تحول در ارزشیابی؛ رمزگذاری سؤالات و تحلیل عملکرد دبیران
خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری تسنیم (مطابق خبر منتشر شده در 28 اردیبهشت ماه 1404): محسن زارعی؛ رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش، در نشست خبری با اصحاب رسانه که همزمان با آغاز امتحانات نهایی خرداد 1404 در محل دبیرستان آرمیتا مصلینژاد شهرری برگزار شد، اظهار کرد: اولین روز برگزاری امتحانات نهایی خرداد 1404 با درس “دین و زندگی” آغاز شد. تمامی آزمونها بهصورت هماهنگ و بر اساس سیاستهای مصوب و تحلیل نتایج آزمونهای سال گذشته برنامهریزی شدهاند.
وی افزود: سال گذشته پس از برگزاری امتحانات نهایی، تحلیل سؤالبهسؤال هر درس در اختیار مدارس هر شهر قرار گرفت و این اقدام فرصتی فراهم کرد تا توصیهها و تأکیدهایی به دبیران ارائه شود؛ از جمله اینکه مفاهیمی که اکثر دانشآموزان در مدرسه نتوانستند به آنها پاسخ دهند مورد توجه ویژه قرار گیرند.
رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت وزارت آموزش و پرورش با اشاره به دلایل مختلف عدم پاسخگویی دانشآموزان به سؤالات امتحانات نهایی بیان کرد: یکی از دلایل اصلی نداشتن دانش پایه در مفاهیم ارائهشده است و برای حل این مشکل ضروری است دبیران پیش از تدریس دروس جدید، مباحث سالهای قبل را مرور کنند. از جمله اقدامات انجامشده میتوان به ارسال پیام به هر دبیر برای بازنگری در روش تدریس و شیوه یادگیری، برنامهریزی هدفمندتر برای توانمندسازی معلمان و استفاده از تجربیات مدارس موفق برای کمک به مدارس نیازمند توجه اشاره کرد.
زارعی ادامه داد: در میانگین معدل سال 1403 برخی مدارس بیش از دو نمره و گاهی تا چهار نمره افزایش معدل داشتند و انتقال این تجربیات توسط مدیران موفق به سایر مدارس در دستور کار قرار گرفته است.
وی با تأکید بر عدالت آموزشی گفت: «راهنماهای عمل» و «بستههای یادگیری» برای تمامی دروس طراحی و در سراسر کشور توزیع شدهاند تا دانشآموزان بتوانند از فرصت جمعبندی مطالب بهرهمند شوند.
زارعی خاطرنشان کرد: در کنار این ابزارها، بیش از 2266 دقیقه محتوای چندرسانهای و 13 هزار بسته آموزشی نیز تولید و در درگاه مرکز ارزشیابی بارگذاری شده است.
رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت آموزش و پرورش تصریح کرد: طراحی سؤالات امتحانی بر اساس چارچوب برنامه درسی، سطوح شناختی و اهداف آموزشی صورت گرفته و سؤالات از سه سطح ساده، متوسط و دشوار تشکیل شدهاند تا دانشآموزان بتوانند با اطمینان وارد آزمون شوند و مهارتهای شناختی خود را در سطوح مختلف نشان دهند.
وی همچنین از برگزاری دورههای توانمندسازی ویژه 773 دبیر و سرگروه آموزشی در سه استان تهران، فارس و خراسان رضوی خبر داد که نتایج این دورهها به سراسر کشور تعمیم یافته است.
زارعی درباره موضوع اضطراب امتحانات نیز گفت: ورود مشاوران آموزشی، تولید محتوای مشاورهای شامل روش مطالعه، تغذیه، خواب و استراحت و افزایش آگاهی خانوادهها از جمله اقداماتی است که برای کاهش اضطراب و افزایش آمادگی دانشآموزان انجام شده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات زیرساختی اشاره کرد و گفت: برای جلوگیری از قطع برق، با وزارت نیرو و شرکتهای توزیع برق مکاتبه شده و آدرس تمامی حوزههای امتحانی در اختیار آنها قرار گرفته است. همچنین مراکز معین و سناریوهای جایگزین برای مدیریت بحران پیشبینی شده است.
زارعی به موضوع پایداری اینترنت در حوزههای امتحانی نیز پرداخت و افزود: با همکاری وزارت ارتباطات، تقویت اینترنت در زمان ارسال و دریافت سؤالات و پاسخنامهها بهصورت ویژه در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش همچنین با هشدار نسبت به تبلیغات اغواگرانه در فضای مجازی گفت: ادعای فروش سؤالات امتحانی یک دروغ محض است. سؤالات در فضای قرنطینه و بهصورت رمزگذاریشده تهیه میشوند و حتی در لحظه دریافت نیز بدون رمز امکان دسترسی به آنها وجود ندارد.
زارعی اعلام کرد: 5472 حوزه برگزاری آزمون داریم که امتحانات پایه دوازدهم از امروز 28 اردیبهشت تا 22 خرداد ماه برگزار میشود. همچنین امتحانات پایه یازدهم از 29 اردیبهشت آغاز خواهد شد.
وی گفت: اصلاح فرایند تصحیح برای امسال انجام شده است. سال گذشته برای 292 هزار دبیرِ مصحّح، کارنامه تهیه شد که هدف آن شناسایی نقاط ضعف و توانمندسازی بر اساس آن است.
زارعی افزود: تمامی مدارس ما به مراکز تصحیح تبدیل خواهند شد و تصحیح برگهها بلافاصله پس از امتحان آغاز میشود. دو مصحح بهصورت همزمان برگهها را تصحیح میکنند و در صورت مغایرت در نمرهگذاری، برگه به مصحح سوم ارجاع داده میشود.
