت خواهی والدین از کودک

بسیاری از والدین در مورد اینکه از فرزندشان عذرخواهی کنند، مشکلی ندارند اما روش انجام آن را بلد نیستند و نمی‌دانند که چطور باید از کودکشان عذرخواهی کنند تا عواقب بدی نداشته باشد. برای اینکه بتوانید به بهترین شکل ممکن فرایند معذرت خواهی والدین از کودکان را طی کنید، باید ابتدا با مفهوم عذرخواهی آشنا باشید.

باید بدانید که یک عذرخواهی واقعی دارای سه مرحله است که اگر هر یک از این مراحل را انجام ندهید، عذرخواهی شما کامل نمی‌باشد.

این سه مرحله عبارت است از :

• پذیرش صادقانه اشتباه
• تلاش برای توضیح شفاف آنچه که در ذهنمان گذشته است
• یافتن و ارائه پیشنهاد برای جبران اشتباه

معذرت خواهی والدین از کودکان نیز از این قاعده مستثنا نیست و این سه رکن در آن جاری است. در ادامه شما را با روش‌های معذرت خواهی والدین از کودکان آشنا می‌کنیم.

با کودکان همدلی کنید

شما می‌توانید عذرخواهی خود را با ابراز همدلی با کودکتان آغاز کنید. وقتی کودک را در قبال رفتاری که داشته سرزنش کرده‌اید، او احساس ناراحتی و آسیب دیدگی می‌کند. بنابراین شما می‌توانید برای جبران آن به کودکان بگویید که احساس او را درک می‌کنید و می‌دانید که ناراحت شده است.

بنابراین برای اینکه کودکان واقعاً و از صمیم قلب بپذیرند که شما از رفتار خود ناراحت شده‌اید و قصد عذرخواهی از او را دارید، در قدم اول باید او را از اینکه احساسش را فهمیده‌اید، مطمئن کنید.این کار همچنین نوعی آموزش مهارت گوش دادن به کودکان می‌باشد.

اشتباه خود را بپذیرید

گاهی اوقات والدین در شرایطی قرار دارند که متوجه رفتار خود نیستند و ممکن است در قبال درخواست کودکشان ناگهان با صدای بسیار بلندی با او صحبت کنند. معمولاً کودکان از بروز چنین رفتارهایی می‌ترسند. زیرا انتظار دیدن این صحنه‌ها را از والدین خود ندارند. والدین امن‌ترین اعضای زندگی کودک به شمار می‌روند و وقتی کودک ترسی را به واسطه رفتار والدین تجربه می‌کند به شدت احساس ناامنی کرده و نمی‌داند که به کجا پناه ببرد.

بنابراین در معذرت خواهی والدین از کودکان لازم است که والدین به رفتار اشتباه خود آگاه باشند و در مورد آن با کودک صحبت کنند. برای مثال به او بگویند که خیلی تحت فشار بودند و متوجه نبودند که چقدر با صدای بلند صحبت کردند و می‌دانند که فرزندشان از این صدا ترسیده و از این بابت احساس پشیمانی می‌کنند.

به کودکان بگویید که شما هم اشتباه می‌کنید

یکی دیگر از مواردی که در معذرت خواهی والدین از کودکان می‌تواند تا حد زیادی به شما کمک کند تا عذرخواهی شما از صمیم قلب توسط فرزندتان پذیرفته شود، این است که به او بگویید شما هم انسان هستید و ممکن است اشتباه کنید. البته فراموش نکنید که بهانه تراشی نکنید و آنچه که اتفاق افتاده را کوچک جلوه ندهید.

برای او توضیح دهید شما هم به واسطه انسان بودن، احساس فشار و خستگی ممکن است رفتارهایی داشته باشید که اشتباه باشد. اما با پذیرش اشتباه خود و عذرخواهی کردن از کودکتان به او یاد می‌دهید که برای او ارزش قائل هستید و او را دوست دارید.

به کودکتان اطمینان دهید که اشتباه خود را تکرار نمی‌کنید

یکی دیگر از مواردی که ضمن معذرت خواهی والدین از کودکان باید به آن اشاره کرد، این است که به کودکتان این اطمینان را بدهید که رفتار اشتباه خود را دوباره تکرار نخواهید کرد. کودک ممکن است در وهله اول به خاطر اینکه از او عذرخواهی می‌کنید شما را ببخشد، اما شاید در ذهن خود و در ناخودآگاهش این ترس را داشته باشد که مجدد با این رفتار شما مواجه شود.

