کاهش سهم مصاحبه و افزایش فیلترهای گزینشی
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری تسنیم (مطابق خبر منتشر شده در 21 خرداد ماه 1404): همزمان با انتشار دفترچه راهنمای آزمون استخدامی وزارت آموزشوپرورش، موجی از انتقادات و اعتراضات از سوی داوطلبان و فارغالتحصیلان رشتههای مختلف دانشگاهی شکل گرفت.
دلیل اصلی این اعتراضات، حذف بسیاری از رشتهها از فهرست مجاز برای شرکت در آزمون است؛ موضوعی که بهویژه در مورد شغل «آموزگار ابتدایی» محل بحث شده است.
معترضان میگویند طی سه سال گذشته و بر اساس تصمیمات دولت قبل، امکان شرکت طیف وسیعی از فارغالتحصیلان رشتههای مختلف، حتی رشتههای نامرتبط، در آزمون آموزگاری فراهم بود؛ اما در آزمون جدید، تنها فارغالتحصیلان رشتههای «مرتبط با علوم تربیتی و روانشناسی» میتوانند ثبتنام کنند.
خبرنگار تسنیم در گفتوگو با علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزشوپرورش، درباره احتمال اصلاح دفترچه و بازگشت رشتههای حذفشده کسب اطلاع کرد. فرهادی ضمن تأکید بر اینکه «در حال حاضر تصمیمی برای اصلاح دفترچه وجود ندارد»، گفت: فهرست رشتههای مجاز با نظر شورای تحول، متشکل از نمایندگان وزارت آموزشوپرورش و سازمان اداری و استخدامی، تدوین شده و در مشاغل تخصصی مانند آموزگاری نمیتوان پذیرش را به طیف وسیعی از رشتهها گسترش داد. در این شغل، تأکید بر رشتههایی است که پیوند مستقیم با تعلیم و تربیت دارند.
با این حال، پیگیری خبرنگار تسنیم از منابع مطلع در وزارت آموزشوپرورش حاکی از آن است که با توجه به گستردگی اعتراضات، احتمال بازنگری در جداول رشتهها و اضافه شدن برخی عناوین جدید همچنان منتفی نیست.
نصرالله پژمانفر، نماینده مجلس، نیز گفت: متأسفانه در دفترچه آزمون استخدامی آموزشوپرورش، اجازه انتخاب رشته برای دبیری در عناوینی چون عربی، معارف اسلامی و آمادگی دفاعی برای طلاب در نظر گرفته نشده بود. اما با پیگیری از وزیر آموزشوپرورش و سازمان امور اداری و استخدامی، مجوز این رشتهها برای طلاب سطح 2 و 3 صادر شد.
کاهش سهم مصاحبه علمی برای شفافیت بیشتر
یکی دیگر از نکات بحثبرانگیز در آزمون امسال، کاهش سهم مصاحبه علمی از 70 به 30 درصد و افزایش وزن آزمون کتبی است. برخی داوطلبان نگراناند که این تغییر، کیفیت ارزیابی تخصصی را کاهش دهد، اما در مقابل، کارشناسان و برخی مسئولان آموزشی این اقدام را در راستای افزایش شفافیت و کاهش احتمال اعمالنظرهای سلیقهای ارزیابی میکنند.
فرهادی در اینباره گفت: در آزمونهای گذشته، برخی داوطلبان از تأثیر بالای مصاحبه علمی و احتمال اعمال سلیقهها گلایه داشتند؛ به همین دلیل امسال تصمیم گرفته شد سهم مصاحبه از 70 به 30 درصد کاهش یابد تا ارزیابیها شفافتر و عادلانهتر صورت گیرد.
گزینش؛ همان روال سابق با اطلاع رسانی بیشتر
همزمان با تغییرات آزمون، شایعاتی درباره تضعیف روند گزینش نیز مطرح شد. اما رضا روستایی، مدیرکل هیئت مرکزی گزینش وزارت آموزشوپرورش، در گفتوگو با تسنیم تأکید کرد که روند گزینش هیچ تغییری نکرده و مانند گذشته ادامه دارد.
وی افزود: کاهش سهم ارزیابی علمی به 30 درصد اساساً به گزینش مرتبط نیست، چرا که این مرحله نوعی مصاحبه علمی است و فرآیند آن از گزینش مجزاست.
روستایی یادآور شد: امسال برای نخستینبار، معیارهای گزینش معلمان بهصورت شفاف در دفترچه آزمون درج شده است تا داوطلبانی که شرایط لازم را ندارند، از همان ابتدا ثبتنام نکنند.
ضوابط گزینش و معیارهای اصلح
بر اساس دفترچه آزمون، ضوابط عمومی گزینش شامل مواردی چون التزام عملی به احکام اسلام، عدم اشتهار به فساد اخلاقی، نداشتن سابقه فعالیت در گروههای غیرقانونی و عدم محکومیت کیفری مؤثر است.
