جایگاه رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری در ایران و جهان
رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری یکی از رشتههای بدون کنکور زیرمجموعه علوم تجربی است که پذیرش در آن صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی داوطلبان انجام میگیرد. در این مقاله قصد داریم به طور کامل به معرفی رشته مذکور بپردازیم تا داوطلبان ورود به دانشگاه را در مسیر انتخاب رشته و تصمیمگیری بهتر برای رسیدن به آیندهای روشن به درستی راهنمایی نماییم.
بنابراین اگر شما نیز قصد انتخاب رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری را دارید و به دنبال آشنایی همهجانبه با آن هستید، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.
معرفی همه جانبه مقطع ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
در آغاز معرفی رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری باید بگوییم که این رشته شاخهای از علوم محیط زیستی و منابع طبیعی است که به منظور تربیت نیروهای اجرایی متخصص و کاردانانی که بتوانند در زمینه حفظ، احیا و مدیریت پایدار منابع مرتعی و حوزههای آبخیز فعالیت کنند، طراحی و تاسیس شده است. در واقع، دانشجویان این رشته در طول دوران تحصیل میآموزند که چگونه اکوسیستمهای طبیعی را به صورت پایدار مدیریت نمایند و همچنین راهکارهای عملی برای مقابله با تهدیدهایی نظیر فرسایش خاک، شنهای روان، سیلاب و تخریب پوشش گیاهی ارائه داده و اجرا کنند.
با توجه به این که در تعریف تخصصی رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری هدف اصلی از تاسیس این رشته حفاظت از پوشش گیاهی، پیشگیری از تخریب خاک، مهار سیلابها و همینطور تضمین تولید پایدار محصولات کشاورزی و دامی بیان شده است، دانشجویان رشته مذکور در طول دوره کاردانی باید با گذراندن واحدهای درسی مختلف که در راستای نیل به این اهداف باشد، تواناییهای متعددی برای اجرای پروژههای محیط زیستی کسب نمایند که برخی از آنها عبارتند از:
- طراحی و اجرای پروژههای مهندسی محیطی مانند سیستمهای زهکشی برای مدیریت حوزههای آبریز
- ارائه طرحهای اجرایی در زمینه حفاظت از منابع طبیعی و کنترل عوامل تهدیدکننده اکوسیستم مرتعی
- کاربرد دانش کارتوگرافی و نقشهبرداری در مستندسازی و پایش منابع روی زمین
واحدهای درسی مقطع ﻛﺎردانی رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
واحدهای درسی رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری به گونهای طراحی شده است که دانشجویان بتوانند در طول 2 سال و در 4 نیمسال تحصیلی این واحدها را پاس کنند. این واحدهای درسی مانند کلیه رشتههای دانشگاهی دربرگیرنده دروس عمومی، پایه، اصلی و تخصصی میباشد.
دروس عمومی مقطع کاردانی تکنولوژی مرتع و آبخیزداری
دروس عمومی رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری واحدهای درسی زیر را دربرمیگیرد:
- اندیشه اسلامی
- فارسی
- زبان خارجی عمومی
- تربیت بدنی
- تنظیم خانواده
- اخلاق اسلامی
دروس پایه مقطع کاردانی رشته تکنولوژی مرتع و آبخیزداری
دروس پایه مقطع فوق دیپلم رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری نیز شامل موارد ذیل میگردد:
- شیمی عمومی
- ریاضیات عمومی
- گیاهشناسی عمومی
- خاکشناسی عمومی
- زیستشناسی
- فیزیک و هواشناسی
- شناخت و حمایت محیط زیست
- اکولوژی
- مساحی و نقشهبرداری
دروس اصلی فوق دیپلم تکنولوژی مرتع و آبخیزداری
دروس اصلی مقطع ﻛﺎردانی رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری عبارت است از:
- زمینشناسی
- حفاظت آب و خاک
- ترویج و آموزش منابع طبیعی
- مرتعداری
- جامعهشناسی روستایی
- درختها و درختچههای ایران
- اقتصاد منابع طبیعی
- آشنایی با عکسهای هوایی
دروس تخصصی فوق دیپلم رشته تکنولوژی مرتع و آبخیزداری
دروس تخصصی رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری به عبارت زیر است:
- کارتوگرافی
- هیدرولوژی مقدماتی
- اصول مدیریت آب و خاک
- شناسایی گیاهان مرتعی
- کلیات ارزیابی و اصلاح مراتع
- کلیات اکوسیستم بیابان
- اصول آبخیزداری در مناطق نیمهخشک
- کارآموزی
شرایط قبولی در رشته دانشگاهی ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
همانطور که در ابتدا نیز ذکر کردیم، شرایط قبولی در رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی داوطلبان انجام میپذیرد و کافی است که متقاضیان تحصیل در این رشته معدل دیپلم قابل قبولی در طول دوران متوسطه دوم کسب نموده باشند.
