انقلاب هوش مصنوعی در مدارس ایران
وزارت آموزش و پرورش با همکاری نهاد ریاستجمهوری، برنامهای جامع برای ادغام هوش مصنوعی در نظام آموزشی کشور تدوین کرده است. این طرح شامل آموزش رایگان به یک میلیون دانشآموز و صد هزار معلم، در کنار بازنگری محتوای کتب درسی تا سال ۱۴۰۴ میشود. اما جزئیات دقیق این تحول گسترده چیست و چگونه بر آینده تحصیلی فرزندانمان تأثیر خواهد گذاشت؟
به گزارش خبرگزاری آی نو به نقل از پانا (مطابق خبر منتشر شده در 28 اسفند 1403):
علیرضا کاظمی، صبح امروز در جلسه کارگروه هوش مصنوعی که با حضور حسین افشین؛ معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری در سالن جلسات دفتر وزیر برگزار شد، با اشاره به این که کتابهای درسی برای نظام آموزشی بسیار مهم است، اظهار کرد: سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی باید تا مهر ۱۴۰۴ الگوی چگونگی مواجه با هوش مصنوعی در کتابهای درسی را مشخص کند.
وی افزود: ضروری است کارگروه مشترکی با مسئولیت دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش شکل بگیرد تا اقدامات لازم در این زمینه را پیگیری کنند. وزیر آموزش و پرورش با اشاره به برخی از وظایف این کارگروه، خاطرنشان کرد: این کارگروه باید برنامه اقدام و اجراییسازی طرح آموزش هوش مصنوعی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری را برنامهریزی و تهیه کنند. وی در ادامه تصریح کرد: استفاده از ظرفیتهای موجود در آموزش و پرورش، آموزش عموم معلمان و دانشآموزان، جانمایی موضوع هوش مصنوعی در کتابهای درسی و فعالیتهای فوق برنامه و استعدادیابی باید کاملاً دقیق و عملیاتی مدنظر قرار بگیرند.
کاظمی بر شکلگیری نگاه ساختارمند به هوش مصنوعی در آموزش و پرورش و استفاده از فناوریهای نوین تأکید کرد و گفت با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، آموزش رایگان هوش مصنوعی به یک میلیون دانشآموز و همزمان از تابستان ۱۴۰۴ در فاز اول به یکصد هزار معلم انجام خواهدگرفت.
در بخشی از این نشست مشترک، علی لطیفی؛ رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی با اشاره به اقدامات انجام گرفته درخصوص هوش مصنوعی و محتوای آموزشی، اظهار کرد: با توجه به این که برنامه درسی آداب و مناسک خاص خود را دارد، سطح پایه شناخت هوش مصنوعی در بخش های مختلف برنامه درسی توزیع شده است.
وی اذعان کرد: پروژه تفصیلی به کارگیری موضوع هوش مصنوعی در کتاب های درسی تا خردادماه به پایان خواهد رسید و پس از آن تصمیم اساسی گرفته خواهد شد. لطیفی پیشنهاد داد تا کارگروه مشترکی بین سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری شکل بگیرد تا سیاستگذاری دقیق تری شکل بگیرد.
در ادامه الهام یاوری؛ رییس سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان، خاطرنشان کرد: خوشبختانه در این موضوع مدارس سمپاد همراه بوده و اغلب دانش آموزان با هوش مصنوعی و به کارگیری آن آشنا هستند و رویدادهای ارزشمندی در زمینه هوش مصنوعی در این مدارس برگزار شده است.
وی پیشنهاد کرد: آموزش هوش مصنوعی در مدارس به شکل تیمی و گروهی انجام بگیرد تا دانش آموزان از تجربههای یگدیگر استفاده کنند. در ادامه علی زرافشان؛ مشاور وزیر آموزش و پرورش در تحقق عدالت آموزشی، اذعان کرد: آشنایی با ظرفیتهای موجود در آموزش و پرورش مسیر دست یابی به هدف را کوتاهتر و همافزایی را بیشتر خواهد کرد.
وی افزود: آموزش و پرورش از سال ۱۳۹۴ با تأسیس رشته کدنویسی در پژوهشسراهای کشور در این عرصه ورود پیدا کرده و از همان سال جشنواره کدنویسی با حضور دانش آموزان علاقمند را برگزار کرده است. وی وجود قریب ۷۰۰ پژوهشسرا در کشور را ظرفیت عظیمی خواند که محل رجوع دانش آموزان صاحب ایده است تا ایدهها و اندیشههایشان را عملیاتی کنند. زرافشان به ظرفیت معلمان درس کار و فناوری در مدارس اشاره کرد و اذعان داشت: استفاده از ظرفیت این گروه از معلمان و دیگر علاقهمندانی که با کدنویسی آشنا هستند میتواند مسیر میانبری برای تحقق ودستیابی به اهدافمان باشد.
