هر آن چه که باید درباره سامانه ثبت نام کتاب درسی بدانید!
سامانه ثبت نام کتاب درسی درگاه رسمی آموزش و پرورش برای ثبت سفارش، خرید و توزیع کتابهای درسی دانشآموزان با نرخ دولتی است. هر سال با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، دانشآموزان و والدین باید در بازه زمانی اعلامشده با مراجعه به سامانههای مربوطه که معمولاً با نشانیهای الکترونیکی irtextbook.ir و irtextbook.com فعالیت میکنند، کتابهای درسی پایه تحصیلی فرزندان خود را سفارش دهند تا در زمان مقرر از طریق مدرسه تحویل بگیرند.
قابل توجه است که زمان ثبتنام برای دانشآموزان پایههای مختلف با یکدیگر تفاوت دارد و به همین منظور نیز به والدین توصیه میشود که اطلاعیههای رسمی آموزش و پرورش را پیگیری نمایند. با در نظر گرفتن اهمیت این امر، در این مقاله از مدرسه مجازی آینو تمامی نکات مهم مربوط به ثبت سفارش کتابهای درسی سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ را به صورت کامل و کاربردی بررسی خواهیم کرد.
معرفی سامانه ثبت نام کتاب درسی
همانطور که میدانید، در گذشته توزیع کتابهای درسی عمدتاً به صورت حضوری انجام میشد و بسیاری از خانوادهها برای تهیه کتابهای فرزندان خود با مشکلاتی مانند کمبود موجودی یا ازدحام مراکز توزیع مواجه بودند. به همین دلیل آموزش و پرورش با راهاندازی سامانه ثبت نام کتاب درسی به عنوان بستر الکترونیکی فروش و توزیع مواد آموزشی، فرآیند سفارش کتابهای درسی را به صورت اینترنتی در اختیار دانشآموزان قرار داد.
برای معرفی سامانه ثبت نام کتاب درسی باید بیان نمود که امروزه ثبت سفارش کتابهای درسی برای اکثر دانشآموزان کشور به صورت آنلاین انجام میشود. بدین ترتیب که پس از ثبت اطلاعات و پرداخت هزینه در سامانههای معرفیشده توسط آموزش و پرورش سفارش دانشآموزان ثبت شده و کتابها در زمان مقرر به مدارس ارسال میشوند. این موضوع علاوه بر تسهیل فرآیند تهیه کتاب، باعث شده است که آمار دقیقتری از نیاز هر پایه تحصیلی برای چاپ و توزیع کتابها در اختیار آموزش و پرورش قرار گیرد.
سایت سامانه ثبت نام کتاب درسی چیست؟
با توجه به تغییراتی که در سالهای اخیر برای آدرسهای اینترنتی سامانه ثبت نام کتاب درسی رخ داده است، بسیاری از دانشآموزان و والدین با این سوال مواجه هستند که سایت ثبت نام کتاب درسی چیست و از چه طریقی باید سفارش خویش را ثبت نمایند.
در پاسخ به این سوال باید بگوییم که در حال حاضر سامانه اینترنتی ثبت سفارش کتاب های درسی به نشانی irtextbook.ir اصلیترین مرجع ثبت سفارش کتب درسی برای پایههای ورودی اول، هفتم و دهم و آدرس irtextbook.com برای سایر پایهها محسوب میشود.
همچنین در برخی مواقع، بخشی از خدمات آموزشی از طریق پنجره واحد خدمات الکترونیک آموزش و پرورش مای مدیو به نشانی my.medu.ir ارائه میگردد و برخی کاربران نیز از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند در my.gov.ir به این خدمات دسترسی پیدا میکنند. نکته مهم این است که خانوادهها باید تنها از درگاههای رسمی معرفیشده توسط آموزش و پرورش استفاده کنند و از وارد کردن اطلاعات شخصی در سایتهای ناشناس یا غیررسمی خودداری نمایند.