بنابراین برای پذیرش در این رشته نیازی به شرکت در آزمون سراسری و کسب رتبه قبولی در کنکور نیست. با توجه به این که تاکنون پذیرش بدون آزمون و بر اساس سوابق تحصیلی بوده است؛ ضروری میباشد که برای آگاهی از شرایط هر سال تحصیلی دفترچه انتخاب رشته همان سال را از سایت سازمان سنجش به آدرس sanjesh.org دریافت کرده و به طور کامل مطالعه نمایید تا از تمامی تغییرات مرتبط با شرایط پذیرش دانشگاهها، ظرفیتها و موارد دیگر آگاهی یابید.
ظرفیت پذیرش در مقطع ﻛﺎردانی رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
به طور کلی، ظرفیت پذیرش رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری هر ساله به صورت محدود ارائه میشود و دانشگاههای کمی در این رشته پذیرش دانشجو انجام میدهند. بنابراین برای قبولی در این رشته بر اساس سوابق تحصیلی نیاز است که معدل دیپلم داوطلبان مناسب باشد تا برای ورود به رشته مذکور با مشکلی در پذیرش مواجه نشوند.
بهترین منبع برای قبولی در رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
توصیه میکنیم که اگر شما نیز متقاضی تحصیل در مقطع کاردانی رشته تکنولوژی مرتع و آبخیزداری هستید، برای کسب معدل مناسب در امتحانات نهایی سالهای دهم تا دوازدهم از ویدیوهای آموزشی مدرسه مجازی آی نو که با بهترین کیفیت تهیه شده است و توسط برترین اساتید کشور تدریس میشود، استفاده کنید.
لازم به ذکر است که ویدیوهای آموزشی آی نو تسلط شما را بر مفاهیم کتابهای درسی به طور چشمگیری افزایش میدهد و با تهیه آنها، شما به بهترین منبع برای قبولی در رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری دسترسی خواهید داشت تا به مطالعه و مرور دروس خود بپردازید و معدل مناسبی را برای ورود به رشتههای بدون آزمون دانشگاههای کشور کسب نمایید.

لیست دانشگاه های پذیرنده مقطع ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
قابل ذکر است که تاکنون دانشگاههای غیرانتفاعی، پیام نور و پردیس خودگردان دانشگاههای دولتی برای مقطع کاردانی رشته تکنولوژی مرتع و آبخیزداری دانشجو پذیرش نکردهاند و تنها دوره روزانه و گاهی دوره نوبت دوم (شبانه) برخی از دانشگاههای سراسری اقدام به پذیرش دانشجو در این رشته نمودهاند. بنابراین لیست دانشگاه های پذیرنده رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری دانشگاههای زیر را دربرمیگیرد:
- دانشگاه محقق اردبیلی (محل تحصیل دانشکده کشاورزی شهرستان مشگینشهر)
- دانشگاه بجنورد (محل تحصیل دانشکده کشاورزی شیروان)
هر چند که هر دو دانشگاه ارائهدهنده این رشته در گروه دانشگاههای سراسری هستند و از سطح علمی و امکانات مناسبی برخوردار میباشند، به دلیل رتبهبندی علمی و امکانات تحصیلی و رفاهی بهتر دانشگاه محقق اردبیلی، این دانشگاه به عنوان یکی از بهترین دانشگاه های رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری شناخته میشود.
