آغاز ساماندهی شهریه مدارس غیردولتی و پایان سردرگمی خانواده ها

تفکیک هزینه ها و کف ۱۴ میلیونی در راه است!

خبرگزاری آی نو به نقل از خبرگزاری تسنیم (مطابق خبر منتشر شده در 29 اردیبهشت ماه 1404): احمد محمودزاده؛ رئیس سازمان مدارس غیردولتی وزارت آموزش و پرورش در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم و در پاسخ به این پرسش که «بسیاری از خانواده‌هایی که فرزندشان در مدارس غیردولتی تحصیل می‌کند، معتقدند از مکانیزم و پارامترهای تعیین شهریه این مدارس بی‌اطلاع‌اند و رضایت خانواده‌ها از خدمات آموزشی و پرورشی ارائه شده در مدرسه و نظرات آنها در اینباره در تعیین شهریه ملاک نیست» اظهار کرد: بحث الگوی تعیین شهریه، بر اساس ماده 15 قانون تأسیس مدارس غیردولتی، هر ساله در دستور کار شورای نظارت بر مدارس غیردولتی وزارت آموزش و پرورش قرار دارد. در این شورا، علاوه بر برخی از معاونان آموزش و پرورش، نمایندگانی از دستگاه‌هایی خارج از این وزارتخانه نیز حضور دارند از جمله سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد.

وی افزود: هر سال باید الگوی تعیین شهریه داشته باشیم و مشخص کنیم نرخ مدرسه برای برنامه درسی، فوق برنامه، خدمات آموزشگاهی و خدمات جانبی مانند سرویس، لباس فرم و غذا چقدر است. بخشی از شهریه نیز متأثر از عوامل خارج از آموزش و پرورش است مانند نرخ اجاره فضا.

اثر اجاره فضا بر افزایش نرخ شهریه

رئیس سازمان مدارس غیردولتی گفت: از سوی دیگر بخشی از حمایت‌ها که باید از مدارس غیردولتی انجام شود به دلیل محدودیت مالی انجام نمی‌شود. ماده 10 قانون تأسیس مدارس غیردولتی تصریح کرده است که باید بانک مرکزی 35 تا 50 درصد نیاز مؤسس را تأمین کند تا برای کیفیت‌بخشی هزینه شود. چون این اتفاق نمی‌افتد، تأثیر خود را بر شهریه می‌گذارد. اگر این حمایت‌ها انجام می‌شد، دیگر مدارس استیجاری نداشتیم و چون اکنون استیجاری هستند، اثر آن بر شهریه نمایان است.

محمودزاده درباره مهمترین تفاوت بین مدارس دولتی و غیردولتی گفت: مهم‌ترین تفاوت مدارس دولتی و غیردولتی در سبک و سیاق آموزش، کیفیت و شرایط فضای آموزشی، فعالیت‌های مکمل و فوق برنامه است البته همه نوع مدرسه‌ای داریم مدرسه‌ای که کیفیت خیلی خوبی دارد، مدرسه‌ای که فوق‌برنامه بسیار مناسبی ارائه می‌دهد و مدارسی که تفاوت چندانی با مدارس دولتی ندارند جز کلاس‌های خلوت.

رئیس سازمان مدارس غیردولتی عنوان کرد: اکنون 2765 مدرسه غیردولتی در استان تهران فعالیت می‌کنند که همه آن‌ها شهریه بالا دریافت نمی‌کنند. برخی از این مدارس هستند که شهریه‌های بالا می‌گیرند، اما این موضوع در مورد همه مدارس صدق نمی‌کند.

وی بیان کرد: الگوی شهریه همه ساله بر اساس آیتم‌های مربوط به ماده 15 تنظیم می‌شود و پس از تأیید وزیر آموزش و پرورش به استان‌ها ابلاغ خواهد شد. خوشبختانه امسال این فرآیند تا حدودی تسریع شد به‌طوری‌که در تاریخ 12 اسفند 1403 ابلاغیه الگوی تعیین شهریه مدارس و مراکز غیردولتی برای سال تحصیلی 1405-1404 به همه استان‌ها اعلام شد.

وی افزود: الگوی تعیین شهریه دارای 7 آیتم است از جمله این آیتم‌ها، دوره تحصیلی است، زیرا منابع مالی مورد نیاز برای هر دوره تحصیلی متفاوت است. به‌عنوان مثال یک هنرستان نیاز به امکانات و تجهیزات بیشتری دارد در حالی که مدارس ابتدایی نیاز چندانی به تجهیزات تخصصی ندارند و در نتیجه شهریه آن‌ها نیز متفاوت خواهد بود.