زمان ثبت نام در سایت کتاب های درسی 1405-1406
یکی از مهمترین موضوعاتی که هر سال مورد توجه خانوادهها قرار میگیرد، زمان ثبت نام در سایت کتاب های درسی است. اما باید توجه نمایند که ثبت سفارش کتابها برای همه پایهها به صورت همزمان انجام نمیشود و هر گروه تحصیلی بازه زمانی مشخصی برای ثبت سفارش دارد.
از آنجا که زمانبندی ثبت سفارش ممکن است در هر سال تحصیلی تغییر کند، توصیه میشود دانشآموزان و والدین اطلاعیههای رسمی آموزش و پرورش را دنبال کرده و ثبت سفارش را به روزهای پایانی موکول نکنند. در جدول زیر زمان ثبت و اصلاح سفارش در سامانه ثبت نام کتاب درسی و همچنین موعد توزیع کتابها برای کلیه پایهها و مقاطع در سال تحصیلی 1405-1406 ذکر شده است:
| عنوان فعالیت | دوره تحصیلی | تاریخ شروع | تاریخ پایان |
|---|---|---|---|
| ثبت سفارش گروهی و انفرادی | آمادگی تکمیلی، پایههای دوم تا ششم ابتدایی، پایههای هشتم و نهم، پایههای یازدهم و دوازدهم | ۱۴۰۵/۰۲/۰۱ | ۱۴۰۵/۰۳/۳۱ |
| ثبت سفارش گروهی و انفرادی | آمادگی مقدماتی، پایه اول ابتدایی، پایه هفتم و پایه دهم | ۱۴۰۵/۰۴/۰۶ | ۱۴۰۵/۰۶/۱۰ |
| اصلاح سفارش کتب درسی | کلیه دورههای تحصیلی | ۱۴۰۵/۰۴/۲۲ | ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ |
| توزیع کتب درسی از استان به منطقه | کلیه دورههای تحصیلی | ۱۴۰۵/۰۲/۰۵ | ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ |
| توزیع کتب درسی از منطقه به مدرسه | کلیه دورههای تحصیلی | ۱۴۰۵/۰۶/۱۰ | ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ |
| توزیع کتب درسی از مدرسه به دانشآموز | کلیه دورههای تحصیلی | ۱۴۰۵/۰۶/۲۱ | ۱۴۰۵/۰۷/۰۱ |
ثبت نام کتب درسی پایه های اول، هفتم و دهم
دانشآموزان پایه اول ابتدایی، هفتم متوسطه اول و دهم متوسطه دوم در گروه پایههای ورودی قرار میگیرند و فرآیند ثبت سفارش کتاب برای آنها اندکی متفاوت است؛ چرا که اطلاعات تحصیلی این دانشآموزان پس از تکمیل ثبتنام در سامانههای آموزشی ثبت میشود. بنابراین اقدام به ثبت سفارس پیش از نهایی شدن ثبتنام مدرسه، ممکن است با خطا یا عدم نمایش اطلاعات دانشآموز مواجه شود.
راهنمای ثبت نام اینترنتی کتاب های درسی
فرآیند ثبت سفارش در سامانه ثبت نام کتاب درسی پیچیدگی زیادی ندارد و معمولاً در چند دقیقه قابل انجام است. به همین منظور در ادامه به صورت گام به گام مراحل ثبت سفارش کتب درسی ارائه خواهد شد.
مرحله اول: جستجوی آدرس سامانه فروش و توزیع مواد آموزشی
ابتدا دانشآموز یا ولی او باید وارد سامانه ثبت نام کتاب درسی به نشانیهای اینترنتی irtextbook.ir و irtextbook.com شده و بر روی آن کلیک نماید.
مرحله دوم: ورود به سامانه ثبت سفارش کتاب درسی
پس از ورود به سامانه ثبت نام کتاب درسی باید از بخش «ثبت سفارش دورهای توسط دانشآموز» گزینه «ورود دانشآموز» را انتخاب نماید.