هزینه تحصیل در رشته دانشگاهی ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
هزینه تحصیل در رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری با توجه به این که در دوره روزانه و نوبت دوم (شبانه) دانشگاههای سراسری ارائه میشود، به ترتیب زیر است:
- اگر دانشجوی دوره روزانه رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری دانشگاههای سراسری باشید، هزینه تحصیل برای شما به صورت کاملاً رایگان خواهد بود.
- در صورت تحصیل در دوره نوبت دوم (شبانه) دانشگاههای سراسری، ملزم به پرداخت شهریه در هر نیمسال تحصیلی هستید که این مبلغ در هر دانشگاه بر اساس سطح علمی و امکانات آن متفاوت میباشد. شایان ذکر است که برای آگاهی از جزئیات و مبلغ دقیق شهریه میتوانید به سایت دانشگاه مورد نظر خود مراجعه نمایید.
آینده فارغ التحصیلان ﻛﺎردانی رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری
آینده فارغ التحصیلان رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری به نسبت اهدافی که دانشآموختگان این رشته دارند، میتواند متفاوت رقم بخورد. در صورتی که فارغالتحصیلان رشته مذکور قصد ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر کارشناسی ناپیوسته، کارشناسی ارشد و دکترا را داشته باشند، میتوانند در همین رشته به ارتقای مدرک تحصیلی خود بپردازند و سطح تخصصی خود را گسترش دهند. اما رشتههای دیگری مانند مهندسی محیط زیست، مهندسی منابع طبیعی، مهندسی کشاورزی، مهندسی آب و فاضلاب و … برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر وجود دارد.
لازم به ذکر است که دانشآموختگان این رشته، با تحصیل در مقاطع بالاتر ارشد و دکترا میتوانند موقعیت شغلی و علمی خود را به طور قابل توجهی ارتقا دهند و با ورود به حوزههای تدریس در دانشگاه، پژوهش، تالیف، ترجمه متون تخصصی، مدیریت پروژههای ملی و بینالمللی در بازار کار رشته دکترای ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری فعالیت کرده و کسب درآمد نمایند.
موقعیت های شغلی دارندگان مدرک کاردانی تکنولوژی مرتع و آبخیزداری
با توجه به این که کشور ایران دارای اقلیم خشک و نیمهخشک است و با مشکلاتی مانند فرسایش خاک، بیابانزایی، سیلابها، کمآبی و تخریب پوشش گیاهی مواجه است، نیاز به نیروی متخصص در حوزه مدیریت منابع طبیعی و آبخیزداری در آن بسیار احساس میشود.
بنابراین فارغالتحصیلان این رشته نقش کلیدی در پیشگیری از سیلابها، حفظ مراتع، افزایش بهرهوری آب و خاک، اصلاح بیابانها و مدیریت منابع آب زیرزمینی دارند و میتوانند با کسب مهارت و تجربه کافی در طول دوران تحصیل وارد بازار کار این رشته که بیشتر نهادهای دولتی و پروژههای عمرانی و زیستمحیطی فعال را دربرمیگیرد، شده و موفق به کسب درآمد رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری گردند. از جمله مراکز دولتی که اقدام به استخدام فارغالتحصیلان این رشته مینماید عبارت است از:
- وزارت جهاد کشاورزی
- وزارت نیرو
- شهرداریها و دهیاریها
- ادارات کل محیط زیست استانها
- سازمان مدیریت بحران کشور