150 آیتم آموزشی و پرورشی برای تعیین شهریه

محمودزاده ادامه داد: سطح آموزشی و پرورشی که خود شامل 150 آیتم است، کیفیت آموزشی و تربیتی مدرسه را نشان می‌دهد. همچنین، برنامه سال تحصیلی در قالب برنامه درسی ملی و فوق برنامه‌ها مدنظر قرار می‌گیرد. این فوق برنامه‌ها در دوره‌های مختلف تحصیلی متفاوت هستند. مثلاً در دوره ابتدایی 12 ساعت و در متوسطه اول 17 ساعت است.

وی گفت: آیتم دیگر، فضای فیزیکی و تجهیزاتی و شرایط منطقه‌ای است. اجاره‌بهای مدارس در تهران با اجاره در شهرستان‌ها متفاوت است و باید شهریه‌ها متناسب با این تفاوت‌ها باشد تا بتواند کفاف هزینه‌ها را بدهد. موضوع بعدی نرخ تورم رسمی کشور است. در آینده نیز بحث رتبه‌بندی مدارس را خواهیم داشت که بر اساس آن شهریه‌ها ابلاغ خواهد شد.

محمودزاده تأکید کرد: البته عواملی خارج از آموزش و پرورش نیز بر این موضوع تأثیرگذارند که ما در تلاشیم اثرات آن را کاهش دهیم. از جمله بندهای حمایتی در قانون مدارس غیردولتی که اگر در دولت‌ها اجرایی می‌شد، امکان مدیریت شهریه با ارقام پایین‌تر وجود داشت. این موارد شامل مواد 10، 13 و 25 قانون هستند که دولت، وزارت آموزش و پرورش، بانک مرکزی و سازمان تأمین اجتماعی مکلف به حمایت از مدارس به‌ویژه مدارس با شهریه پایین هستند، اما چون این حمایت‌ها انجام نمی‌شود، شهریه‌ها تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

بار حقوق و بیمه معلمان هم بر دوش شهریه

وی افزود: در گذشته معلمان مدارس غیردولتی تحت قانون کار فعالیت می‌کردند. ما این وضعیت را بازنگری کردیم و پیشنهاد دادیم معلمان با 30 ساعت کار، حقوق و بیمه کامل دریافت کنند. این موضوع نیز هزینه‌بر است و باید بخشی از آن توسط دولت حمایت شود و بخشی نیز در شهریه دیده شود.

محمودزاده گفت: در کنار این موضوع، به دنبال واقعی‌سازی شهریه‌ها هستیم و تخلفاتی که به دلیل غیرواقعی بودن شهریه‌ها در برخی مدارس رخ می‌دهد را مدیریت می‌کنیم تا در سال تحصیلی جدید مشکلی نداشته باشیم.

14 میلیون کف شهریه

وی ادامه داد: بررسی کردیم که برخی شهریه‌ها در تهران بسیار پایین است، بنابراین تصمیم به ترمیم شهریه و افزایش کف شهریه گرفتیم. این اقدام برای اجرای طرح 30 ساعته شدن معلمان و ارتقاء کیفیت آموزشی ضروری است. کف شهریه در چهار سطح تعیین شده و کمترین آن 14 میلیون تومان است. حدود 70 درصد مدارس غیردولتی کشور کمتر از 30 میلیون تومان شهریه دریافت می‌کنند که این آمار برای کل کشور است و نه فقط تهران.

رئیس سازمان مدارس غیردولتی با تأکید بر تلاش برای متناسب‌سازی شهریه مدارس غیردولتی گفت: توازن شهریه را محقق کردیم به این معنا که مدارسی که از نظر هفت شاخص تعیین شهریه مشابه هستند، شهریه‌هایشان نیز متناسب و مشابه یکدیگر شده است.

کنترل شهریه های بالا در تهران

وی افزود: اقدام دیگر ما کنترل شهریه‌های بالاست که عمدتاً در تهران موضوعیت دارد. همچنین افزایش کف شهریه را نیز در دستور کار قرار دادیم؛ یعنی میزان حداقلی شهریه برای همه مدارس در سطوح مختلف در نظر گرفته شده است که امسال در چهار سطح اعلام شد.

تفکیک شهریه مدارس غیردولتی برای ایجاد شفافیت

رئیس سازمان مدارس غیردولتی با تأکید بر لزوم تفکیک و شفاف‌سازی اجزای شهریه مدارس غیردولتی گفت: تفکیک شهریه که شاید مدنظر خانواده‌هاست، به طور جدی پیگیری می‌شود. خانواده‌ای که فرزند خود را در یک مدرسه غیردولتی ثبت‌نام می‌کند باید بداند که هزینه‌هایی مانند لباس فرم، سرویس ایاب‌وذهاب، میان‌وعده یا غذاهایی که در مدرسه ارائه می‌شود، جزء شهریه مصوب مدرسه نیست.