حرکت برای جبران اشتباه

یکی دیگر از نکاتی که در عذر خواهی والدین از کودکان باید به آن توجه کرد، این است که والدین باید برای جبران اشتباه خود قدمی بردارند. این موضوع به این معنی است که باید برای جبران اشتباهی که داشته‌اید پیشنهاداتی را به کودکتان بدهید که بر اساس علاقه کودکتان تعیین شده باشد. برای مثال ممکن است کودک شما از شما خواسته که او را به پارک ببرید و شما به واسطه مشغله‌هایی که داشتید، ناگهان با صدای بلند داد زده‌اید که نمی‌توانید. حالا برای جبران می‌توانید به او پیشنهاد دهید که به پارک بروید و یک بستنی هم برای او بخرید.

چند نکته برای پیشبرد معذرت خواهی از کودک

والدین باید به این موضوع توجه کنند که در هنگام معذرت خواهی مرتکب اشتباه نشوند. معذرت خواهی والدین از کودکان باید آگاهانه انجام شود تا سوء تفاهمی را در این میان ایجاد نکند. به همین دلیل بد نیست که با چند مورد از روش‌های اشتباه در معذرت خواهی آشنا شوید.

توجیه کردن و بهانه تراشی را کنار بگذارید

اگر شما به واسطه رفتاری از فرزند خود ناراحت شده‌اید و با او رفتار بدی داشتید، بهتر است برای معذرت خواهی توجیه کردن و بهانه تراشی را کنار بگذارید و اشتباه خود را بپذیرید. برای مثال ممکن است فرزند شما اتاقش را تمیز نکرده و شما سر او داد زده‌اید. بهترین کار این است که بابت داد زدن خود از او عذرخواهی کنید و هرگز به او نگویید که اگر اتاقش را تمیز می‌کرد شما هم همچین رفتاری با او نداشتید.

اگر فرزند شما کار اشتباهی انجام داده بهتر است به آرامی او را متوجه اشتباهش کنید و سعی کنید رفتار متناسب با شرایط و سن کودک با او داشته باشید. معذرت خواهی والدین از کودکان می‌تواند روش درست زندگی کردن را هم با آنها آموزش دهد.

شفاف توضیح دهید

یکی دیگر از مواردی که جز فواید معذرت خواهی والدین از کودکان می‌باشد این است که این فرصت به آنها داده می‌شود تا علت رفتار خود را به طور شفاف توضیح دهند. به این شکل کودک شما می‌تواند خستگی یا احساس فشار شما را درک کرده و به این شکل روابط مجدد گرم و صمیمی خواهد شد.

از کلمه متاسفم یا مترادف‌های آن استفاده کنید

عذر خواهی والدین از کودکان کار دشوار و پیچیده‌ای نیست. زیرا گاهی اوقات فرزند شما فقط می‌خواهد از شما بشنود که متاسف هستید و از او می‌خواهید که شما را ببخشد.

کودک را مجبور به آشتی کردن نکنید

یکی دیگر از موضوعاتی که در مورد معذرت‌ خواهی والدین از کودکان باید به آن اشاره کرد، این است که کودک را مجبور به آشتی کردن نکنید. شاید کودک شما از لحاظ احساسی آسیب جدی دیده و یا حساس‌تر از آنچه که فکر می‌کنید، می‌باشد. بنابراین به کمی زمان برای آشتی کردن نیاز دارد.

هرگز موضوع را بی‌اهمیت جلوه ندهید

یکی از مواردی که در مورد معذرت خواهی والدین از کودک باید به آن اشاره کرد، این است که اگر کودک شما بابت رفتاری ناراحت شده است، هرگز مسئله را بی‌اهمیت جلوه ندهید. زیرا کودک فکر می‌کند که احساس او برای شما اهمیتی ندارد و به این شکل دیگر با شما از نظر ذهنی و بیان افکار و احساسات مشارکتی نخواهد داشت.

روش عذرخواهی از فرزند می‌تواند برای والدین متفاوت باشد زیرا کودکان شخصیت‌ها و روحیه‌های مختلفی دارند و از این رو والدین می‌توانند با شناختی که از فرزند خود دارند از او نسبت به رفتار اشتباهشان عذرخواهی کنند.

سوالات متداول

• فواید معذرت خواهی والدین از کودکان چیست ؟

  فواید معذرت خواهی والدین از کودکان بسیار زیاد است که در متن مقاله به طور کامل به آنها اشاره کردیم.

• آیا عذر خواهی والدین از کودکان ضرورت دارد ؟

  بله. اگر والدین نسبت به فرزند خود رفتار اشتباهی داشته‌اند باید از او معذرت خواهی کنند.

• روش‌های عذرخواهی از فرزند شامل چه مواردی می‌باشد ؟

  برای آشنایی با روش عذرخواهی از فرزند می‌توانید به متن مقاله مراجعه نمایید.