مصرف لبنیات و چالش تغذیه سالم در کشور؛ از کاهش سرانه تا توزیع شیر مدارس
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری تسنیم (مطابق خبر منتشر شده در 29 مهر ماه 1404): احمد اسماعیلزاده امروز در همایش روز جهانی غذا که در انستیتو تحقیقات تغذیهای کشور برگزار شد، اظهار کرد: 35 درصد مرگهای کشور یعنی 120 تا 130 هزار مرگ به دلایل تغذیهای یعنی چاقی، سوءتغذیه و عدم مصرف کافی غلات و فیبر و امگا3 رخ میدهد.
وی با بیان اینکه در دنیا 150 میلیون کودک زیر 5 سال از کوتاه قدی رنج میبرند، افزود: آمار کوتاه قدی در کشور ما حدود 5 درصد و آمار لاغری در کودکان زیر 5 سال کشور حدود 5 تا 6 درصد است.
مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت با بیان اینکه 673 میلیون نفر در دنیا دچار انواع سوءتغذیهاند، گفت: 8 درصد جمعیت جهان دچار گرسنگی هستند و با تمام تلاشهایی که در منطقه آسیا انجام شده شیوع سوءتغذیه تنها کمی کاهش یافته است.
اسماعیل زاده درباره مرگهای منتسب به بیماریهای ناشی از مشکلات تغذیهای گفت: فشار خون بالا مسئول 94 هزار مرگ، قند خون بالا 47 هزار مرگ، اضافه وزن و چاقی 49 هزار مرگ و عدم مصرف غلات کامل مسئول 25 هزار مرگ در کشور هستند. همچنین عدم دریافت اسید چرب امگا سه کافی باعث مرگ 10 هزار نفر و 10 هزار مرگ منتسب به دریافت ناکافی میوه و سبزی هستند. این نشان میدهد توجه به عوامل تغذیه در مرگ و میرها حائز اهمیت است.
وی با تاکید بر اینکه آمار چاقی در کودکان زیر 5 سال خیلی بغرنج نیست اما باید مراقب باشیم که این آمار افزایش نیابد، گفت: از هر 5 کودک و نوجوان ما امروزه یک نفر دچار اضافه وزن و چاقی است. همچنین 30 درصد مادران باردار نیز دچار وزن گیری نامطلوب در دوران بارداری هستند یعنی کمتر یا بیشتر از وزن ایده آل خود وزن میگیرند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت بیان کرد: میزان مصرف لبنیات در کشور کمتر از نصف مقدار توصیه شده است زیرا قیمت آنها بالاست و وزارت صمت و دستگاههای مختلف باید پای کار بیایند تا میزان مصرف لبنیات افزایش یابد. درباره میزان مصرف گوشت، براساس سبد غذایی باید 90گرم گوشت مصرف شود اما میزان مصرف در کشور 50 گرم است. نیمی از افراد جامعه، چهار گروه اصلی غذا که تامین کننده مواد مغذی هستند را به اندازه ناکافی دریافت میکنند.
وی با بیان اینکه کمبود ویتامین دی 50 تا 70 درصد است، گفت: تعداد زیادی مکمل از طریق سیستم بهداشتی توزیع میشود اما وضعیت مطلوب نیست و باید این مشکلات را اصلاح کنیم. مکملها بسیار گران شدهاند و اعتبار ما محدود است و بنابراین امیدواریم با کمک دستگاهها مکملهای کافی را حداقل در مناطق محروم به طور صد درصدی توزیع کنیم.
مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت با اشاره به بازنگری سبد غذایی مطلوب کشور گفت: سبد غذایی نقشه راهی درباره واردات و صادرات و تولید مواد غذایی در کشور است.
اسماعیلزاده با بیان اینکه در برخی استانهای محروم آمار کوتاهقدی بالاست و ما تلاش میکنیم وضعیت را بهبود ببخشیم، تصریح کرد: در گیلان، اردبیل و مازندران و استانهای شمالی آمار اضافه وزن کودکان در حال افزایش است و لاغری در سالمندان نیز در استانهای محروم ما شیوع بیشتری دارد.
وی از بازنگری در برنامه غنی سازی آرد با آهن و اسیدفولیک خبر داد و اظهار کرد: تا یکی دوماه دیگر اعلام میشود که نیاز به تغییر در این برنامه وجود دارد یا خیر.
مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت با بیان اینکه شیر مدارس تا دو هفته آینده در مدارس توزیع خواهد شد، گفت: در حال حاضر غربالگری تن سنجی در 4 پایه مدرسه در حال انجام است.
وی با اشاره به اینکه پایش مصرف ید در کشور نشان میدهد تعداد زیادی از استانها با کمبود ید در زنان باردار مواجهیم، هشدار داد: اگر این اتفاق ادامه یابد در سالهای بعدی ضریب هوشی کودکان کاهش خواهد یافت و امیدواریم جلوی طب سنتی و تجویز نمکهای رنگی و سنتی گرفته شود.
مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: در 7 استان وضعیت تغذیه عشایر بررسی شده که تا دو ماه آینده نتایج بررسیها اعلام خواهد شد.
وی با تاکید بر اینکه ضایعات غذا از تولید شروع شده و تا مصرف ادامه مییابد، خاطرنشان کرد: 32 درصد وزنی کل غذای تولید شده در جهان دور ریخته میشود و بیش از 30 درصد تولیدات غذایی در کشور دور ریخته میشود.
مصرف لبنیات و چالش تغذیه سالم در کشور از دید آی نو
آمارهای منتشرشده از سوی وزارت بهداشت نشان میدهد که وضعیت تغذیه در کشور به نقطه هشدار رسیده است. طبق اظهارات مدیرکل دفتر بهبود تغذیه، میزان مصرف لبنیات در ایران کمتر از نصف مقدار توصیهشده جهانی است. این موضوع نه تنها نشانهای از کاهش قدرت خرید خانوارهاست، بلکه بیانگر تهدیدی جدی برای سلامت عمومی و نسل آینده محسوب میشود.
از سوی دیگر، سهم بالای بیماریهای ناشی از تغذیه نامناسب ـ از چاقی و فشار خون تا کمبود ویتامین D ـ زنگ خطری است که باید جدی گرفته شود. تداوم این روند میتواند هزینههای درمانی کشور را افزایش داده و بهرهوری نیروی انسانی را در آینده تحت تأثیر قرار دهد.
برنامههای ملی و چالش تأمین منابع غذایی
یکی از مهمترین اقدامات وزارت بهداشت برای مقابله با بحران تغذیه، بازنگری در سبد غذایی مطلوب کشور است. این اقدام میتواند به اصلاح سیاستهای واردات، تولید و توزیع مواد غذایی کمک کند. همچنین، وعده توزیع شیر مدارس در دو هفته آینده نشاندهنده تلاشی برای ارتقای سلامت دانشآموزان است؛ اما باید توجه داشت که موفقیت این طرحها بدون کنترل قیمتها و حمایت از اقشار کمدرآمد، پایدار نخواهد بود.
درواقع، چالش تغذیه سالم تنها مسئلهای پزشکی نیست، بلکه ارتباط مستقیمی با عدالت اجتماعی، سیاستگذاری اقتصادی و فرهنگ مصرف دارد. اگر قیمت لبنیات و مواد پروتئینی برای خانوادهها غیرقابلدسترس باشد، هیچ برنامهای در سطح مدارس نمیتواند اثر بلندمدت داشته باشد.
تغذیه سالم و نقش آموزش در اصلاح سبک زندگی
یکی از ریشههای اصلی بحران تغذیه، کمبود آگاهی تغذیهای در میان مردم است. بسیاری از خانوادهها به دلیل نداشتن آموزش کافی، از الگوهای غلط مصرف پیروی میکنند. اینجا نقش آموزش و رسانه پررنگ میشود. آموزش تغذیه سالم باید از دوران کودکی و از محیط مدرسه آغاز شود تا فرهنگ مصرف صحیح لبنیات، میوه و غلات در جامعه نهادینه شود.
آی نو؛ آموزش تغذیه سالم برای نسل آینده
پلتفرم آموزشی آی نو میتواند در این زمینه نقشی حیاتی ایفا کند. در شرایطی که آمار سوءتغذیه و کاهش مصرف لبنیات رو به افزایش است، آموزش آنلاین میتواند ابزاری مؤثر برای ارتقای سواد تغذیهای خانوادهها و دانشآموزان باشد.
آی نو با ارائه محتوای ویدیویی آموزشی از پایه اول تا دوازدهم، فرصت یادگیری مباحث مرتبط با سلامت، زیستشناسی، تغذیه و مهارتهای زندگی سالم را فراهم میکند. آی نو میتواند مسیر تحقق یادگیری دانشآموزان را کوتاهتر و کارآمدتر سازد.
منبع: خبرگزاری تسنیم
سوالات متداول
چرا مصرف لبنیات در ایران کمتر از استاندارد جهانی است؟
افزایش قیمت لبنیات، کاهش قدرت خرید خانوارها و کمبود آگاهی تغذیهای از دلایل اصلی کاهش مصرف لبنیات در کشور است.
مصرف لبنیات و چالش تغذیه سالم چه تأثیری بر سلامت جامعه دارد؟
کاهش مصرف لبنیات موجب کمبود کلسیم، افزایش بیماریهای استخوانی و ضعف سیستم ایمنی میشود و در بلندمدت سلامت عمومی را تهدید میکند.
آی نو چگونه میتواند به بهبود تغذیه سالم کمک کند؟
آی نو با تولید محتوای آموزشی درباره سبک زندگی سالم، جایگزینهای غذایی ارزان و آموزش تغذیه علمی، به افزایش آگاهی دانشآموزان و والدین کمک میکند.
