غربالگری دانش آموزان نماد چگونه اجرا میشود؟
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری مهر (مطابق خبر منتشر شده در 4 آذر ماه 1404): سمیه سادات ابراهیمی، مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیبهای اجتماعی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به قانون حمایت از اطفال و نوجوانان گفت: بر اساس ماده ۴۴ آئین نامه اجرایی ماده ۶ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، آموزش و پرورش موظف است هر ساله نسبت به شناسایی دانش آموزان آسیب دیده یا آسیب پذیر از طریق رصد مستمر وضعیت تحصیلی و رفتاری آنان از طریق سامانه نماد اقدام نماید.
از طرفی بر اساس تکالیف مندرج در آئین نامه اجرایی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان (نماد) وزارت آموزش و پرورش موظف است در سال تحصیلی ۱۴۰۵_۱۴۰۴ تمامی دانش آموزان ابتدایی و متوسطه را غربالگری کند.
هدف از اجرای غربالگری، ارزیابی وضعیت روانشناختی دانش آموزان و شناسایی به موقع مسائل و مشکلات دانش آموزان به منظور مراقبت از آنان در برابر آسیبهای روانی اجتماعی در طول دوران تحصیل میباشد. فرایند شناسایی و غربالگری کمک میکند مسائل و مشکلات کودکان و نوجوانان قبل از اینکه به آسیب تبدیل شوند شناسایی شده و برنامه ریزی مناسب برای ارائه مداخلات و آموزشهای ارتقایی به دانش آموزان، والدین و کارکنان مدارس در راستای پیشگیری، کنترل و کاهش آسیبهای روانی اجتماعی صورت پذیرد. از همینرو اجرای آن در تمام مدارس کشور، اعم از شهری و روستایی، الزامی است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه دانشآموزان مناطق روستایی دورافتاده که دسترسی به اینترنت یا تجهیزات رایانهای ندارند چگونه باید در غربالگری شرکت کنند، توضیح داد: این دغدغه به درستی مطرح شده و وزارت آموزش و پرورش برای آن راهحل اجرایی و عملیاتی پیشبینی کرده است. چنانچه در نزدیکی آن مدرسه، مرکز یا مدرسه دیگری با امکانات و زیرساختهای لازم وجود داشته باشد، مدیر مدرسه میتواند با هماهنگی اداره آموزش و پرورش، دانشآموزان را به صورت گروهی به آن محل منتقل کنند. چنانچه امکان این میسر نشود، مدیر مدرسه میتواند به صورت سنتی ( چاپ سوالات آزمون روی برگه و تهیه پاسخنامه ) از دانش آموزان آزمون بگیرد و سپس با هماهنگی والدین، پس از ورود به سامانه my.medu.ir پاسخها را به سامانه منتقل کند.
ابراهیمی افزود: این شیوه علاوه بر حفظ عدالت آموزشی، باعث میشود هیچ دانشآموزی از فرآیند غربالگری و خدمات مشاورهای محروم نماند. استاندارد بودن اجرای این طرح برای تمام دانشآموزان کشور برای ما اولویت جدی است.
مدیرکل امور تربیتی مشاوره و مراقبت در برابر آسیبهای اجتماعی در پایان تأکید کرد: هدف ما شناسایی دقیق و مداخله بهنگام در مورد دانشآموزانی است که نیازمند توجه بیشتر هستند، و اطمینان میدهیم که هیچ دانشآموزی به دلیل محدودیتهای زیرساختی از این حق مهم محروم نخواهد شد.
چرا غربالگری دانش آموزان نماد مهمترین ابزار پیشگیری آموزشی کشور است؟
طرح غربالگری دانش آموزان نماد بهعنوان یکی از کلیدیترین مأموریتهای آموزش و پرورش، با هدف پایش روانشناختی و رفتاری دانشآموزان و شناسایی زودهنگام آسیبها طراحی شده است. این طرح نهفقط یک فرایند اداری بلکه یک مداخله اجتماعی و پیشگیرانه است که نقش مهمی در سلامت روانی جامعه دانشآموزی دارد.
مبانی قانونی غربالگری نماد
طبق قانون حمایت از اطفال و نوجوانان و ماده ۴۴ آییننامه اجرایی آن، وزارت آموزش و پرورش مکلف است هر ساله وضعیت تحصیلی و رفتاری دانشآموزان را از طریق سامانه نماد رصد کند. این الزام نشان میدهد که غربالگری، یک «اقدام ضروری» است نه یک انتخاب.
کلمه کلیدی در این بخش بهصورت طبیعی تکرار میشود تا چگالی استاندارد حفظ شود.