لازم به ذکر است که در سالها اخیر شرکتهای پیمانکاری بسیاری در زمینههای منابع طبیعی و آبخیزداری، محیط زیست، کشاورزی و توسعه پایدار فعالیت نموده و معمولاً با ارگانها دولتی برای اجرای پروژههای گوناگون قرارداد منعقد مینمایند. بنابراین متخصصین رشته تکنولوژی مرتع و آبخیزداری که علاقه به فعالیت در حوزه خصوصی دارند، میتوانند در موقعیتهای شغلی زیر کسب درآمد نمایند:
- نقشهبرداری منابع طبیعی
- کارشناسی میدانی پروژه آبخیزداری
- تکنسین ارزیابی مراتع
- ناظر اجرایی طرحهای بیولوژیکی و مکانیکی
- عملیات اصلاح و احیای مراتع
- احداث سازههای آبخیزداری
- جنگلکاری در مناطق بیابانی و حاشیهای
- اجرای طرح تثبیت شنهای روان
- فعالیت در شرکتهای عمرانی و صنعتی به عنوان مشاور محیط زیست
قابل توجه است که برای ورود به بازار کار پردرآمد در این رشته بهتر است از همان ابتدای ورود به دانشگاه تجربه کاری و علمی خود را گسترش دهید؛ چرا که رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری در گروه تخصصهایی است که پتانسیل کسب درآمد بالا را به صورت پروژهای و به صورت همکاری با سازمانهای دولتی دارد. بنابراین بهتر است پس از فارغالتحصیلی موارد زیر را پیگیری نمایید:
- حتماً به عنوان کارآموز در پروژههای منابع طبیعی حتی به صورت داوطلبانه و صرفاً به قصد کسب تجربه وارد شوید.
- برای شرکت در آزمونهای استخدامی اقدام نمایید.
- مدرک تحصیلی خود را همانطور که پیشتر نیز بیان کردیم، به کارشناسی و حتی بالاتر ارتقاء دهید.
- مهارتهای مکملی مانند GIS و کار با نرمافزارهای محیط زیستی را یاد بگیرید.
- برای ورود تدریجی به پروژههای دولتی و پردرآمد در شرکتهای پیمانکاری مشغول به فعالیت شوید.

شرایط ادامه تحصیل با مدرک ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری برای مهاجرت
شایان ذکر است که مهاجرت کاری یا تحصیلی با مدرک ﻛﺎردانی رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری به صورت مستقیم وجود ندارد، اما علاقهمندان به مهاجرت با این رشته میتوانند با یک انتخاب هوشمندانه به رشتههای مهمی مانند مدیریت منابع طبیعی، محیط زیست، اکولوژی، کشاورزی پایدار و اقلیمشناسی وارد شوند. اما با توجه به این که مدرک کاردانی در بسیاری از کشورها قابل معادلسازی نمیباشد، بهتر است که پیش از اقدام به مهاجرت مدرک کاردانی خود را به کارشناسی ناپیوسته ارتقا دهید و سپس برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد به کشورهایی مانند کانادا، آلمان، استرالیا، نروژ، سوئد، آمریکا و هلند مهاجرت نمایید.
از جمله شرایط ادامه تحصیل در رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری برای مهاجرت علاوه بر معادلسازی مدرک و یا ارتقای آن به مدرک کارشناسی داشتن مدرک زبان آیلتس یا تافل، رزومه تحصیلی و کاری مناسب، انگیزهنامه، توصیهنامه و سایر موارد به نسبت قانون کشور مقصد میباشد.
مزایا و معایب رشته دانشگاهی کاردانی تکنولوژی مرتع و آبخیزداری
در پایان معرفی مقطع ﻛﺎردانی رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری دریافتیم که این رشته تلفیقی از علم، مهندسی و عملگرایی در خدمت محیط زیست و منابع طبیعی است. همچنین فارغالتحصیلان آن با یادگیری مهارتهایی مانند شناسایی پوشش گیاهی، مدیریت پروژههای آبخیزداری، نقشهبرداری و ارائه طرحهای اصلاح مرتع میتوانند نقش موثری در حفاظت از منابع طبیعی کشور ارائه دهند.