همچنین، معیارهای انتخاب اصلح عبارتاند از:
- سابقه ایثارگری
- فعالیتهای مذهبی و اجتماعی (نماز جمعه، انتخابات، راهپیمایی و…)
- همکاری با نهادهای انقلابی
- رعایت حجاب و پوشش اسلامی
- کسب رتبههای علمی، فرهنگی، مذهبی یا ورزشی
- تمایل به خدمت در مناطق محروم
- پوشش برتر برای رشتههایی مانند امور تربیتی، الهیات، معارف اسلامی و دروس دینی
تحلیل این خبر از نگاه تحلیلگر آی نو
با انتشار دفترچه آزمون استخدامی آموزش و پرورش سال ۱۴۰۴، موجی از اعتراضات در میان داوطلبان شکل گرفت. دلیل اصلی این اعتراضات، حذف گسترده رشتههای دانشگاهی از لیست مجاز شرکت در آزمون، خصوصاً برای شغل آموزگاری ابتدایی است. درحالیکه طی سالهای گذشته، فارغالتحصیلان رشتههای متنوعی مجاز به شرکت در آزمون بودند، امسال صرفاً رشتههای علوم تربیتی، روانشناسی و شاخههای مرتبط مجاز اعلام شدهاند.
واکنشها و مواضع رسمی
- وزارت آموزش و پرورش در دفاع از این تصمیم اعلام کرد که محدودسازی رشتهها در راستای تخصصگرایی و حرفهایسازی شغل معلمی و با تأیید شورای تحول آموزشی و سازمان اداری و استخدامی بوده است.
- نصرالله پژمانفر نماینده مجلس، از پیگیری موفق برای اضافه شدن طلاب سطح ۲ و ۳ برای تدریس دروس عربی، معارف و دفاعی خبر داده است.
- احتمال اصلاح دفترچه و بازگشت برخی رشتهها هنوز بهطور قطعی رد نشده، و به نظر میرسد مسئولان برای آرامسازی فضا، در حال بررسی پیشنهادات هستند.
تغییرات ساختاری مهم
- کاهش سهم مصاحبه علمی از ۷۰ به ۳۰ درصد در کنار افزایش وزن آزمون کتبی، یکی دیگر از اصلاحات جدی امسال است. برخی نگران کاهش کیفیت ارزیابیهای علمی هستند؛ در حالی که این اقدام از سوی وزارتخانه، بهعنوان گامی در جهت شفافیت، عدالت و کاهش اعمال سلیقه معرفی شده است.
- معیارهای گزینش معلمان برای اولینبار بهصورت شفاف در دفترچه آزمون درج شدهاند. این شفافسازی میتواند موجب کاهش سردرگمی داوطلبان و افزایش اطمینان به سلامت روند گزینش شود.
نکات قابل توجه
- شغل آموزگاری، از این پس فقط با مدرک دانشگاهی تخصصی در تعلیم و تربیت قابل دسترسی است.
- دفترچه آزمون، گزینش معلمان را در بستر مبانی اعتقادی، اجتماعی و ارزشی نظام جمهوری اسلامی ایران قرار داده است.
- اعلام علنی شاخصهایی مانند «نماز جمعه، راهپیمایی، همکاری با نهادهای انقلابی و پوشش اسلامی»، بهعنوان معیارهای انتخاب معلم، نشاندهنده غلبه مؤلفههای فرهنگی و ایدئولوژیک بر صرفاً ملاکهای علمی در فرآیند جذب است.
محتوای آموزشی قابل اعتماد برای والدین و دانش آموزان
مدرسه مجازی آی نو با تکیه بر تیمی متخصص و رویکردی مبتنی بر آموزش هدفمند، محتوایی را ارائه میدهد که والدین میتوانند با اطمینان آن را در اختیار فرزندان خود قرار دهند. این ویدیوها کمک میکنند تا فرایند یادگیری بهشکلی منظم و مؤثر در خانه دنبال شود.
منبع: خبرگزاری تسنیم
سوالات متداول
آیا ممکن است رشتههای حذفشده دوباره به آزمون اضافه شوند؟
فعلاً تصمیم رسمی برای بازنگری اعلام نشده، اما به گفته منابع غیررسمی، با توجه به اعتراضات گسترده، احتمال اصلاح دفترچه وجود دارد.
چرا سهم مصاحبه علمی کاهش یافته است؟
برای افزایش شفافیت و کاهش احتمال اعمالنظرهای سلیقهای؛ وزن آزمون کتبی به ۷۰ درصد و مصاحبه به ۳۰ درصد تغییر یافته است.
معیارهای گزینش برای معلمان چیست؟
شامل مواردی مانند التزام به احکام اسلامی، رعایت حجاب، فعالیتهای مذهبی و اجتماعی، سوابق ایثارگری، و تمایل به خدمت در مناطق محروم است؛ و برای رشتههای خاص، شاخصهای فرهنگی و مذهبی پررنگتر هستند.