وی بیان کرد: در بیش از 90 درصد موارد، همبستگی میان نمرات مصححان وجود داشته است. راهنمای تصحیح در اختیار مصححان قرار دارد اما این راهنما خلاقیت دانشآموز را محدود نمیکند.
رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش و پرورش در پایان توضیح داد: کارگروههایی در 6 نوبت برگزار شدهاند و اقدامات مرتبط با استانداردسازی و تأمین امنیت در این قالبها صورت گرفته است.
تحلیل این خبر از نگاه تحلیلگر آی نو
نشست خبری محسن زارعی، رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزشوپرورش، همزمان با آغاز امتحانات نهایی خرداد ۱۴۰۴، نهفقط گزارشی از آغاز یک فصل حساس آموزشی بود، بلکه روایتی رسمی از تحول ساختاری، امنیتی و آموزشی در فرآیند ارزیابی دانشآموزان محسوب میشود.
امتحانات نهایی پایه دوازدهم که از ۲۸ اردیبهشت آغاز شده و تا ۲۲ خرداد ادامه خواهد داشت، بهعنوان بخش جدی و تأثیرگذار در نمره نهایی کنکور تلقی میشود. طبق اعلام رسمی، 5472 حوزه امتحانی در کشور برای برگزاری آزمونهای یازدهم و دوازدهم فعال شدهاند؛ عددی که عمق پوشش و مقیاس اجرای این طرح سراسری را نشان میدهد.
زارعی در سخنان خود بر چند محور کلیدی تمرکز داشت: نخست، استانداردسازی طراحی سؤالات بر اساس سه سطح ساده، متوسط و دشوار و پایبندی به اهداف برنامه درسی؛ دوم، شفافسازی و آموزش دبیران از طریق تحلیل سؤالات سال گذشته و ارسال بازخورد به معلمان برای اصلاح روش تدریس؛ سوم، استفاده از بستههای یادگیری و راهنماهای عمل برای کاهش اضطراب و افزایش آمادگی دانشآموزان.
نکته مهم دیگر، اصلاح ساختار تصحیح برگهها بود. دو مصحح بهصورت همزمان به ارزیابی پاسخها میپردازند و در صورت اختلاف، برگه به مصحح سوم ارجاع میشود. این سیستم، علاوه بر ارتقای عدالت در نمرهدهی، به کنترل کیفیت فرآیند تصحیح کمک میکند. 292 هزار دبیر مصحح که سال گذشته کارنامه عملکردی دریافت کردهاند، هدفی بلندمدت را دنبال میکنند: حرفهایسازی ارزیابی آموزشی.
در حوزه زیرساخت، زارعی از مکاتبات با وزارت نیرو برای جلوگیری از قطع برق و نیز تقویت اینترنت در حوزهها برای ارسال و دریافت سؤالات خبر داد. این تدابیر، با توجه به تمرکز بر امنیت آزمونها، اقدامی حیاتی برای جلوگیری از اختلالهای احتمالی است.
نکته قابلتوجه دیگر، پاسخ قاطع او به ادعاهای دروغین فروش سؤالات در فضای مجازی بود. با توجه به رمزگذاری فایلها و قرنطینه کامل محل طراحی سؤالات، اساساً امکان افشای سؤالات پیش از آزمون وجود ندارد و تبلیغات فضای مجازی بیشتر با هدف سودجویی و اخاذی انجام میشود.
در مجموع، خبر حاضر حکایت از دگرگونی آرام ولی پیوسته در رویکرد آموزشوپرورش نسبت به ارزشیابی دارد؛ از تولید محتوای هوشمند آموزشی تا فرآیندهای تصحیح دقیق و مدیریت ریسک آزمون. با وجود همه این تلاشها، موفقیت نهایی این فرآیند، وابسته به اعتماد دانشآموزان، خانوادهها و معلمان به سلامت و عدالت سیستم است.
آی نو، راهی نو برای رسیدن به موفقیت تحصیلی
اگر از منابع شلوغ و نامنظم خسته شدهاید و به دنبال روشی منسجم برای درس خواندن هستید، آی نو همان پاسخی است که به آن نیاز دارید. در مدرسه مجازی آی نو، هر محتوایی با دقت و هدف خاصی طراحی شده تا شما بتوانید مرحلهبهمرحله مفاهیم را درک کرده و پیش بروید. از طرفی هزینههای منطقی، آی نو را به گزینهای مناسب برای دانشآموزانی تبدیل کرده که موفقیت را هدف گرفتهاند.
منبع: خبرگزاری تسنیم
سوالات متداول
امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم چه زمانی آغاز شدهاند؟
امتحانات پایه دوازدهم از ۲۸ اردیبهشت تا ۲۲ خرداد و پایه یازدهم از ۲۹ اردیبهشت تا ۱۹ خرداد برگزار میشود.
آیا ادعای فروش سؤالات امتحانی واقعیت دارد؟
خیر؛ سؤالات بهصورت رمزگذاریشده و در فضای قرنطینه طراحی و ارسال میشوند و امکان دسترسی غیرقانونی به آنها وجود ندارد.
برای اطمینان از عدالت در تصحیح برگهها چه تدابیری اتخاذ شده است؟
هر برگه توسط دو مصحح بهصورت همزمان بررسی میشود و در صورت اختلاف، مصحح سوم نظر نهایی را میدهد. همچنین مصححان راهنمای تصحیح دارند اما مجازند خلاقیت دانشآموز را لحاظ کنند.