وی افزود: این خدمات جنبی بر اساس مصوبات انجمن اولیا و مربیان هر مدرسه تعریف می‌شوند و باید در حد متعارف و متناسب با قیمت واقعی ارائه شوند. نظارت بر این موارد نیز از سوی ما انجام می‌شود و حتماً انجمن اولیا و مربیان باید برای این هزینه‌ها مصوبه داشته باشد.

فعالیت های آموزشگاهی جدا از شهریه

محمودزاده همچنین به موضوع فعالیت‌های آموزشگاهی اشاره کرد و گفت: شفافیت در شهریه مربوط به فعالیت‌های آموزشگاهی نیز مدنظر ماست. این قبیل فعالیت‌ها جزو شهریه مدارس غیردولتی محسوب نمی‌شوند. به‌طور مثال، اگر مدرسه‌ای کلاس آموزش زبان برگزار می‌کند یا با موسسه‌ای دارای مجوز آموزش زبان قرارداد بسته است، یا خود مدرسه مجوز آموزشگاه دارد، این هزینه‌ها تحت عنوان شهریه آموزشگاهی تعریف می‌شود و خارج از شهریه مصوب مدرسه است.

رئیس سازمان مدارس غیردولتی با اشاره به برنامه این سازمان برای تفکیک شهریه مدارس غیردولتی گفت: اگر تفکیک شهریه به‌صورت مشخص در قالب برنامه درسی، فوق‌برنامه، هزینه‌های جانبی مانند ایاب و ذهاب، میان‌وعده، غذا و لباس فرم، و همچنین فعالیت‌های آموزشگاهی انجام شود، تمام مدارس ما با همان شهریه‌ای که ابلاغ می‌شود و امسال نیز پیگیری می‌کنیم که زودتر از سال‌های گذشته در سامانه ثبت و برای مشاهده مردم فراهم شود، قابل کنترل خواهند بود.

وی تأکید کرد: شاید تنها تعداد انگشت‌شماری از مدارس غیردولتی باشند که از شهریه‌های مصوب عبور می‌کنند. البته در بررسی‌ها، نظارت‌ها، اطلاع‌رسانی‌ها و رسیدگی به شکایاتی که از سوی اولیا انجام می‌شود، به‌صورت مستمر پیگیر این موضوع هستیم تا تخلفات احتمالی به حداقل برسد یا اصلاً اتفاق نیفتد.

استان ها باید نظارت بر شهریه مدارس غیردولتی را جدی بگیرند

محمودزاده با اشاره به مسئولیت‌های نواحی و استان‌ها در این زمینه گفت: بخشی از این نظارت مربوط به مناطق آموزش‌وپرورش است و بخشی هم بر عهده استان‌ها. در استان تهران به‌طور ویژه پیگیری می‌کنیم که مدیران مدارس خودشان نسبت به رعایت شهریه‌های مصوب متعهد باشند. همچنین مدیران مناطق، مدیرکل استان و اعضای شورای نظارت بر مدارس غیردولتی باید نظارت جدی‌تری در این زمینه داشته باشند.

وی از برگزاری جلسات مفصل با مسئولان شهر تهران خبر داد و افزود: اگر این همراهی شکل بگیرد، امسال شهریه مدارس به‌خوبی مدیریت خواهد شد. هم نظارت دقیقی بر روند و فرایند تعیین شهریه داریم و هم در الگوی تعیین شهریه، هم انتظارات خانواده‌ها و هم انتظارات از مدارس در خصوص کیفیت‌بخشی آموزشی و پرورشی، و موضوعاتی مانند 30 ساعته شدن معلمان مدارس غیردولتی در نظر گرفته شده است.

محمودزاده در پایان اظهار امیدواری کرد: با همکاری مؤسسان مدارس غیردولتی، بتوانیم امسال اقدامات کیفی قابل توجهی را در سطح این مدارس اجرا کنیم.

تحلیل این خبر از نگاه تحلیلگر آی نو

اظهارات احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس غیردولتی وزارت آموزش‌وپرورش، بازتابی از یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات سال‌های اخیر در آموزش کشور است: شفافیت و عدالت در شهریه مدارس غیردولتی. در فضایی که بخش قابل توجهی از خانواده‌ها با شکایات متعدد از هزینه‌های ناعادلانه، افزایش بدون ضابطه شهریه‌ها، و بی‌اطلاعی از نحوه تعیین شهریه روبه‌رو هستند، این گفت‌وگو تلاشی برای پاسخ‌گویی، اعتمادسازی و اعمال حاکمیت در یکی از بازارهای ناپایدار آموزش کشور به شمار می‌رود.