مرحله سوم: وارد کردن اطلاعات هویتی
بعد از ورود باید اطلاعات هویتی مورد نیاز و کد امنیتی را در محل مربوطه وارد کند. مدارک لازم برای ثبت نام کتاب درسی کد ملی دانشآموز به عنوان نام کاربری و شماره سریال شناسنامه به عنوان رمز عبور است.
دانشآموزان اتباع خارجی نیز به جای کد ملی باید کد اتباع سامانه سناد و به جای رمز عبور، 6 بار عدد 1 را درج نمایند تا به سامانه ثبت نام کتاب درسی جهت انجام فرآیند ثبت سفارش وارد شوند؛ البته باید پیشتر در سامانه سناد ثبتنام کرده باشند.
مرحله چهارم: ثبت سفارش کتاب درسی
در این مرحله باید از بخش «دسترسی سریع» گزینه «ثبت سفارش» را انتخاب نماید.
مرحله پنجم: بررسی اطلاعات تحصیلی
سپس اطلاعات تحصیلی دانشآموز شامل پایه، مدرسه و رشته تحصیلی نمایش داده میشود که لازم است تمام اطلاعات به دقت بررسی شده و گزینه «ثبت سفارش و پرداخت» انتخاب گردد.
مرحله ششم: ورود به درگاه بانکی برای پرداخت هزینه
سپس وارد درگاه بانکی شده و باید مبلغ مورد نظر را از طریق یکی از کارتهای بانکی عضو شتاب پرداخت نماید.
مرحله هفتم: دریافت فاکتور
پس از تکمیل فرآیند پرداخت، باید فاکتوری را که نمایش داده میشود، با کلیک بر روی گزینه «چاپ سفارش» به صورت فایل PDF دریافت و ذخیره نماید. قابل توجه است که این فاکتور به مدرسه تحویل داده خواهد شد.

راهنمای ثبت سفارش گروهی کتاب درسی
قابل ذکر است که مدیران مدارس نیز میتوانند در سامانه ثبت نام کتاب درسی به ثبت سفارش گروهی کتب درسی دانشآموزان بپردازند. بدین منظور نیز باید در سامانه سیدا ثبت نام کتاب درسی دانشآموزان را انجام دهند که در ادامه به صورت گام به گام مراحل آن توضیح داده خواهد شد.
مرحله اول: ورود به سامانه مای مدیو
ابتدا مدیران مدارس باید وارد پنجره خدمات الکترونیک آموزش و پرورش مای مدیو به نشانی my.medu.irشده و پس از احراز هویت، از طریق بخش مربوط به خدمات آموزشی به سامانه سیدا دسترسی پیدا کنند. همچنین، برای ورود به مای مدیو میتوان از طریق درگاه «دولت من» به نشانی my.gov.ir نیز اقدام کرد.
مرحله دوم: ورود به سامانه سها
در این مرحله باید از گوشه سمت چپ نقش خود را انتخاب کرده و سپس از بخش «سکوی خدمات ادیب» گزینه «سها» را انتخاب نمایند.
مرحله سوم: ورود به سامانه سیدا
پس از ورود به سامانه سها باید گزینه «سامانه سیدا» را انتخاب کنند.
مرحله چهارم: ورود به سامانه فروش و توزیع مواد آموزشی
در سامانه سیدا ثبت نام کتاب درسی باید بر روی گزینه «سامانه فروش و توزیع مواد آموزشی» کلیک نمایند.
مرحله پنجم: بررسی اطلاعات مدرسه
در این مرحله وارد سامانه ثبت نام کتاب درسی شده و اطلاعات مدیر مدرسه نمایش داده خواهد شد.
مرحله ششم: ثبت سفارش گروهی
در این مرحله باید گزینه «ثبت سفارش گروهی» انتخاب شود.
