رویداد کتابنما؛ بازتعریف ترویج کتاب در عصر رسانههای نوین
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری تسنیم (مطابق خبر منتشر شده در 08 دی ماه 1404): رویداد «کتابنما» همزمان با بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد و با هدف گفتمانسازی، ترویج و حمایت از فرهنگ کتاب و کتابخوانی کودک و نوجوان برگزار میشود. این رویداد بهعنوان یک رویداد فرامتنی، تلاش دارد زمینه مشارکت فعال اهالی کتاب، هنرمندان، معلمان و دانشآموزان را در تولید و ارائه آثار خلاقانه مرتبط با کتاب فراهم کند.
در سومین دوره رویداد «کتابنما» هفت محور موضوعی طراحی شده است که شرکتکنندگان میتوانند آثار خود را ذیل این محورها و در قالبهای متنوع ارسال کنند. قالبهای پیشبینیشده شامل عکس و تصویر، نماهنگ و پادپخش، فیلم کوتاه، پویانمایی و مستند، ایدهپردازی و ارائه راهکارهای نوین، طراحی پوستر دوره آتی جشنواره ملی کتاب رشد، سامانهها، کانالها، صفحات مجازی و نرمافزارهای کاربردی، همچنین ابزارهای کمکآموزشی، اسباببازیها، بازیهای رایانهای و بازیوارسازی کتاب است.
بر اساس این گزارش، برگزیدگان رویداد «کتابنما» در آیین اختتامیه بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد معرفی و ضمن دریافت هدایای نفیس، از سوی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی مورد تقدیر قرار خواهند گرفت. افزون بر این، حمایت معنوی از آثار شایسته از طریق معرفی و بهرهبرداری از آنها در بسترها و برنامههای آموزشی وزارت آموزش و پرورش پیشبینی شده است.
علاقهمندان میتوانند آثار خود را تا 20 دیماه 1404 از طریق پایگاه اینترنتی رویداد «کتابنما» به نشانی https://ketabnama.roshd.ir ثبت و ارسال کنند. آیین پایانی بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد نیز اوایل بهمنماه برگزار خواهد شد.
از کتاب خوانی سنتی تا تجربه خلاق؛ رویداد کتابنما چگونه ذائقه نسل جدید را هدف میگیرد؟
اعلام فراخوان رویداد کتابنما از سوی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، نشاندهنده درک دقیق سیاستگذاران آموزشی از تحولات عمیق فرهنگی در میان نسل کودک و نوجوان است. در دورانی که تصویر، صدا و محتوای چندرسانهای سهم قابلتوجهی از زیست روزمره دانشآموزان را به خود اختصاص دادهاند، ترویج کتابخوانی دیگر نمیتواند صرفاً بر شیوههای سنتی تکیه کند.
رویداد کتابنما دقیقاً در همین نقطه مداخله میکند؛ جایی که کتاب از یک رسانه ایستا، به نقطه آغاز خلق تجربههای متنوع فرهنگی و آموزشی تبدیل میشود.
عبور از کتاب به مثابه متن؛ کتاب بهعنوان هسته تجربه
یکی از مهمترین ویژگیهای رویداد کتابنما، نگاه فرامتنی به کتاب است. در این رویداد، کتاب صرفاً موضوع مطالعه نیست، بلکه مبنای تولید محتوا در قالبهای هنری، رسانهای و فناورانه قرار میگیرد. این رویکرد، کتاب را از حاشیه رقابت با رسانههای نوین خارج کرده و آن را به مرکز یک شبکه خلاق تبدیل میکند.
طراحی قالبهایی مانند پویانمایی، فیلم کوتاه، پادپخش، بازیوارسازی، طراحی نرمافزار و ابزارهای کمکآموزشی، نشان میدهد که کتابنما تلاش دارد زبان مشترکی میان کتاب و دنیای ذهنی نسل جدید ایجاد کند.
مشارکت فعال دانش آموزان؛ تغییر نقش از مصرف کننده به خالق
در رویداد کتابنما، دانشآموز دیگر صرفاً مخاطب یا مصرفکننده محتوا نیست، بلکه به خالق اثر تبدیل میشود. این تغییر نقش، یکی از ارکان اصلی آموزش نوین و یادگیری عمیق است. زمانی که دانشآموز کتابی را میخواند و سپس آن را به فیلم، بازی، پوستر یا ایده آموزشی تبدیل میکند، فرآیند یادگیری از سطح حافظهمحور به سطح تحلیل، خلاقیت و بازآفرینی ارتقا مییابد.