محمودزاده در ابتدای سخنان خود بر قانون‌مندی تعیین شهریه‌ها بر اساس ماده ۱۵ قانون تأسیس مدارس غیردولتی تأکید کرد و اعلام نمود که الگوی شهریه هر ساله با حضور نمایندگان آموزش‌وپرورش، وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه تصویب می‌شود. وی به‌درستی اشاره کرد که بخشی از شهریه مدارس، تحت تأثیر عوامل بیرونی مانند نرخ اجاره فضا و نبود حمایت مالی دولت قرار دارد. این عدم حمایت، به‌ویژه در اجرای مفاد مواد ۱۰، ۱۳ و ۲۵ قانون، موجب شده است که بار هزینه‌های پرسنلی، بیمه‌ای و تجهیزاتی به والدین منتقل شود.

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده، تفکیک شهریه به اجزای قابل‌درک برای خانواده‌ها است. از جمله این موارد، شهریه آموزش رسمی، فوق‌برنامه، آموزشگاه‌های جانبی، خدمات رفاهی (سرویس، غذا، لباس فرم) و فعالیت‌های مستقل مانند آموزش زبان است که تاکنون به صورت مبهم در فاکتورهای دریافتی والدین لحاظ می‌شد. این اقدام، اگر واقعاً اجرایی شود، می‌تواند گام مهمی برای شفاف‌سازی، افزایش نظارت عمومی و کاهش تنش میان مدارس و خانواده‌ها باشد.

آمارها نشان می‌دهند که کف شهریه ۱۴ میلیون تومان تعیین شده و حدود ۷۰ درصد مدارس غیردولتی شهریه زیر ۳۰ میلیون تومان دریافت می‌کنند. اما نکته‌ای که کمتر گفته می‌شود این است که توزیع این مدارس به‌صورت یکسان در سطح کشور نیست. شهرهایی مثل تهران، اصفهان و مشهد سهم بیشتری از مدارس با شهریه بالا دارند که نیازمند سیاست‌گذاری منطقه‌ای دقیق‌تر است.

از سوی دیگر، طرح ۳۰ ساعته شدن فعالیت معلمان و الزام به پرداخت حقوق و بیمه کامل، اقدامی پیش‌رو در حوزه عدالت استخدامی است، اما اگر بار مالی آن مستقیماً از جیب خانواده‌ها تأمین شود، خود عاملی بر افزایش مجدد شهریه خواهد شد. اینجاست که نیاز به ورود عملی دولت برای پرداخت سهم حمایتی خود کاملاً مشهود است.

در نهایت، اگرچه صحبت‌های محمودزاده حاکی از پیشرفت در طراحی مدل‌ها و ابزار نظارتی است، اما اعتماد عمومی زمانی باز خواهد گشت که نتایج این سیاست‌ها در عمل دیده شود. خانواده‌ها بیش از آن‌که به جلسات و آیین‌نامه‌ها دل ببندند، به تغییر ملموس در رفتار مدارس و کاهش تنش مالی سالانه‌شان چشم دوخته‌اند.

با آی نو، از درس خواندن لذت ببرید!

در مدرسه مجازی آی نو، همه چیز متفاوت است؛ از شیوه آموزش گرفته تا نحوه ارائه محتوا. هیچ‌کدام از مراحل یادگیری به حال خود رها نشده و تمامی جزئیات، با هدف بهبود فرآیند آموزش طراحی شده‌اند. اگر به دنبال تجربه‌ای نو از درس خواندن هستید که در آن مطالب به شکل داستانی، روان و ماندگار ارائه می‌شوند، آی نو همان جایی است که باید انتخابش کنید. هزینه مقرون‌به‌صرفه و ارائه محتوای باکیفیت، این پلتفرم را به گزینه‌ای متمایز در میان ابزارهای آموزشی تبدیل کرده است.

منبع: خبرگزاری تسنیم

سوالات متداول

• شهریه مدارس غیردولتی بر چه اساسی تعیین می‌شود؟

  شهریه بر اساس 7 شاخص از جمله دوره تحصیلی، کیفیت آموزشی، برنامه‌های فوق‌برنامه، فضای فیزیکی و نرخ تورم تعیین می‌شود و به تأیید وزیر می‌رسد.

• آیا شهریه شامل هزینه‌هایی مانند غذا، سرویس و کلاس زبان هم هست؟

  خیر؛ این موارد جزو هزینه‌های جانبی و آموزشگاهی هستند و خارج از شهریه مصوب مدرسه محاسبه می‌شوند.

• آیا امکان افزایش شهریه بیش از نرخ مصوب وجود دارد؟

  خیر؛ مدارس فقط مجاز به دریافت شهریه بر اساس نرخ مصوب هستند و تخلفات در این زمینه تحت نظارت مناطق و استان‌ها قرار دارد.