مرحله هفتم: انتخاب پایه، رشته و مقطع تحصیلی
سپس باید پایه، رشته و مقطع تحصیلی دانشآموزان انتخاب شده و دکمه «جستجو» زده شود.
مرحله هشتم: بررسی و تنظیم لیست دانشآموزان
در این مرحله لیست دانشآموزان نمایش داده خواهد شد که باید بررسی و مدیریت گردد. مدیران مدارس باید توجه داشته باشند که ثبت سفارش گروهی تنها برای دانشآموزانی امکانپذیر است که اطلاعات آنها در سامانههای آموزشی به درستی ثبت شده باشد. در صورتی که نام دانشآموزی در فهرست نمایش داده نشود، ابتدا باید وضعیت ثبتنام او در مدرسه و سامانههای آموزشی بررسی شود.
مرحله نهم: ثبت سفارش نهایی
در این مرحله، باید شماره تلفن همراه مدیر مدرسه درج شده و بر روی گزینه «ثبت سفارش» کلیک شود.
مرحله دهم: فرآیند پرداخت
سپس بر روی دکمه «ثبت و ادامه فرآیند پرداخت» کلیک شود تا فرآیند پرداخت هزینه انجام گردد.
مرحله یازدهم: پرداخت وجه
لازم است که از طریق یکی از کارتهای عضو شتاب مبلغ مورد نظر پرداخت شود.
مرحله دوازدهم: مشاهده سفارشات گروهی
در مرحله نهایی و پس از تکمیل فرآیند پرداخت، مدیر مدرسه میتواند از بخش « مشاهده سفارشات گروهی» سفارشهای ثبتشده را بررسی کند.
هزینه کتاب های درسی
هزینه کتابهای درسی برای همه دانشآموزان یکسان نیست و با توجه به تعداد و نوع کتابهای هر پایه تحصیلی تفاوت دارد. به همین دلیل بهترین راه برای اطلاع از مبلغ دقیق، مشاهده هزینه نهایی در زمان ثبت سفارش است. پس از تکمیل فرآیند پرداخت نیز، اطلاعات سفارش در سامانه ثبت نام کتاب درسی ثبت میشود و دانشآموز یا ولی او میتواند رسید الکترونیکی مربوط به سفارش را دریافت کند.
اصلاح سفارش کتاب درسی
گاهی پس از ثبت سفارش، شرایط دانشآموز تغییر میکند و لازم است اطلاعات ثبتشده ویرایش شود. تغییر مدرسه، تغییر پایه یا رشته تحصیلی، اصلاح اطلاعات فردی یا برخی اشتباهات ثبتشده از جمله دلایلی هستند که ممکن است دانشآموز را به اصلاح سفارش در سامانه ثبت نام کتاب درسی نیازمند کنند.
در همین راستا آموزش و پرورش معمولاً بازه زمانی مشخصی را برای ویرایش یا اصلاح سفارشها در نظر میگیرد. در این بازه کاربران میتوانند با ورود به سامانه ثبت نام کتاب درسی اطلاعات سفارش خود را بررسی کرده و با انتخاب گزینه «اصلاح سفارش» تغییرات لازم را اعمال کنند.

اگر از ثبت نام کتاب درسی جا بمانیم چه باید کرد؟
یکی از نگرانیهای رایج خانوادهها این است که اگر در بازه زمانی تعیینشده موفق به ثبت سفارش در سامانه ثبت نام کتاب درسی نشوند، چگونه میتوانند کتابهای درسی را تهیه کنند. در برخی سالها آموزش و پرورش برای جاماندگان از ثبتنام فرصت محدودی جهت ثبت سفارش یا اصلاح اطلاعات در نظر میگیرد؛ اما این موضوع هر سال به صورت جداگانه اعلام میشود و نباید بر روی تمدید مهلت ثبتنام حساب کرد.
