آموزش والدین؛ نقطه آغاز اصلاح نظام تربیتی
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری پانا (مطابق خبر منتشر شده در 27 بهمن ماه 1404): دومین روز از گردهمایی روسای ادارات انجمن اولیا و مربیان ادارات کل آموزش و پرورش استانهای کشور ۲۷ بهمن ماه در سالن جلسات باشگاه فرهنگیان برگزار شد.
زهرا سعیدی مبارکه در این گردهمایی گفت: گردهمایی امروز با هدف بررسی راهکارهای موثر برای آینده فرزندان کشور برگزار شده است و لازم است درباره اقدامات عملی برای امروز و فردا تصمیمگیری کنیم.
وی با اشاره به رونمایی از سامانه آموزش خانواده، تشکیل انجمن اولیا و مربیان و نهادهای مشابه را اقدامی ارزشمند دانست و افزود: همافزایی میان دولت و والدین میتواند به اتخاذ تصمیمات صحیح و راهبردی برای آینده فرزندان منجر شود.
سعیدی با اشاره به چالشهای پیشروی نظام آموزشی گفت: اگرچه مسائل مالی اهمیت دارد، اما تحولات اخیر نشان داده است که دانشآموزان در برخی حوزهها حتی جلوتر از والدین و معلمان حرکت کردهاند. از سوی دیگر، حکمرانی در فضای مجازی نیازمند اصلاحات جدی است.
دبیر فراکسیون زنان و خانواده با تاکید بر ضرورت اصلاح فضای مجازی تصریح کرد: افزایش فاصله میان والدین، معلمان و دانشآموزان یکی از پیامدهای این وضعیت است و تصمیمگیری در حوزه آموزش بدون توجه به رسانه و فضای مجازی امکانپذیر نیست. به همین دلیل باید آموزش والدین را بهعنوان نقطه آغاز در نظر گرفت.
وی با اشاره به برنامه هفتم توسعه خاطرنشان کرد: در این برنامه بر آموزش مستمر و همگانی تاکید شده است و آموزشوپرورش متولی اصلی آن است، اما تقسیم وظایف میان نهادهای مرتبط ضروری است. انجمنها و سازمانهای مرتبط میتوانند از طریق والدین، نقش مؤثری در اجرای این برنامه ایفا کنند.
سعیدی همچنین بر اهمیت هدایت نسلهای دهه هشتاد و نود به سمت تصمیمگیریهای آگاهانه تاکید کرد و گفت: ایرانیان همواره مردمی دانشدوست و خانوادهمحور بودهاند و این ویژگیها باید حفظ و تقویت شود.
وی با اشاره به تلاشهای مجلس در حوزه آموزشوپرورش و بودجهریزی اظهار کرد: بخشی از منابع کشور به دلیل حوادث اخیر صرف جبران خسارتها شده است؛ در حالی که در صورت نبود این هزینهها میتوانستیم در حوزههای دیگر گشایش ایجاد کنیم. در نهایت، فهم مسئله مقدم بر حل آن است و امیدواریم با تقویت مشارکت مدنی، بتوانیم این چالشها را در داخل کشور مدیریت کنیم.
در پایان این مراسم و با حضور دبیر فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی، از «سامانه جامع آموزش خانواده» رونمایی شد
آیا سامانه آموزش خانواده می تواند شکاف نسل ها را کاهش دهد؟
برگزاری گردهمایی با محور آینده فرزندان نشان میدهد سیاستگذاران به این جمعبندی رسیدهاند که بدون توانمندسازی خانوادهها، هیچ اصلاح پایداری در نظام آموزشی شکل نخواهد گرفت. تجربه سالهای گذشته ثابت کرده است که تمرکز صرف بر تغییر کتابهای درسی، افزایش بودجه یا اصلاح ساختار اداری، بدون تقویت نقش خانواده، به نتایج عمیق و ماندگار منجر نمیشود.
در این چارچوب، سامانه آموزش خانواده بهعنوان بستری رسمی، ساختاریافته و ملی معرفی شده تا آموزش والدین از حالت مقطعی، مناسبتی و پراکنده خارج شود و به فرآیندی مستمر، هدفمند و قابل ارزیابی تبدیل گردد. این سامانه میتواند آموزش والدین را از یک فعالیت جانبی به یک مأموریت اصلی در حکمرانی آموزشی ارتقا دهد.
هم افزایی دولت و والدین؛ عبور از تصمیم های جزیره ای
سالهاست انجمنهای اولیا و مربیان در مدارس فعال هستند، اما تعامل آنها اغلب محدود به جلسات حضوری یا موضوعات اجرایی کوتاهمدت بوده است. راهاندازی سامانه آموزش خانواده این ظرفیت را دارد که این ارتباط را از سطح محلی و مقطعی به سطحی ملی و راهبردی ارتقا دهد.
وقتی آموزشها، دادههای تربیتی، راهنماهای مهارتی و سیاستهای کلان در قالب یک سامانه منسجم ارائه شود، تصمیمسازی درباره مسائل دانشآموزان دقیقتر، هماهنگتر و مبتنی بر داده خواهد بود. در چنین شرایطی، والدین نهتنها مخاطب آموزش، بلکه شریک تصمیمسازی آموزشی خواهند شد. این همافزایی میتواند از تصمیمهای جزیرهای جلوگیری کرده و وحدت رویهای در تربیت نسل آینده ایجاد کند.