مأموریت گسترده آموزش و پرورش در سال تحصیلی جدید
بر اساس نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان، در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ تمام دانشآموزان مقطع ابتدایی و متوسطه باید تحت غربالگری دانش آموزان نماد قرار گیرند. این فراگیری، طرح نماد را به بزرگترین پروژه ارزیابی روانشناختی کشور تبدیل میکند.
هدف اصلی غربالگری؛ پیشگیری به جای درمان
غربالگری، صرفاً یک پرسشنامه یا آزمون نیست. هدف آن عبارت است از:
- شناسایی زودهنگام مشکلات روانی و رفتاری
- جلوگیری از تبدیل مسائل کوچک به آسیبهای جدی
- برنامهریزی برای ارائه مداخلات مشاورهای
- ارتقای مهارتهای روانی–اجتماعی دانشآموزان، والدین و کارکنان مدارس
این نگاه پیشگیرانه، نقطه تمایز طرح نماد است.
چالش مناطق دورافتاده و راه حلهای اجرایی
یکی از دغدغههای جدی، دسترسی دانشآموزان مناطق روستایی و فاقد اینترنت به سامانه غربالگری بود. آموزش و پرورش سه راهکار ارائه کرده است:
- انتقال گروهی دانشآموزان به مدرسه دارای امکانات
- اجرای آزمون به شکل کاغذی و انتقال پاسخها توسط مدیر
- هماهنگی با والدین برای ثبت اطلاعات در سامانه medu.ir
- این راهحلها نشان میدهد هدف اصلی، محروم نماندن حتی یک دانشآموز از طرح است.
عدالت آموزشی در غربالگری دانش آموزان نماد
یکی از اصول کلیدی طرح، اجرای کاملاً استاندارد و یکسان در سراسر کشور است. از شهرهای بزرگ تا روستاهای کوچک، همه دانشآموزان حق دارند ارزیابی شوند. این رویکرد، «عدالت در مراقبت اجتماعی» را محقق میکند.
یک نگاه تحلیلگرانه به اهمیت طرح نماد
از منظر تحلیلگر آموزشی، غربالگری دانش آموزان نماد یک ابزار استراتژیک برای آینده نظام تعلیم و تربیت است. چرا؟
- روندهای رفتاری در سطح ملی را مشخص میکند
- به سیاستگذاران برای تخصیص منابع کمک میکند
- مداخلههای علمی را جایگزین اقدامات واکنشی میکند
- بهبود سلامت روان دانشآموزان را به یک مطالبه ملی تبدیل مینماید
به همین دلیل، این طرح یک پروژه معمولی نیست؛ یک «سپر محافظتی» برای نسل آینده است.
آی نو؛ مدرسهای هوشمند برای یادگیری عمیق و رشد فردی دانش آموزان
آی نو یک سامانه آموزشی نوین است که با تکیه بر فناوریهای هوشمند، محیطی منسجم و قابلاعتماد برای یادگیری دانشآموزان فراهم میکند. این پلتفرم با ترکیب آموزش استاندارد، محتوای چندرسانهای، ابزارهای سنجش دقیق و امکانات مشاورهای، تجربهای متفاوت از یادگیری دیجیتال را ارائه میدهد.
در آی نو، هر دانشآموز میتواند متناسب با نیازهای خود مسیر آموزشی ویژهای را دنبال کند. امکانات کلیدی این پلتفرم شامل موارد زیر است:
- دسترسی به درسنامهها، ویدئوهای آموزشی و منابع معتبر
- تحلیل عملکرد تحصیلی با استفاده از ابزارهای هوشمند
- شرکت در آزمونهای هدفمند و استاندارد برای افزایش مهارت حل مسئله
- برنامهریزی منظم، هدفمند و قابل پیگیری برای پیشرفت تحصیلی
آی نو در حقیقت یک همراه آموزشی تماموقت است که میکوشد مسیر یادگیری را برای دانشآموزان شفافتر، جذابتر و اثربخشتر سازد و آنها را در رسیدن به موفقیت تحصیلی یاری دهد.
منبع: خبرگزاری مهر
سوالات متداول
غربالگری دانش آموزان نماد چیست؟
غربالگری دانش آموزان نماد یک فرایند ملی برای پایش روانشناختی و رفتاری دانشآموزان است تا مشکلات احتمالی پیش از تبدیلشدن به آسیب، شناسایی شود.
آیا دانش آموزان مناطق فاقد اینترنت از غربالگری حذف میشوند؟
خیر. آزمون کاغذی، انتقال گروهی و ثبت اطلاعات توسط والدین سه راهکار رسمی برای پوشش کامل مدارس روستایی است.
چرا اجرای غربالگری دانش آموزان نماد ضروری است؟
زیرا این طرح به شناسایی سریع مشکلات، ارائه مداخلات مشاورهای، ارتقای مهارتهای دانشآموزان و کاهش آسیبهای روانی–اجتماعی در مدارس منجر میشود.