اگر مهلت ثبت سفارش به پایان رسیده باشد، بهترین اقدام پیگیری موضوع از طریق مدرسه است. مدارس معمولاً اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت ثبت سفارش دانشآموزان در اختیار دارند و میتوانند راهنمایی لازم را ارائه دهند. به همین دلیل توصیه میشود ثبت سفارش در سامانه ثبت نام کتاب درسی را به روزهای پایانی موکول نکنید تا در صورت بروز مشکل، زمان کافی برای پیگیری وجود داشته باشد.
سامانه خرید کتاب درسی به صورت آزاد
گاهی دانشآموزان پس از پایان فرآیند ثبت سفارش یا حتی در طول سال تحصیلی به تهیه مجدد برخی کتابها نیاز پیدا میکنند. گم شدن کتاب و آسیب دیدن آن، از جمله دلایلی است که باعث میشود خانوادهها به دنبال سامانه خرید کتاب درسی به صورت آزاد باشند.
بدین منظور نیز میتوانند علاوه بر مراجعه حضوری به فروشگاههایی که به فروش کتاب های درسی میپردازند، به سایت azad.irtextbook.ir مراجعه کرده و به صورت آزاد کتاب درسی مورد نظر خود را خریداری نمایند. قابل توجه است که خرید آزاد با ثبت سفارش دورهای تفاوت دارد. در ثبت سفارش سالانه، دانشآموزان مجموعه کتابهای مربوط به پایه تحصیلی خود را سفارش میدهند؛ اما در خرید آزاد معمولاً امکان تهیه یک یا چند عنوان کتاب به صورت جداگانه فراهم میشود.
از آنجا که موجودی برخی کتابها محدود است، توصیه میشود متقاضیان خرید آزاد، تهیه کتابهای مورد نیاز خود را به روزهای پایانی سال تحصیلی موکول نکنند. همچنین شرایط عرضه و نرخ کتابهای آزاد ممکن است در هر سال تحصیلی بر اساس اطلاعیههای رسمی آموزش و پرورش تغییر کند.
در نهایت یادآور میشویم که ثبت سفارش کتابهای درسی یکی از مهمترین اقداماتی است که دانشآموزان و والدین باید پیش از آغاز سال تحصیلی انجام دهند. آشنایی با سامانه ثبتنام کتاب درسی irtextbook.ir، زمان آن، مدارک لازم، نحوه پرداخت هزینه، دریافت رسید، پیگیری سفارش، اصلاح اطلاعات و شرایط خرید آزاد کتابها باعث میشود فرآیند تهیه کتابهای درسی بدون مشکل انجام شود و دانشآموزان در ابتدای سال تحصیلی به منابع آموزشی مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند.

سوالات متداول
سامانه ثبت نام کتاب درسی چیست؟
سامانه ثبت نام کتاب درسی درگاه رسمی آموزش و پرورش برای ثبت سفارش، پرداخت هزینه و پیگیری وضعیت کتابهای درسی دانشآموزان است.
آدرس سایت ثبت نام کتاب درسی چه نام دارد؟
نشانی irtextbook.ir برای پایههای ورودی اول، هفتم و دهم و آدرس irtextbook.com برای سایر پایهها به عنوان سایت ثبت نام کتاب درسی معرفی شده است.
نام کاربری و رمز عبور دانشآموز برای ورود به سامانه ثبت نام کتاب درسی چیست؟
کد ملی دانشآموز همان نام کاربری و شماره سریال شناسنامه هم رمز عبور وی برای ورود به این سامانه است.
زمان ثبت نام در سایت کتاب های درسی چه زمانی است؟
زمان ثبت سفارش برای میانپایهها و پایههای ورودی متفاوت است و هر سال از سوی آموزش و پرورش اعلام میشود.
آیا امکان خرید کتاب درسی به صورت آزاد وجود دارد؟
بله، برای تهیه کتابهای درسی به صورت آزاد میتوان به آدرس azad.irtextbook.ir مراجعه کرد.