رضوان حکیمزاده؛ معاون آموزش ابتدایی با اشاره به این که در سال ۱۳۹۹ با مطالعهای تطبیقی سواد دیجیتالی را بررسی کردیم، گفت: بر اساس مطالعات انجام گرفته طرحی تصویب شد که مهارتهای برنامهریزی در مدارس را آموزش میداد و در فاز اول این برنامه، ۴۲۰ هزار معلم با مفاهیم و مطالب مربوطه آشنا شدند.
در این نشست سجاد سیاح؛ رییس مرکز فناوری اطلاعات و توسعه آموزشهای مجازی، خاطرنشان کرد: در موضوع هوش مصنوعی سیاست یکپارچهسازی برای حوزههای فناوری اطلاعات و ارتباطات ابلاغ شود تا از سلیقه انگاری پرهیز شود و به نتیجه مطلوب دست پیدا کنیم.
برنامه نویسی آینده آموزش با الگوریتم های هوشمند
از نگاه تحلیلگر مدرسه مجازی آی نو تصمیمات اعلامشده در کارگروه هوش مصنوعی وزارت آموزش و پرورش، فراتر از یک بهروزرسانی ساده در سرفصلهای آموزشی، نشاندهنده یک چرخش استراتژیک و پاسخی ضروری به تحولات جهانی فناوری است. تعیین ضربالاجل مهر ۱۴۰۴ برای بازنگری کتب درسی و برنامهریزی برای آموزش رایگان و گسترده هوش مصنوعی به جامعه میلیونی دانشآموزان و معلمان، گویای درک عمیق سیاستگذاران از لزوم آمادهسازی نسل آینده برای جهانی است که در آن سواد هوش مصنوعی، اهمیتی همتراز با سواد خواندن و نوشتن پیدا خواهد کرد.
این طرح بلندپروازانه، بر بستری از تجربیات و زیرساختهای پیشین بنا میشود که میتواند به تحقق اهداف آن کمک شایانی کند. اشاره به تأسیس رشته کدنویسی از سال ۱۳۹۴، فعالیت قریب به ۷۰۰ پژوهشسرای دانشآموزی به عنوان مراکز بالقوه رشد ایدهها، و همچنین سابقه آموزش مهارتهای دیجیتال به معلمان دوره ابتدایی، نشان میدهد که آموزش و پرورش بهطور کامل از نقطه صفر شروع نمیکند.
با وجود چشمانداز روشن و ظرفیتهای موجود، چالشهای اجرایی این طرح عظیم را نمیتوان نادیده گرفت. تضمین کیفیت و اثربخشی آموزشها در مقیاس میلیونی، نیازمند تدوین محتوای استاندارد، روشهای تدریس نوآورانه و سازوکارهای ارزیابی دقیق است. چگونگی جانمایی مفاهیم پیچیده هوش مصنوعی در کتب درسی مقاطع مختلف به شکلی قابل فهم و متناسب با سن دانشآموزان، خود یک چالش بزرگ پداگوژیک محسوب میشود. تأکید بر لزوم «سیاست یکپارچهسازی» از سوی مرکز فناوری اطلاعات نیز گویای اهمیت حیاتی هماهنگی میانبخشی و پرهیز از اقدامات جزیرهای و سلیقهای است.
منبع: پانا
سوالات متداول
هدف اصلی جلسه کارگروه هوش مصنوعی در وزارت آموزش و پرورش چه بود؟
هدف اصلی، برنامهریزی جامع برای ادغام هوش مصنوعی در نظام آموزشی ایران بود. این شامل تعیین تکلیف برای ورود AI به کتب درسی تا مهر ۱۴۰۴ و اجرای طرح آموزش گسترده به دانشآموزان و معلمان با همکاری معاونت علمی ریاستجمهوری میشود.
چه اقدامات عملی مشخصی برای آموزش هوش مصنوعی به معلمان و دانشآموزان در نظر گرفته شده است؟
برنامهریزی برای آموزش رایگان هوش مصنوعی به یک میلیون دانشآموز و آغاز آموزش به یکصد هزار معلم از تابستان ۱۴۰۴ در فاز اول، مهمترین اقدام عملی است. همچنین، کارگروهی ویژه مسئول پیگیری جانمایی AI در کتب درسی و فعالیتهای فوق برنامه خواهد بود.
آموزش و پرورش برای اجرای این طرح از چه ظرفیتهای موجودی استفاده خواهد کرد؟
این طرح از ظرفیتهایی مانند حدود ۷۰۰ پژوهشسرای دانشآموزی فعال در زمینه کدنویسی، تجربیات مدارس سمپاد، پتانسیل معلمان درس کار و فناوری و سوابق قبلی در آموزش مهارتهای دیجیتال به معلمان بهره خواهد برد.