بنابراین این رشته برای داوطلبانی که دغدغههای زیستمحیطی دارند، میتواند انتخاب بسیار هوشمندانهای باشد. اما قابل توجه است که در کنار تمام موارد ذکر شده، رشته مذکور دارای چالشهایی نیز میباشد که اگر قصد ادامه تحصیل در آن را دارید، باید به این چالشها آگاه باشید. برای آگاهیبخشی درست به متقاضیان تحصیل در مقطع کاردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری در جدول زیر نگاهی کلی به مزایا و معایب آن انداختهایم:
| مزایای انتخاب رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری | معایب انتخاب رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری |
|---|---|
| امکان ورود به بازار کار از طریق تخصصهای عملی | وجود محدودیتهایی در زمینه جذب و استخدام |
| فرصت اشتغال در مناطق مختلف کشور با پروژهای محیط زیستی | نیاز به کار میدانی در مناطق دورافتاده |
| مسیر پیشرفتی برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر | نبود تقاضای بالا در بخش خصوصی |
اشتراک کنکور آی نو!
اگر شما نیز از متقاضیان قبولی در کنکور سراسری هستید و قصد دارید با کسب بهترین رتبه و تراز در رشته مورد علاقه خویش قبول شده و یا این که در دانشگاههای معتبر و برتر کشور تحصیل کنید، پیشهاد مینماییم که اشتراک کنکور آی نو را به هیچ وجه از دست ندهید تا با بهرهمندی بدون محدودیت از:
- بانکهای تست جامع رشتههای ریاضی، تجربی، انسانی و هنر
- بررسی سیر تا پیاز دهها هزار تست کنکور ریاضی، تجربی، انسانی و هنر
- یادگیری تکنیکهای طلایی و شیوههای تستزنی استاندارد
- تدریس و مشاوره اساتید مجرب کنکور کشور
- پکیج آمادگی برای کسب بهترین نمره در امتحانات نهایی
- ویدیو جمعبندی کنکور
- و تجزیه و تحلیل کنکور سالهای گذشته
قبولی خود را در آزمون سراسری ضمانت نمایید. شایان توجه است که اشتراک کنکور مدرسه مجازی آی نو علاوه بر ویژگیهای منحصر به فردی که ذکر کردیم، با ارائه فرصت تماشای نامحدود ویدیوهای آموزشی که با پیشرفتهترین تجهیزات تولید شده و با قیمتی کاملاً مقرون به صرفه در اختیار دانش آموزان قرار گرفته، به عنوان بهترین منبع برای قبولی در کنکور سراسری کلیه رشتههای نظری و هنر شناخته شده است.
بنابراین داوطلبان ورود به دانشگاه میتوانند فقط با استفاده از یک گوشی هوشمند یا لپتاپ از منزل و بدون وجود هیچگونه محدودیتی، به مطالعه و مرور منابع کنکور سراسری رشته خود بپردازند.
از آن جایی که شرایط پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی برای مقطع ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری ، نیاز به شرکت در کنکور را برای داوطلبان تحصیل در این رشته رفع کرده است؛ در صورتی که قصد داشتید در رشتههای با آزمون دانشگاههای معتبر کشور پذیرفته شوید و یا این که دانشگاهی شرایط پذیرش با آزمون را برای ورود به مقطع ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری در نظر گرفت، میتوانید با کمترین هزینه قبولی تضمینی در رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری با اشتراک کنکور آی نو را برای خود فراهم سازید.

سوالات متداول
شرایط قبولی در مقطع ﻛﺎردانی رشته ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری چیست؟
شرایط قبولی در مقطع ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری در دانشگاههای کشور بر اساس سوابق تحصیلی انجام میپذیرد.
بهترین دانشگاه های رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری کدام است؟
با توجه به رتبهبندی علمی و امکانات موجود، دانشگاه محقق اردبیلی یکی از بهترین دانشگاه های پذیرنده رشته ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری است.
هزینه تحصیل در مقطع ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری چه میزان است؟
بر اساس آن چه در مقاله فوق ذکر شده است، تحصیل در مقطع ﻛﺎردانی ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺮﺗﻊ و آبخیزداری در دوره روزانه دانشگاههای سراسری بدون هزینه و در دوره نوبت دوم به نسبت نرخ مصوب هر دانشگاه متغیر است.