چنین تجربهای، مهارتهایی مانند تفکر انتقادی، بیان هنری، سواد رسانهای و کار تیمی را بهصورت همزمان تقویت میکند؛ مهارتهایی که در برنامههای درسی کلاسیک کمتر مجال بروز دارند.
همافزایی معلمان، هنرمندان و اهالی کتاب
یکی دیگر از ابعاد راهبردی رویداد کتابنما، ایجاد بستر تعامل میان گروههای مختلف اثرگذار در حوزه فرهنگ و آموزش است. حضور معلمان، هنرمندان، فعالان فرهنگی و دانشآموزان در یک رویداد مشترک، امکان انتقال تجربه، گفتوگوی حرفهای و شکلگیری ایدههای نو را فراهم میکند.
این همافزایی میتواند به تولید الگوهای تازهای از آموزش کتابمحور منجر شود؛ الگوهایی که هم با نیازهای تربیتی مدرسه سازگارند و هم با ذائقه رسانهای نسل جدید همخوانی دارند.
حمایت از آثار برگزیده؛ تضمین اثرگذاری پایدار
پیشبینی حمایت معنوی از آثار شایسته و بهرهبرداری از آنها در بسترهای آموزشی وزارت آموزشوپرورش، نشان میدهد که رویداد کتابنما صرفاً یک رقابت یا جشنواره مقطعی نیست. این رویکرد، آثار تولیدشده را وارد چرخه واقعی آموزش میکند و به آنها کارکرد عملی میبخشد.
چنین سیاستی، انگیزه مشارکت را افزایش داده و به تولید محتوای باکیفیت و قابل استفاده در کلاس درس و فضای آموزشی کمک میکند.
کتابنما؛ گامی در مسیر عدالت فرهنگی
با توجه به امکان ارسال آثار از سراسر کشور، رویداد کتابنما میتواند به تحقق عدالت فرهنگی و آموزشی نیز کمک کند. دانشآموزان مناطق کمبرخوردار، بدون نیاز به امکانات پیچیده، میتوانند با خلاقیت و ایدهپردازی در این رویداد حضور مؤثر داشته باشند و استعدادهای خود را در سطح ملی عرضه کنند.
این ویژگی، کتابنما را به ابزاری برای شناسایی استعدادهای فرهنگی و هنری پنهان در نظام آموزشی تبدیل میکند.
جمع بندی
در مجموع، رویداد کتابنما را میتوان یکی از هوشمندانهترین تلاشها برای بازتعریف نسبت کتاب، آموزش و رسانه در نظام تعلیموتربیت کشور دانست. رویدادی که با عبور از نگاه سنتی به کتابخوانی، مسیر تازهای برای پیوند مطالعه، خلاقیت و یادگیری فعال پیش روی کودکان و نوجوانان قرار میدهد.
آی نو و کتابنما؛ هم افزایی آموزش دیجیتال و ترویج کتاب خوانی
پلتفرم آموزشی آی نو با تمرکز بر یادگیری تعاملی و محتوای چندرسانهای، میتواند نقش مکمل مهمی برای اهداف رویداد کتابنما جشنواره کتاب رشد ایفا کند. آثار تولیدشده در کتابنما، از جمله ویدیوها، پادپخشها، بازیها و ابزارهای کمکآموزشی، قابلیت بهرهبرداری در بستر آی نو را دارند و میتوانند به محتوای جذاب آموزشی برای دانشآموزان تبدیل شوند.
آی نو با فراهم کردن فضای امن و متناسب با سن دانشآموزان، امکان پیوند کتابخوانی با یادگیری دیجیتال را تقویت میکند و به دانشآموزان کمک میکند کتاب را نهتنها بهعنوان یک متن، بلکه بهعنوان تجربهای زنده و چندبعدی درک کنند.
منبع: خبرگزاری تسنیم
سوالات متداول
رویداد کتابنما جشنواره کتاب رشد چیست؟
این رویداد یک برنامه خلاقانه و فرامتنی است که با هدف ترویج فرهنگ کتابخوانی کودک و نوجوان و تولید آثار هنری و رسانهای مرتبط با کتاب برگزار میشود.
چه کسانی میتوانند در رویداد کتابنما شرکت کنند؟
دانشآموزان، معلمان، هنرمندان، فعالان فرهنگی و اهالی کتاب میتوانند در قالبهای مختلف در این رویداد مشارکت داشته باشند.
آثار برگزیده رویداد کتابنما چه حمایتی دریافت میکنند؟
علاوه بر تقدیر در جشنواره کتاب رشد، آثار شایسته از حمایت معنوی و امکان استفاده در برنامهها و بسترهای آموزشی وزارت آموزشوپرورش برخوردار میشوند.