فضای مجازی؛ چالش پیچیده عصر جدید
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده، موضوع حکمرانی در فضای مجازی بود. نسل جدید در زیستبوم دیجیتال رشد میکند؛ جایی که سرعت تغییرات بسیار بالاست و گاه دانشآموزان در استفاده از فناوری و شبکههای اجتماعی از والدین و حتی معلمان پیشی میگیرند.
در چنین فضایی، اگر والدین آموزش نبینند، فاصله نسلی عمیقتر میشود و شکاف ارتباطی افزایش مییابد. سامانه آموزش خانواده میتواند با ارائه آموزشهای مرتبط با سواد رسانهای، مدیریت مصرف دیجیتال، امنیت سایبری و مهارتهای گفتوگوی مؤثر با نوجوانان، به کاهش این فاصله کمک کند. در واقع، این سامانه میتواند خانواده را از حالت واکنشی خارج کرده و به جایگاه کنشگر و آگاه در مواجهه با تحولات دیجیتال برساند.
آموزش مستمر؛ رکن اجرایی برنامه هفتم توسعه
تأکید بر آموزش همگانی و مستمر در برنامه هفتم توسعه نشاندهنده رویکردی بلندمدت به تربیت نسل آینده است. اما سیاستگذاری بدون ابزار اجرایی کارآمد، به نتیجه مطلوب نمیرسد.
در این مسیر، سامانه آموزش خانواده میتواند به ابزار عملیاتی اجرای سیاستهای کلان آموزشی تبدیل شود؛ ابزاری که از طریق آن آموزشهای استاندارد، یکپارچه و قابل دسترس در اختیار خانوادهها قرار گیرد. همچنین این سامانه میتواند امکان ارزیابی، بازخوردگیری و بهروزرسانی مستمر محتوا را فراهم کند؛ امری که برای تحقق آموزش مادامالعمر ضروری است.
نسل دهه هشتاد و نود؛ نیازمند هدایت آگاهانه
نسل جدید با انبوهی از اطلاعات، انتخابها و تأثیرات فرهنگی روبهروست. تصمیمگیری در چنین شرایطی بدون هدایت آگاهانه میتواند به سردرگمی یا آسیبهای اجتماعی منجر شود. سرمایهگذاری بر سامانه آموزش خانواده در حقیقت سرمایهگذاری بر کیفیت تصمیمگیری نسل آینده است. وقتی والدین از مهارتهای تربیتی، روانشناختی و رسانهای برخوردار باشند، میتوانند مسیر رشد فرزندان خود را هوشمندانهتر هدایت کنند. این رویکرد، خانواده را از نقش نظارهگر به نقش هدایتگر فعال ارتقا میدهد.
جمع بندی تحلیلی؛ شروط موفقیت سامانه آموزش خانواده
رونمایی از سامانه آموزش خانواده در صورتی میتواند به تحول واقعی منجر شود که چند پیششرط اساسی رعایت شود:
- مشارکت واقعی و داوطلبانه والدین، نه صرفاً ثبتنام صوری
- پشتیبانی اجرایی و محتوایی مستمر از سوی آموزشوپرورش
- تولید محتوای تخصصی، بهروز و متناسب با تحولات اجتماعی و دیجیتال
- دسترسی آسان، کاربرپسند و فراگیر برای تمام اقشار جامعه
اگر این الزامات فراهم شود، سامانه آموزش خانواده میتواند به بستری راهبردی برای تقویت سرمایه اجتماعی، کاهش شکاف نسلی و ارتقای کیفیت تربیت در کشور تبدیل شود؛ بستری که نقش خانواده را به جایگاه واقعی و محوری خود در نظام آموزشی بازمیگرداند.
آی نو؛ تکمیل کننده سامانه آموزش خانواده در بستر دیجیتال
در کنار راهاندازی سامانه آموزش خانواده، استفاده از پلتفرمهای آموزشی مکمل میتواند اثربخشی این سیاست را افزایش دهد. آی نو با ارائه ویدیوهای آموزشی مفهومی و طبقهبندیشده برای دانشآموزان، این امکان را به والدین میدهد که بهصورت عملی در فرآیند یادگیری فرزند خود مشارکت کنند.
والدین میتوانند با مشاهده مسیر آموزشی، نقاط ضعف و قوت فرزندشان را شناسایی کرده و گفتوگویی هدفمند با مدرسه برقرار کنند. همچنین فضای یادگیری امن و بدون رقابت منفی آینو به کاهش اضطراب تحصیلی کمک میکند. در واقع، اگر سامانه آموزش خانواده بستر سیاستی آموزش والدین باشد، آینو میتواند ابزار اجرایی در خانه برای تقویت یادگیری دانشآموزان محسوب شود.
منبع: خبرگزاری پانا
سوالات متداول
سامانه آموزش خانواده چه هدفی را دنبال میکند؟
این سامانه با هدف توانمندسازی والدین، ارتقای مهارتهای تربیتی و تقویت ارتباط خانه و مدرسه طراحی شده است.
سامانه آموزش خانواده چگونه به کاهش شکاف نسلی کمک میکند؟
با ارائه آموزشهای مرتبط با سواد رسانهای، مهارتهای ارتباطی و آگاهی از تحولات فضای مجازی، فاصله میان والدین و فرزندان کاهش مییابد.
نقش والدین در اجرای برنامه هفتم توسعه چیست؟
والدین با مشارکت فعال در آموزش مستمر و تعامل با مدرسه، میتوانند نقش مؤثری در تحقق اهداف تربیتی و آموزشی کشور ایفا کنند.
